Żywokost lekarski – roślina paradoksów…

Żywokost lekarski / Symphytum officinale

Photo credit: boguo via Foter.com / CC BY-NC-ND

Żywokost lekarski – surowiec zielarski stanowi korzeń. Jest on bogaty w śluz, polisacharydy, skrobię i fruktany. Zawiera alantoinę, związki mineralne, saponiny oraz garbniki. Odkryto w nim obecność alkaloidów pirolizydynowych: cynoglossyny, konsolicyny, symfytiny, echidyniny (hepatotoksycznych). Wskutek tego w celu zapewnienia bezpieczeństwa stosuje się go dziś głównie zewnętrznie, najczęściej w postaci maści, żelu, preparatów kosmetycznych, okładów i kataplazmów na zmienione miejsca w celu ich łatwiejszego gojenia oraz na stany zapalne. Niegdyś korzeń żywokostu używany był w schorzeniach układu oddechowego (na suchoty) oraz w stanach zapalnych przewodu pokarmowego (krwawienia, wrzody, ubytki błony śluzowej).

Zastosowanie w lecznictwie: Najczęstsze wskazanie do zastosowania korzenia żywokostu to drobne skręcenia i krwiaki, bóle mięśniowe oraz problemy dermatologiczne. Surowiec posiada właściwości powlekające (śluz), ułatwiające ziarninowanie naskórka oraz przeciwzapalne. Może być stosowany pomocniczo przy reumatyzmie, na oparzenia, odmrożenia, na małe ubytki skórne oraz jako środek gojący przy owrzodzeniach. Obok propolisu czy ekstraktu z nagietka lekarskiego wspomaga gojenie ubytków martwiczych naskórka.

Do dziś pamiętam spotkanie w Janowcu z pewną starszą osobą, która na swoim poletku uprawiała żywokost. Zbierała ona korzenie, po odkorowywaniu i zmiażdżeniu przykładała na bolące miejsca. Mówiła, że to pomaga jest przetrwać wieloletnie zmagania z reumatyzmem.

Postaci leku z wykorzystaniem korzenia żywokostu:

„Rp. Szwajcarska mikstura na stłuczenia, rany, obrzęki, krwiaki, do okładów

Nalewka na świeżym korzeniu żywokostu 20 ml
Nalewka arnikowa na suchym lub świeżym surowcu (kwiat) 10 ml
Nalewka na świeżym zielu kwitnącym dziurawca 10 ml

Nalewki wymieszać. Starczy alkohol 40%. Do okładów 3 razy dziennie na chore miejsce.” (http://rozanski.li/769/symphytum-zywokost/).

Medycyna tradycyjna polecała wykonanie nalewki żywokostowej i nacieranie nią bolących miejsc. Mieszano smalec gęsi z utłuczonym korzeniem i przykładano na złamane miejsca.

Żywokost miał też niegdyś zastosowanie do wewnątrz na schorzenia układu oddechowego i pokarmowego (stany zapalne, owrzodzenia, biegunki, kaszel, stany zapalne jamy ustnej i gardła . Obecne badania potwierdziły występowanie alkaloidów pirolizydynowych oraz ich toksyczne działanie. Opisano kilka przypadków ostrego uszkodzenia wątroby, w tym działania uszkadzającego wątrobę u dziecka, którego matka zażywała w ciąży herbatkę prawdopodobnie zawierającą żywokost o znacznej zawartości alkaloidów.

Dyskusja nad wykorzystaniem żywokostu w celach leczniczych jest nadal sporem zawieszonym pomiędzy zwolennikami jego tradycyjnego użycia, a niskim profilem bezpieczeństwa tej rośliny. Farmakopea Amerykańska podaje, że użycie preparatów zawierających wyciąg z korzenia żywokostu na uszkodzoną skórę zwiększa ryzyko wchłaniania toksycznych alkaloidów. Niemiecka Komisja E oceniła pozytywny efekt  w leczeniu tępych urazów. Kraje takie jak Francja, Niemcy czy Węgry posiadają suplementy diety zawierające żywokost. W Polsce dostępne są wyłącznie postaci do użytku zewnętrznego.

Zastosowanie w kosmetyce: Najczęstszą formą jest żel o właściwościach pielęgnacyjnych dla suchej skóry. Alantoina zawarta w korzeniu żywokostu łagodzi podrażnienia, wspomaga regenerację naskórka. Śluz działa zmiękczająco i powlekająco.

Na koniec nasuwa mi się  jeden wniosek – na pewno preparaty z żywokostu wymagają odpowiedniej standaryzacji i określenia zawartości alkaloidów, zaś sam żywokost jako kontrowersyjna roślina wciąż jeszcze stanowi nie do końca poznany przedmiot badań naukowych.

Źródła:

Rasenak R., Muller C., Kleischmmidt M., Rasenak J., Wiedenfeld H.: Veno-oclusive disease in afoetus caused by pyrrolizidine alkaloids of food origin.
Fetal Diagn. Ther. 2003, 18, 1321-1327.


https://www.researchgate.net/publication/292398245_Pyrrolizidine_alkaloids_as_a_threat_to_human_and_animal_health

http://www.ema.europa.eu/docs/en_GB/document_library/Herbal_-_Community_herbal_monograph/2011/08/WC500110650.pdf

http://www.czytelniamedyczna.pl/2502,praktyczne-zastosowanie-lekow-ziolowych-w-dermatologii.html

Phyrochemistry, Vol. 32, No.4, pp. 1003,1006, 1993
https://www.researchgate.net/publication/292398245_Pyrrolizidine_alkaloids_as_a_threat_to_human_and_animal_health
Stanisław Kohlmünzer: Farmakognozja: podręcznik dla studentów farmacji. Wyd. V unowocześnione. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2003.
T Mroczek, K Glowniak – Natural Products in the New Millennium: …, 2002 – Springer
https://www.pfm.pl/herbarium/zywokost-lekarski-lac-symphytum-officinale/69
http://www.aptekarzpolski.pl/2012/08/07-2012-ziola-na-rany-i-stluczenia/

Walentynkowe zapachy… czyli o olejku wetiwerowym…

Afrodyzjak – substancja lub zapach, która uważana jest za środek zwiększający popęd seksualny oraz potencję. Do tej grupy zalicza się niektóre pokarmy, substancje zapachowe, w tym olejki eteryczne, takie jak:

- olejek różany

- olejek neroli

- olejek ylang-ylang

- olejek sandałowy

- olejek paczuli

- olejek kardamonowy

- olejek cedrowy

- olejek geraniowy

- olejek jaśminowy

- olejek lawendowy i wiele innych.

W ostatnim czasie bardzo popularnym olejkiem uznawanym za „afrodyzjak” stał się olejek wetiwerowy („wetiweriowy”). Pochodzi on z korzeni trawy wetiwerowej (Vetiveria zizanioides), nazywanej w Afryce Khas Khas grass, w Europie Vetiver, zaś Khus Khus w Indiach. Ma słodki, ziemisto-drzewny zapach, dla niektórych uważany za mocny i czasem nieprzyjemny. Jest stosowany głównie w przemyśle perfumeryjnym jako utrwalacz zapachu, jako komponent  męskich perfum, w aromaterapii i jako składnik produktów kosmetycznych. W niektórych krajach bywa wykorzystywany jako aromat napojów i produktów w puszkach. W swoim składzie zawiera wiele związków o budowie terpenowej (głównie seskwiterpenów), Wśród substancji chemicznych wymienia się khusimol, khusimon, khusinol, alfa-vetivon, beta-vetivon, vetiselinenon, izovalencenol, kwas zizanowy, węglowodory i alkohole oraz wiele innych związków.

Zastosowanie w lecznictwie:

Na Karaibach w tradycyjnej medycynie do dziś leczy się tą rośliną schorzenia nerek i kamicę żółciowej. W Indiach natomiast używano go w przeszłości w celu regulacji ciśnienia tętniczego, jako środka oczyszczającego, tonizującego oraz pobudzającego i chłodzącego w medycynie ajurwedyjskiej. Literatura podaje także, że był stosowany jako środek dermatologiczny, przeciwbólowy (ból zębów, głowy – pasta z liści), przeciwreumatyczny, napotny, przeciwrobaczy na ukąszenia węży oraz na grzybicę.

W aromaterapii poleca się go w celu: wyciszenia, relaksacji, na katar, jako środka odkażającego.

Mimo tak powszechnego zastosowania ludowego, nie ma jednak zbyt wielu badań dotyczących jego właściwości farmakologicznych. Zbadano bez wątpienia  właściwości odkażające niektórych jego składników oraz antyoksydacyjne olejku eterycznego.

Zastosowanie w kosmetyce: Olejek wetiwerowy to przede wszystkim składnik używany do produkcji perfum. Marki, w skład których wchodzi można znaleźć na stronie ciekawego bloga: http://www.nezdeluxe.pl/2010/10/wetiwer-w-perfumach-czyli-jak-trawa.html.

Olejek także wykorzystywany jest w kremach do cery tłustej i z problemami.

Inne zastosowanie:

Przykładowe „afrodyzjaki” z użyciem olejku wetiwerowego:

„Cud Kleopatry
100 ml podstawowego oleju roślinnego,
10 kropli olejku ylangowego,
5 kropli olejku jaśminowego,
5 kropli olejku sandałowego,
5 kropli olejku wetiwerowego,
3 krople olejku paczulowego,
2 krople olejku waniliowego.

 

Owocowy czar miłosny – olejek do masażu:
80 ml podstawowego oleju roślinnego,
1 kropla olejku wetiwerowego,
20 kropli olejku limby,
20 kropli limetkowego,
5 kropli olejku grejpfrutowego”.
Jeśli jednak olejek wetiwerowy wyda nam się zbyt drogą inwestycją, zawsze możemy sięgnąć po inny olejek do masażu:
„Kuszący olejek do masażu:

100 ml podstawowego oleju roślinnego,
15 kropli olejku lawendowego,
15 kropli olejku drzewa różanego,
5 kropli olejku geraniowego,
5 kropli olejku kanangowego” albo spożyć coś bardzo zmysłowego…
Cóż, Walentynki przed nami, kominek, śnieg za oknem… i wetiwera;)

 

Źródła:

A Klimczak, M Możdżan, K Malinowska – jhsm.san.edu.pl

CA Lans – Journal of ethnobiology and …, 2006 – ethnobiomed.biomedcentral.com

J Martinez, PTV Rosa, C Menut, A Leydet… – … and food chemistry, 2004 – ACP Publications

Alagesaboopathi Afr. J. Trad. CAM(2009) 6 (3): 222 – 227
Neumayer J. Roślinne afrodyzjaki. Warszawa, 2002.

O jagodach camu – camu… – moda czy fakty…

Camu-camu – (Myrciaria dubia) – surowiec zielarski stanowią owoce. Są one bogate w witaminę C (wysoka zawartość – wyższa niż w aceroli) oraz antocyjany, proantocyjanidyny, pochodne kwasu elagowego i galusowego, flawonoidy (w ok. 30 różnych związków o budowie fenolowej), aminokwasy, związki mineralne, karotenoidy (ponad połowa to luteina) i kwas cytrynowy. Uważa się, że podnoszą odporność dzięki dawce witaminy C, mogą być stosowane pomocniczo przy przeziębieniu. Spowalniają proces starzenia, obniżają ryzyko wystąpienia chorób  układu krwionośnego oraz zwyrodnienia plamki żółtej. Mogą być pomocne w prewencji takich chorób jak: jaskra, zmiany nowotworowe, demencja czy choroba Alzheimera.

Zastosowanie w lecznictwie: Największe bogactwo substancji czynnych występuje w miąższu owoców. Sporządza się z nich soki i produkty spożywcze. Regularne ich spożycie powoduje uzupełnienie niedoborów witaminy C i dostarczenie organizmowi przeciwutleniaczy. Według badań naukowych camu-camu mogą wspomagać leczenie:

- infekcji układu oddechowego (przeziębienia),

- chorób dziąseł,

- astmy,

- choroby zwyrodnieniowej stawów,

- zapalenia wątroby,

- zaburzeń widzenia związanych ze zwyrodnieniem plamki żółtej.

Według doniesień ich spożycie może mieć znaczący wpływ na ochronę organizmu przed wystąpieniem chorób takich jak:

- schorzenia układu krążenia,

- demencja,

- jaskra,

- stany zapalne,

- choroba Alzheimera,

- zmiany nowotworowe.

Zastosowanie w kuchni: Camu-camu to przede wszystkim surowiec dietetyczny. Proszek lub pulpa dodawany jest do jogurtów, lodów, batoników oraz płynów izotonicznych. Produkuje się z nich soki, dżemy i nektary do picia. Uważane są za cenny dodatek do żywności. Dzięki zawartości błonnika i niskiemu indeksowi glikemicznemu mogą być spożywane przez osoby na diecie odchudzającej oraz przez cukrzyków.

Dostępne formy, z jakimi spotkałam się do tej pory to sok oraz proszek, który miesza się z wodą i pije lub dodaje do potraw (jogurtu, soku, musli, lodów, ciast, deserów lub innych). Mają kwaśno-słodki smak.

Zastosowanie w kosmetyce: Camu-camu dzięki obecności witamin młodości korzystnie oddziałuje na naszą cerę. Zawiera liczne związki przeciwutleniające, dzięki czemu opóźnia efekty starzenia. Witamina C zawarta w owocach wpływa także na syntezę kolagenu. Spożycie camu – camu wspomaga gojenie ran.

Ekstrakty z jagód wchodzą w skład kosmetyków o właściwościach przeciwzmarszczkowych i regenerujących (serum, kremy na dzień i na noc) oraz szamponów do włosów.

To co modne, czasem także bywa dla nas dobre…

Źródła:

De Souza Schmidt Gonçalves AE, Lajolo FM, Genovese MI. „Chemical composition and antioxidant/antidiabetic potential of Brazilian native fruits and commercial frozen pulps.” J Agric Food Chem. 2010 Apr 28;58(8):4666-74

Silva MA, Sobral PJA, Kieckbusch TG. Phase transitions of frozen camu-camu(Myrciaria dubia (H.B.K.) McVaugh) pulp: Effect of cryostabilizer addition. Food Biophys 2008; 3:312-7.
Chirino R, Galarza J, Betalleluz-Pallardel I i wsp. Antioxidant compounds and antioxidant capacity of Peruvian camu-camu (Myrciaria dubia (H.B.K.) McVaugh) fruit at different maturity stages. Food Chem 2010; 120:1019-24.
Reynertson KA, Yang H, Jiang B i wsp. Quantitative analysis of antiradical phenolic constituents from fourteen edible Myrtaceae fruits. Food Chem 2008; 109:883-90.
http://www.postepyfitoterapii.pl/wp-content/uploads/2014/11/pf_2012_093-100.pdf
D Fracassetti, C Costa, L Moulay, FA Tomás-Barberán – Food chemistry, 2013 – Elsevier
Inoue T, Komoda H, Uchida T, Node K. „Tropical fruit camu-camu (Myrciaria dubia) has anti-oxidative and anti-inflammatory properties.” J Cardiol. 2008 Oct;52(2):127-32.
http://online.liebertpub.com/doi/full/10.1089/acm.2014.0130.
JCS Azevêdo, KC Borges, MI Genovese… – Food Research …, 2015 – Elsevier.

Jujube… czyli o głożynie pospolitej…

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Głożyna pospolita - nazywana inaczej daktylami chińskimi. Surowiec stanowią owoce(kulinarny i leczniczy) i nasiona (leczniczy). Zawierają w swoim składzie znaczną ilość antyoksydantów – polifenoli (szczególnie skórka owoców). W ich składzie stwierdzono obecność fenoli, flawonoidów, terpenów, alkaloidów (najbardziej przebadane z kory głożyny – alkaloidy peptydowe „sativaniny”, z nasion- cykliczne alkaloidy peptydowe, z liści – koklauryna, izoboldyna, norizoboldyna i inne) kwasu cytrynowego, saponin, oleju (nasiona) oraz cukrów (fruktoza). Występują w nich także witaminy A i B (B1 i B2), związki wapnia i fosforan żelaza, witamina C. Wyglądem przypominają duże daktyle. Smakują jednak jak słodkie jabłko. Ich pestka przypomina wyglądem spławik:).

Zastosowanie w lecznictwie: Daktyle chińskie, jak wskazuje ich nazwa, znalazły zastosowanie w Medycynie Chińskiej jako środek ogólnie wzmacniający (witaminy), ochronny na wątrobę (polifenole), przeciwutleniający(uważany za chroniący przed nowotworami) oraz przeciwkaszlowy. Koryguje także smak niektórych  leków.

Nasiona są używane jako środek na bezsenność i uspokojenie (alkaloidy). Zmniejszają także stany lękowe. Znane  są ze swoich właściwości już od ponad 2500 lat.

Triterpeny wyizolowane z owoców w badaniach na liniach komórek nowotworowych działały cytotoksycznie (lupan).

Wykazują ponadto działanie przeciwzapalne, odkażające i obniżające poziom cukru (liście). Podaje się je także jako środek moczopędny, odtruwający i oczyszczający krew, przeciwbiegunkowy.

W badaniach podkreśla się także aktywność składników zawartych w liściach jako: immunostymulujące, przeciwzapalne, przeciwalergiczne i przeciw otyłości.

Zastosowanie w kuchni: W III w. p.n.e. służyły do wyrobu wina. Pasta z owoców wykorzystywana była jako nadzienie do ciast. Suszone owoce to przede wszystkim surowiec do spożycia oraz do celów leczniczych.

Spożywa się je suszone bez potrzeby dodatkowej obróbki jako słodka przekąska, która nie tuczy:)

Zastosowanie w kosmetyce: Ekstrakt z drzewa owocowego wchodzi w skład niektórych kosmetyków pielęgnacyjnych do twarzy o działaniu przeciwzmarszczkowym (wygładzającym i wypełniającym).

Chińskie daktyle – bardzo mnie zaciekawiły swoimi właściwościami, a Was?

Źródła:

http://imsear.li.mahidol.ac.th/bitstream/123456789/150419/1/ijrdlp2014v3n3p959.pdf

http://www.naturalsleepresearch.info/Ziziphusstudy.pdf

H. Li et al./Food Chemistry 114 (2009) 547–552

Acta Sci. Pol., Hortorum Cultus 13(2) 2014, 187-195

Nie taka zwykła trawa… cytrynowa…

LEMON GRASS

Photo credit: whologwhy via Foter.com / CC BY

Trawa cytrynowa = palczatka cytrynowa. Surowiec zielarski stanowi ziele, z którego pozyskuje się olejek eteryczny – olejek lemongrasowy – (w nim składniki to m.in. cytral, geraniol, mircen czy nerol). Trawa cytrynowa zawiera znaczną ilość żelaza, folianów, potasu oraz manganu oraz polifenoli. Posiada aktywność przeciwgrzybiczą i wspomaga właściwe funkcjonowanie przewodu pokarmowego (łagodzi wzdęcia, skurcze jelit, zaparcia, stany zapalne i inne). Odstrasza także owady (komary, kleszcze).

Zastosowanie w lecznictwie: Trawa cytrynowa to przede wszystkim przyprawa, która wspomaga funkcje trawienne – łagodzi wzdęcia, biegunki, zgagę, wymioty i inne dolegliwości. Wykorzystuje się ją poprzez dodanie jej do potrawy.

Wykazano, że posiada właściwości moczopędne, antyoksydacyjne i pobudzające. Prowadzone są badania nad związkiem zawartym w olejku – cytralem i potencjalnym jego wykorzystaniem jego aktywności przeciwnowotworowej.

Można wykonywać z niego inhalacje pomocne w trakcie przeziębienia z towarzyszącym kaszlem. Skuteczne są inhalacje podczas zapalenia zatok.

Na Bliskim Wschodzie trawa cytrynowa jest uznawana za roślinę o właściwościach przeciwzapalnych, przeciwbólowych i odkażających (bakterie, grzyby, drożdżaki, pleśniaki), przeciwgorączkowych, na kaszel, żylaki i odstraszającą owady.

Olejek z trawy cytrynowej poprawia nastrój, energetyzuje oraz odświeża (można dodawać go do kominka aromaterapeutycznego lub wmasować lekko rozcieńczony olejem bazowym w skronie i w nadgarstki).

Należy jednak pamiętać, że  może wywoływać alergię skórną. Powinno się stosować go w formie rozcieńczonej (oleje roślinne np. oliwa z oliwek, olej słonecznikowy czy olej kokosowy). Dobrze komponuje się z innymi olejkami, np. z olejkiem z drzewa herbacianego, olejkiem eukaliptusowym czy lawendowym.

Zastosowanie w kuchni: Trawa cytrynowa wchodzi w skład herbatek do picia, głównie jako składnik nadający cytrusowy smak, np. do yerba mate. W południowo-wschodniej Azji wykorzystuje się ją jako dodatek do zup i napojów. W polskiej kuchni dodaje się ją do potraw ze względu na pikantny i kwaśmy smak. W daniach komponuje się doskonale z mięsem, drobiem, warzywnym curry oraz owocami morza. Jako przyprawy używa się jej liści (świeżych oraz suszonych) i bulw.

Zupa Pho z trawy cytrynowej:
Składniki:
- 1 łyżka oleju kokosowego
- sok z jednej limonki
- pół łyżeczki posiekanej kolendry
- odrobina czerwonego pieprzu
- 1 łyżeczka świeżo startego imbiru
- 700 ml bulionu warzywnego
- 1 trawa cytrynowa
- 2 cukinie do zrobienia makaronu
- ewentualnie 1 papryczka chilli
Na patelni rozgrzać olej. Podsmażyć na nim cukinię pokrojoną w makaron i posiekaną trawę cytrynową. Dodać przyprawy, sok z limonki, ewentualnie chilli. Chwilę smażyć a następnie zalać wszystko bulionem. Dodać siekanej kolendry i jeść gorące:).

Wołowina z trawą cytrynową i orzechami makadamia:
Składniki:
- 500g cienko pokrojonej ligawy wołowej
- dwie palczatki cytrynowe
- dwa ząbki czosnku
- 1 czerwona cebula posiekana w paski
- czterocentymetrowy kawałek świeżego imbiru
- łyżeczka przyprawy chińskiej 5 smaków (mieszanka utartych ze sobą w moździerzu anyżu gwiaździstego, goździków, cynamonu, nasion kopru włoskiego lub kozieradki oraz pieprzu syczuańskiego)
- 4 łyżki oleju z orzechów makadamia
- 1 łyżeczka oleju sezamowogo
- 1 łyżka sosu ostrygowego
- 1 średni brokuł rozdzielony na różyczki
- filiżanka orzechów makadamia
- garść siekanej świeżej bazylii.
Na mocno rozgrzanym oleju zasmażyć wołowinę wymieszaną z posiekaną trawą cytrynową, cebulą, czosnkiem, imbirem i przyprawami. Dodać olej sezamowy, sos ostrygowy i różyczki brokuła. Smażyć przez dwie minuty. Zdjąć z ognia dodać posiekane orzechy makadamia i bazylię. Całość wymieszać i podawać z ryżem jaśminowym. (przepis zapożyczony z yummly.com)

Zastosowanie w kosmetyce: Trawa cytrynowa posiada szerokie zastosowanie w przemyśle perfumeryjnym i kosmetycznym, głównie za sprawą olejku eterycznego. Wchodzi w skład preparatów do pielęgnacji skóry trądzikowej oraz z problemami. Wspomaga leczenie grzybic i łupieżu.

 Masaż przeciwbólowy: 2 łyżki stołowe oleju z awokado lub oliwy z oliwek wymieszać z 4 kroplami olejku eterycznego. Masować bolące miejsce. Uprzednio wykonać test skórny.

Masaż rozgrzewający: 2 łyżki oleju z czarnuszki wymieszać z 2 kroplami olejku z trawy cytrynowej oraz 2 kroplami olejku lawendowego. Masować energicznie bolące miejsce.

Olejek na grzybicę paznokci: do 1 łyżeczki oleju rycynowego dodać 4 krople olejku eterycznego. Wmasować w paznokcie.

Domowy preparat na potliwość stóp: wymieszać 20g oleju kokosowego z 5 kroplami olejku eterycznego. Wmasować w stopy. Zmniejszy on potliwość stóp oraz zneutralizuje nieprzyjemny zapach.

Trawa.. cytrynowa… nie taka zwykła trawa… Do dziś pamiętam jej piękny energetyzujący zapach, który mimo suszenia, roznosił się po całej Katedrze Farmakognozji podczas jej rozdrabniania…

Źródła:

Pattnaik S, et al. “Antibacterial and antifungal activity of ten essential oils in vitro.” Microbios. 1996;86(349):237-46

J Newerli-Guz, M Śmiechowska… – … Akademii Morskiej w …, 2009 – zeszyty.am.gdynia.pl

Lorenzetti BB, et al. “Myrcene mimics the peripheral analgesic activity of lemongrass tea.” J Ethnopharmacol. 1991;34(1):43-8

D KMIECIK, J KOBUS-CISOWSKA… – … ŻYWNOŚCI I ŻYWIENIU …, 2016 – pttzm.org

O olejku geraniowym i jego ciekawych zastosowaniach…

starr-110307-1938-Pelargonium_graveolens-leaves-Kula_Botanical_Garden-Maui

Photo credit: Starr Environmental via Foter.com / CC BY

Olejek geraniowy – olejek eteryczny pozyskiwany z nadziemnych części (pędy, liście, kwiaty)  gatunków pelargonii (Pelargonium roseum, P. garveolens). W swoim składzie zawiera: pinen, trans-cymen, limonen, myrcen,  cytronellol, geraniol, linalol, eugenol i inne substancje. Stosuje się go w formie rozcieńczonej.

Zastosowanie w lecznictwie:

1. Antyseptyczne ( w tym: zapalenie jamy ustnej, języka, gardła, w stomatologii)

2. Ściągające

3. Gojące

4. Przeciwzapalne (gardło, ucho, zatoki, skóra, stawy)

5. Przeciwgrzybicze

6. Przeciwbakteryjne

7. Przeciwwirusowe

8. Relaksujące

9. Afrodyzjak :)

10. Moczopędne

11. Regulujące krążenie krwi

12. Łagodzące zaburzenia hormonalne u kobiet (menopauza) i podnosi nastrój.

Odstrasza owady.

Zastosowanie w kosmetyce:

1. Pielęgnacja skóry, szczególnie tłustej i z problemami

2. Na trądzik

3. Łupież

4. Zapalenia skóry i wypryski

5. Cellulit

6. Oczyszcza i łagodzi podrażnienia.

Przykładowe kuracje:

1. Inhalacje na chore zatoki:

Dwie krople olejku geraniowego dodać do naczynia z gorącą wodą. Nakryć głowę ręcznikiem i głęboko wdychać parę w ciągu 6 minut. Zamknąć przy tym oczy. Dla silniejszego efektu oczyszczającego można dodać 2 krople olejku miętowego.

2.  Kąpiel dla skóry trądzikowej

1 łyżkę soli kuchennej wymieszać z 3 kroplami olejku geraniowego i 3 kroplami olejku tymiankowego. Wsypać do wanny z ciepłą wodą. Kąpać się 15 minut. Zabieg korzystnie wpływa na skórę z problemami i łojotokową.

3. Domowy balsam antycellulitowy

Do gotowego balsamu np. z masłem kakaowym dodać olejek geraniowy w proporcji 5 kropel na 2 łyżki kosmetyku. Można także wzbogacić nim olej migdałowy lub kokosowy i wmasowywać w skórę.

4. Płukanka do jamy ustnej i gardła

1-2 krople na szklankę wody o temperaturze pokojowej, płukać gardło 2-3 razy dziennie. Można dodać do niej 1 łyżeczkę miodu.

5. Cukierek na gardło

1 kostkę cukru nasączyć 1 kroplą olejku eterycznego i umieścić w ustach. Trzymać tak długo, aż się rozpuści.

6.  Masaż dla zestresowanych

Zmieszać oliwę z oliwek (10ml) z olejkami: geraniowym, lawendowym i cytrynowym (po 2 krople każdego olejku)

Pozostaje także użycie go do kominka aromaterapeutycznego…

Źródła:

A. Flis, K. Pikul – 2013 – think.wsiz.rzeszow.pl

Postępy Fitoterapii 3/2007, s. 128-132

K Gleń-Karolczyk, E Boligłowa – Journal of Research and…, 2015 – yadda.icm.edu.pl

Iwona Konopacka-Brud, Władysław Stanisław Brud, Aromaterapia dla każdego, Białystok 2007

„Chryzantemy złociste…” czyli o kwiatach i przemijaniu…

Chrysanthemum

Photo credit: jam343 via Foter.com / CC BY

Chryzantemy to kwiaty, które w dużej mierze kojarzą nam się ze 1 i 2 listopada. Zdobi się nimi pomniki i jednoznacznie przypominają nam o tym, że nadeszła prawdziwa  jesień. Nie każdy wie, że niektóre gatunki mają znaczenie lecznicze.

Nazwa chryzantema wzięła się od słowa: „chryzos”, co oznacza złoto. Istnieje spór w zasadzie o klasyfikację Dendranthema  i Chrysanthemum, czyli rośliny z rodzaju złocieni. Niezależnie od tego, jak je przypiszemy do rodzaju, rośliny przez niektórych uznawane są za spokrewnione. W lecznictwie wykorzystuje się roślinę o nazwie złocień maruna.

Złocień maruna to gatunek  o nazwie łacińskiej Chrysanthemum parthenium. Surowiec zielarski stanowi jego ziele. Zawiera ono laktony seskwiterpenowe (partenolid), flawonoidy, olejek eteryczny (a nim kamforę, cymen czy linalol) oraz kumaryny. Posiada działanie przeciwmigrenowe, zmniejszające ataki oraz przeciwbólowe. Świeże lub suszone liście w medycynie tradycyjnej wykorzystywane były jako środek przeciwgorączkowy, dlatego nazywany jest „średniowieczną aspirynką”. Płatki kwiatowe bogate są w związki mineralne.

Zastosowanie w lecznictwie: Głównie w zwalczaniu bólów podczas napadów migreny i łagodzeniu jej innych objawów, takich jak: aura, nudności czy wymioty. Podobnie skuteczny jest w profilaktyce migreny.  Dawka lecznicza: 0.2-0.6 mg partenolidu.

W lecznictwie ludowym złocień wykorzystywano jako środek przeciwreumatyczny, przeciwłuszczycowy oraz hamujący agregację płytek krwi. Posiadał także znaczenie jako środek przeciwbakteryjny, przeciwgrzybiczy i przeciwutleniający oraz przeciw insektom.

Zastosowanie w kuchni: Liście wykorzystywane są w kuchni chińskiej jako składnik sałatek lub przyprawa do mięsa. Herbatki miały kiedyś znaczenie jako napoje rozgrzewające, pite przy przeziębieniu.

Zastosowanie w kosmetyce: Substancja lecznicza o nazwie partenolid posiada aktywność zmniejszania syntezy melaniny w skórze, potwierdzoną w badaniach in vivo. (działanie wybielające).

Kwiaty mogą służyć do aromatycznych kąpieli odprężających. Ekstrakty z kwiatów wchodzą w skład kremów do twarzy.

Choć na usta się ciśnie znana piosenka „Chryzantemy złociste…” (nota bene często śpiewana w akademikach przez studentów na imprezach…) to jednak nie należy umniejszać ich tradycji leczniczych, piękna ich kwiatów oraz symboliki przemijania…

Źródła:


http://www.panacea.pl/articles.php?id=3901

Postępy Fitoterapii 3-4/2002, s. 64-69

http://www.ema.europa.eu/docs/en_GB/document_library/Herbal_-_Community_herbal_monograph/2011/01/WC500100983.pdf

https://www.researchgate.net/profile/Richard_Schmidt/publication/19096793_Chrysanthemum_dermatitis_in_South_Wales_diagnosis_by_patch_testing_with_feverfew_(Tanacetum_parthenium)_extract._Contact_Dermatitis/links/0046351c4ad2b8456d000000.pdf

Archive of SID
J. Sci. I. A. U (JSIAU), Vol 18, No. 68, Summer 200
8

Arktyczny korzeń na mały i duży stresik…

Różeniec górski- surowiec zielarski stanowi korzeń. Występują w nim takie związki jak: polifenole, salidrozyd (związek fenolowy), flawonoidy, taniny, proantocyjanidyny. Główne substancje to: rozawina, rozyna i rozaryna. Surowiec posiada właściwości przeciwstresowe, wspomagające odporność, poprawiające koncentrację, a także co ciekawe ochronne na wątrobę. Zwiększa wydolność organizmu do wysiłku zarówno fizycznego jak i intelektualnego (fenylopropanoidy). Ustalono także, że podnosi także poziom serotoniny i poprawia nastrój. Jest źródłem antyoksydantów i substancji przeciwzapalnych. Chroni też serce przed działaniem wolnych rodników mogących uszkadzać je.

Zastosowanie w lecznictwie: Wyciąg z korzenia różeńca wspomaga takie funkcje organizmu jak:

- nasz układ nerwowy (poprawia nastrój, zmęczenie, znużenie, nastrój, nieznacznie niepokój, intelekt oraz łagodzi objawy depresji)

- serce (ochronnie, przeciwarytmicznie i zwiększa jego wydolność) oraz układ krwionośny (korzystnie wpływa na ciśnienie)

- układ odpornościowy (poprawia jego funkcje)

- przeciwnowotworowe (antyoksydacyjny)

- wpływa na metabolizm różnych substancji (tłuszcze, cukry) oraz zwiększa aktywność i wydolność ogólną organizmu.

Formy gotowe: kapsułki, tabletki, proszek oraz w herbatkach. W Europie powszechne są także postaci płynne (ekstrakty alkoholowe). Jest to surowiec przeznaczony dla osób dorosłych. Zaleca się spożywać go rano.

Wg KE dawka jednorazowa to 144-200 mg ekstraktu suchego.

W lecznictwie tradycyjnym różnych grup etnicznych zawsze uchodził za środek adaptogenny. Spożywali go Wikingowie i Rzymianie w celu wzmocnienia organizmu i zwiększenia wytrzymałości. Uważany był także jako środek podnoszący płodność podobnie jak żeń-szeń. Można też powiedzieć, że jest środkiem dopingującym (mniejsze zakwasy, energia i wytrzymałość).

Zastosowanie w kuchni: nie znaleziono

Zastosowanie w kosmetyce:  Olejek eteryczny różeńca ma zapach różany, dzięki składnikom zawartym w olejku eterycznym. Wykorzystuje się go w kosmetyce jako środek zapachowy i źródło antyoksydantów. Kosmetyki zawierające ekstrakt z jego korzenia to najczęściej: szampony, odżywki, kremy, serum, maseczki czy preparaty do oczyszczania twarzy.

Stres, spadek nastroju, „wolniejsze” myślenie, brak energii – to efekty jednostajnej, deszczowej i jesiennej aury – dobrze, że natura nam coś w darze dała, byśmy jakoś wytrwali do wiosny:)

 

Źródła:

 Postępy Fitoterapii 1/2008, s. 2-14
(Tadeusz Wolski, Tomasz Baj, Agnieszka Ludwiczuk, Kazimierz Głowniak, Gabriela Czarnecka)
D Załuski, HD Smolarz – Post. Fit, 2008 – researchgate.net
A Pawełczak – Polish Journal of Agronomy, 2014 – academia.edu
A Tajer – Annales Academiae Medicae Silesiensis, 2011 – psjd.icm.edu.pl
Bolshakova I.V., Lozovskaia E.L., Sapezhinskii I.I.,. Antioxidant properties of a series of extracts from medicinal plants. Biofizika 1997, 42. 480-483
Psychiatr. Pol. 2014; 48(1): 59–73
http://www.ema.europa.eu/ema/index.jsp?curl=pages/medicines/herbal/medicines/herbal_med_000080.jsp&mid=WC0b01ac058001fa1d
http://www.ema.europa.eu/docs/en_GB/document_library/Herbal_-_Overview_of_comments_received_during_consultation/2012/05/WC500127864.pdf

Kilka słów o pyłku, np. sosnowym…

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Pyłek kwiatowy - powstaje w woreczkach pyłkowych kwiatów. Stanowi składnik pokarmowy pszczołowatych. Posiada różnorodny skład i może mieć szeroki wachlarz działań, np.: działanie przeciwzapalne, antybiotyczne, przeciwmiażdżycowe, przeciwutleniające, przeciw schorzeniom prostaty, antyanemiczne oraz odtruwające.

Ciekawe są także badania nad pyłkiem pod kątem ich możliwego działania przeciwnowotworowego oraz przeciwbólowego. Zbadano bowiem pyłek z sosny Pinus densiflora w formie etanolowego wyciągu. Wyniki były zaskakujące – wyciągi z pyłku posiadały działanie porównywalne z jednym  z leków przeciwbólowych. Z kolei pyłek z innego gatunku sosny Pinus chalepensis wykazywał właściwości antyagregacyjne (frakcja ekstraktu zapobiegała zlepianiu się płytek krwi).

Pyłek kwiatowy zawiera zwykle: białka, aminokwasy, cukry, tłuszcze, witaminy i składniki mineralne, sterole roślinne, enzymy i flawonoidy.

Zastosowanie: „W miodzie lub wraz z miodem -1-2 łyżeczki pyłku 1 raz dziennie przez 1 miesiąc. Następnie przerwać kurację na 2 tygodnie, po czym wznowić.” (http://rozanski.li/464/pollen-czyli-pylek/). Pełni funkcje odżywcze, wzmacniające, przeciwzapalne.

Pyłek kwiatowy wchodzi w skład preparatów wraz z propolisem polecanych w okresie zwiększonej zachorowalności na infekcje. W tym wypadku pyłek kwiatowy ma na celu wzmocnienie aktywności i sprawności fizycznej. Niektórzy stosują tradycyjnie pyłek sosnowy jako naturalne źródło testosteronu i jego pochodnych.

Przeciwwskazania: osoby uczulone na pyłki i miód oraz jego przetwory.

Źródła:

B Kędzia, E Hołderna-Kędzia – Postępy Fitoterapii, 2012 – postepyfitoterapii.pl

http://rozanski.li/464/pollen-czyli-pylek/

Indian Journal of Traditional Knowledge
Vol. 12 (2), April 2013, pp. 209-220
http://luskiewnik.strefa.pl/luskiewnik/pylek.htm
M Šaden-Krehula, M Tajić, D Kolbah – Cellular and Molecular Life …, 1971 – Springer

Powakacyjne kuracje z użyciem olejku z drzewa herbacianego…

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

1. Podrażniona i sucha skóra:

4 krople olejku eterycznego wymieszać z olejem awokado lub olejem migdałowym. Delikatnie wmasować w osuszoną ręcznikiem skórę tuż po kąpieli.

2. Łupież

Po umyciu głowy spłukać ją wodą z dodatkiem 3 kropli olejku eterycznego.

3. Grzybica paznokci

Nanosić olejek eteryczny na płytkę paznokciową minimum przez miesiąc.

4. Kurzajka

Nanieść 2-3 krople na miejsce, gdzie występuje kurzajka 2 razy dziennie do czasu usunięcia kurzajki.

5. Ukąszenia owadów

Nałożyć 1 kropelkę olejku zawieszoną w niewielkiej ilości oleju z nasion wiesiołka na swędzące miejsce.

6. Grzybica stóp

Do 50ml oleju z czarnuszki dodać 5 kropli olejku z drzewa herbacianego i wymieszać. Wcierać oliwkę wieczorem po umyciu nóg do czasu ustąpienia objawów.

7. Maseczka na problemy skórne

3 łyżki zielonej glinki (może być maseczka z glinką), 3 krople olejku eterycznego, 2 łyżki naparu z kwiatu nagietka (herbatka ostudzona).

Składniki wymieszać ze sobą w miseczce (w razie potrzeby dodać odrobinę wody przegotowanej i ostudzonej) do uzyskania konsystencji maski. Nałożyć na twarz na 15 minut, po czym usunąć za pomocą zwilżonego płatka kosmetycznego.

8. Opryszczka

1 kroplę olejku herbacianego wymieszać z 1 kroplą olejku melisowego oraz pół łyżeczki gliceryny. Nakładać na chorobowo zmienione miejsce.

Najbardziej uśmiechnięte kwiaty, czyli o słonecznikach…

sloneczniki


https://plus.google.com/photos/114198087821848986645/albums/6322682183112652113/6322682185482350162?pid=6322682185482350162&oid=114198087821848986645

Słonecznik zwyczajny – surowiec zielarski stanowią nasiona, z których pozyskiwany jest olej słonecznikowy. Jest on bogaty w wielonienasycone kwasy tłuszczowe (omega-3 i 6 o właściwych proporcjach) oraz w witaminę E – naturalny przeciwutleniacz, sterole (w tym stigmasterol). W nasionach występuje także kwas foliowy, związki fenolowe (kwas kawowy, kwas chlorogenowy) oraz aminokwasy. Kwiaty zawierają olejek eteryczny, karoteny oraz flawonoidy. Uważa się, że olej słonecznikowy wpływa korzystnie na poziom cholesterolu, na prawidłowe funkcjonowanie układu krwionośne przez poprawę profilu lipidowego krwi, dodaje energii, korzystnie wpływa na skórę i chroni przed miażdżycą. Jest to olej jadalny, powszechnie używany w kuchni. Podobnie nasiona są spożywane przez ludzi i zwierzęta (w paszach).

Zastosowanie w lecznictwie: Olej słonecznikowy - spożywany w pokarmach wspomaga utrzymanie odpowiedniego poziomu cholesterolu, a tym samym chroni nasz układ krwionośny i zapobiega miażdżycy.

Odwar z kwiatów był stosowany w celu obniżenia gorączki. Do użytku zewnętrznego sporządzano napar, którym przemywano zmiany zapalne skóry oraz wypryski przy trądziku. Z kwiatów wykonywano także nalewki.

Nasiona traktowano jako środek moczopędny, w leczeniu chorób gardła i kaszlu. W medycynie ludowej Wenezueli słonecznik uznawany jest za roślinę niezbędną w diecie antynowotworowej.

Kwiaty i nasiona w niektórych krajach służą za afrodyzjak, jako środek wykrztuśny, odkażający, na choroby układu moczowo-płciowego.

Ozonizowany olej słonecznikowy wchodzi w skład preparatów przeciwgrzybicznych.

Medycyna tradycyjna wykorzystuje olej słonecznikowy w szerszym zakresie terapeutycznym(„ssanie oleju”).

Zastosowanie w kuchni: Olej słonecznikowy doskonale nadaje się do wykończenia sałatek. Pestki słonecznika mają zastosowanie zarówno w wyrobach cukierniczych, piekarniczych oraz prażone są dodawane do sałatek.

Sałatka z kurczaka z kuskusem: Składniki: 1/2 szklanki kaszy kuskus, 1 cytryna(sok), 1 mango, 2 płaskie łyżki oleju, natka pietruszki, pierś z kurczaka, pomidor, odrobina masła, gałka muszkatołowa, pieprz, cayenne, cukier.

Wykonanie: Kaszkę kuskus zalać 1 szklanką wrzątku z sokiem z cytryny, odstawić do spęcznienia. Odcedzić. Pokroić w kostkę obrany ze skórki pomidor. Mango bez pestki pokroić na drobno. Sos: olej, przyprawy ubić trzepaczką. Zalać nim kaszkę. Zasmażyć pierś z kurczaka na oleju z dodatkiem masła. Posolić i pokroić w paski. Dodać do kaszki mango, pomidor oraz natkę. Podawać kaszkę z paskami mięsa.

Cukiniowy misz-masz: Składniki: 1 duża cukinia, 2 średnie pomidory, 1 cebula, 2 ząbki czosnku, olej słonecznikowy (1 łyżka), suszone pomidory, ewentualnie mięso lub drobno posiekana szynka, śmietana, sól, pieprz, bazylia, majeranek, cząber, oregano, tymianek, mięta, odrobina chilli.

Wykonanie: lekko rozgrzać olej na patelni, wykonać makaron z cukinii za pomocą obieraczki (ciąć cienkie paski cukinii). Pokroić drobno cebulę. Delikatnie podsmażyć cukinię wraz z solą, potem cebulę, następnie drobno posiekany czosnek, sparzone pomidory pokrojone w kosteczkę(tu ewentualnie obsmażone mięso). Smażyć do miękkości i rozpadu pomidorów. Dodać suszone pomidory i 2 łyżki stołowe śmietany 18%. Na końcu dodać przyprawy, podsmażyć jeszcze kilka minut i podawać na ciepło.

(będzie bez zdjęcia, bo z rozpędu zjedliśmy na kolację)

Zastosowanie w kosmetyce: Olej słonecznikowy może wchodzić w skład odżywek do pielęgnacji włosów i domowych kosmetyków natłuszczających. Działa ochronnie na skórę, zmiękcza zgrubiały naskórek, nadaje skórze elastyczność.

Peeling do zimnych stóp: 2 łyżki oleju słonecznikowego, 1 łyżeczka czubata świeżo zmielonej kawy, 1-2 krople olejku lawendowego. Składniki wymieszać. Wmasować w stopy energicznie. Peeling delikatnie złuszcza oraz dodatkowo miejscowo pobudza krążenie i rozgrzewa.

Odżywka na końcówki włosów: 1 łyżka oleju z awokado, 1 łyżka oleju słonecznikowego, 1 łyżka oleju arganowego, 2 krople witaminy E. Składniki wymieszać. Stosować na suche, rozdwajające się końcówki 2 razy w tygodniu.

Wosk z nasion wchodzi w skład szminek. Ekstrakt z nasion słonecznika wchodzi w skład kosmetyków, sprayów.

Słoneczniki śmieją się do nas…

„W każdym liściu, nawet listku

świeci się jak serce wszystko.”

Źródła:

K Krygier, M. Wroniak, K Dobczynski, I Kielt… – … Oleiste-Oilseed Crops, 1998 – agro.icm.edu.pl

http://www.beauty-review.nl/wp-content/uploads/2014/05/Plant-Derived-Fatty-Acid-Oils-as-Used-in-Cosmetics.pdf

http://www.cir-safety.org/sites/default/files/Helian_092015_SLR.pdf

Zwierzęcy przysmak, czyli o właściwościach lucerny…

Medicago lupulina

Lucerna nerkowata

Lucerna siewna, Medicago sativa (Al-fal-fa – co znaczy ojciec wszystkich produktów leczniczych)- surowce wykorzystywany do różnych celów to ziele, liście, kiełki i nasiona. Stanowią one źródło witamin i związków mineralnych, takich jak: związki wapnia, żelaza, potasu, magnezu i krzemu oraz witaminy C, D, E oraz z grupy B, beta-karotenu i znacznej ilości witaminy K. Zawierają także aminokwasy, kumaryny, związki flawonoidowe (izoflawony), alkaloidy, liczne kwasy tłuszczowe, chlorofil, pektyny, saponiny (korzeń). Lucerna posiada zastosowanie jako roślina pastewna, w weterynarii oraz w niektórych krajach jako roślina lecznicza o właściwościach detoksykacyjnych (chlorofil, flawonoidy), wzmacniających (witaminy, aminokwasy, związki mineralne), estrogennych (izoflawony), antyoksydacyjnych (w kosmetyce), jako środek wspomagający leczenie infekcji układu moczowego (działanie moczopędne – głównie w medycynie chińskiej) oraz jej korzystny wpływ na poziom hemoglobiny w anemii. Wykryto także, że posiada właściwości hipoglikemiczne, co może mieć w przyszłości znaczenie w leczeniu cukrzycy.

Zastosowanie w lecznictwie:  Odnotowane i badane właściwości lucerny:

- działanie moczopędne (wspomaganie leczenia stanów zapalnych układu moczowego, reumatyzmu oraz kuracje odtruwające)

- przeciwutleniające

- wzmacniające, uzupełniające składniki mineralne

- estrogenne (genisteina – łagodzenie objawów klimakterium) i ochronne przed osteoporozą (fitoestrogeny + wapń + wit. K + wit. D)

- zwiększenie laktacji i łagodzenie zaburzeń miesiączkowania

- poprawa zawartości hemoglobiny we krwi

- odkażające, pomocniczo w parodontozie

- korzystny wpływ na poziom cholesterolu

- pomocniczo przy wrzodach (środek alkalizujący – węglan magnezu) oraz problemach trawiennych, przy braku apetytu (witaminy i związki mineralne)

- aktywność przeciwgrzybicza (saponiny triterpenowe zawarte w korzeniu) – w badaniach

- przeciwcukrzycowe

- przeciw szkorbutowi

- środek tonizujący

W Kolumbii owoce lucerny używane są w celu łagodzenia kaszlu.

Ostrzeżenia podczas stosowania: może powodować kumulację witamin, wpływa na krzepliwość (osoby przyjmujące leki przeciwzakrzepowe nie powinny jej stosować), nie zalecana w ciąży i niektórych schorzeniach.

Formy podania: suplementy, sok w proszku i w formie płynnej, kiełki:) i herbatki (nasiona), mieszanki ziołowe (np. na cholesterol).

Obecnie trwają także badania nad jej właściwościami przeciwwirusowymi (wirus opryszczki)  oraz przeciwnowotworowymi.

Zastosowanie w kuchni: 

Liście można spożywać na surowo lub poddane obróbce termicznej. Kiełkujące nasiona dodaje się do sałatek lub zdobi się nimi kanapki.

Według podań zgrubiałe korzenie lucerny spożywano na Podlasiu jako pokarm.

Roślina miododajna.

Zastosowanie w kosmetyce: Lucerna to także roślina, która odnalazła swoje miejsce w kosmetyce. Stosowana zewnętrznie wspomaga regenerację skóry, błon śluzowych, wspomaga leczenie parodontozy. Zawiera znaczną ilość kwasów tłuszczowych i witamin dzięki którym odżywia skórę, antyoksydantów, przez co opóźnia efekty starzenia. Jej ekstrakt np. z korzeni stanowi składnik kremów przeciwzmarszczkowych do stosowania na dzień i na noc oraz kremów ochronnych i zapobiegających przebarwieniom.

Zwierzęta zwykle wiedzą, co jest wartościowe dla nich, a co nie… Lubią lucernę, może i my powinniśmy zacząć…?

Źródła:

Łuczaj Ł. – Etnobiologia Polska, 2011 – etnobiologia.com
K Jędrzejko, M Kozłowski… – Annales Academiae …, 2009 – yadda.icm.edu.pl
Postępy Fitoterapii 3/2015, s. 144-152
Postępy Fitoterapii 2/2010, s. 76-84

Głowniak K., Widelski J., Skalicka-Woźniak K. 2007. Lucerna – niedoceniony surowiec leczniczy. Panacea, 3, 5 – 7

Zgórka G., Głowniak K. 2008: Ocena aktywności biologicznej składników czynnych lucerny (Medicago sativa L.) na podstawie badań in vitro oraz in vivo. W: Grela E.R (red.): Lucerna w żywieniu ludzi i zwierząt. 3rd International Conference „Feed and Food Additives”, Dzierdziówka-Lublin, 29-34, 2008

Panacea Nr 3 (20), lipiec – wrzesień 2007 strony: 10-11

BERTIN E., MATUR B., RAMANI S.V. 2008. Studium porównawcze wpływu podawania koncentratu białkowo-ksantofilowego z liści lucerny oraz żelaza i kwasu foliowego dla polepszenia wyników krwi u dojrzewających dziewcząt cierpiących na anemię. W: Lucerna w żywieniu ludzi i zwierząt. Monografia. Pr. zbior. Red. E.R. Grela. Dzierdziówka–Lublin. Wydaw. SRRiL „Progress”. T. 3 s. 59–63
Global Journal of Pharmacology 8 (3): 437-443, 2014

http://www.ema.europa.eu/docs/en_GB/document_library/Maximum_Residue_Limits_-_Report/2009/11/WC500014895.pdf

Alfalfa. Review of Natural Products. factsandcomparisons4.0 [online]. 2005. Available from Wolters Kluwer Health, Inc. Accessed April 16, 2007

Lucerna w żywieniu zwierząt (konradz.webd.pl/PROGRESS/Ksiazki/ksiazka_%236.pdf)

http://www.herbal-supplement-resource.com/alfalfa-herb.html

Czarna dama polskich ogrodów, czyli o malwie czarnej…

malwa

Malwa czarna - surowiec zielarski stanowi jej kwiat. Jest niezwykle bogaty w śluz oraz antocyjany (malwidynę) barwiące jej kwiaty na ciemny kolor. Zawiera także fitoestrogeny, żywice, sole mineralne, garbniki, flawonoidy oraz kwasy fenolowe . Ze względu na zawartość śluzu kwiat malwy czarnej stosuje się w stanach zapalnych dróg oddechowych z towarzyszącym kaszlem, podrażnieniem gardła, błon śluzowych, przy chrypce oraz jako środek łagodzący na skórę. Medycyna tradycyjna poleca ją także w zaburzeniach hormonalnych podczas miesiączki oraz w celu łagodzenia objawów przekwitania ze względu na obecność fitoestrogenów. Suszone kwiaty służą do barwienia tkanin oraz win, likierów, a także wszelkich przetworów domowych i stanowią dodatek do herbatek ziołowych.

Zastosowanie w lecznictwie: Odwar z kwiatów zebranych w wakacje – 1 łyżkę kwiatów malwy zalać 1 szklanką wody, gotować do wrzenia, odstawić na pół godziny, odcedzić.

Odwar można pić w celu łagodzenia nieżytów gardła i krtani, a także stosować jako płukankę lub płyn do przemywania skóry. Łagodzi podrażnienia, objawy stanu zapalnego (kaszel, chrypka), łagodzi i koi. Można także go pić w stanach zapalnych przewodu pokarmowego podobnie jak prawoślaz lekarski.

Podobne właściwości mają maceraty z liści lub kwiatów malwy czarnej.

Antocyjany i flawonoidy uszczelniają naczynka krwionośne, wspomagają mikrokrążenie oka i jego właściwe odżywienie. Są także korzystne przy żylakach i uczuciu ciężkości nóg.

W innych celach np. łagodzeniu zaburzeń miesiączkowych zaleca się pić 1 szklankę dziennie. Medycyna tradycyjna poleca malwę czarną przy menstruacji, klimakterium, bezpłodności oraz innych zaburzeniach cyklu.

Zastosowanie w kuchni: Kwiaty malwy czarnej to przede wszystkim naturalne barwniki dodawane do żywności. Pogłębiają kolor trunków alkoholowych (likierów, win), przetworów. Najczęściej jednak spotyka się je w mieszankach ziołowych i herbatkach. Ich dodatek nadaje kolor i przyjemniejszy smak herbatkom.

Zastosowanie w kosmetyce: Odwar z kwiatów malwy uszczelnia naczynka włosowate przez co jest korzystny dla osób z cerą naczyniową i bardzo reaktywną. Można go pić w celu lepszego uszczelniania naczynek. Dodawana jest obecnie do kremów, maseczek, toników, mleczek do zmywania oraz innych kosmetyków dedykowanych cerze wrażliwej i skłonnej do zaczerwienień. Wchodzi w skład szamponów łagodzących podrażnienia.

„Rezedy wonią bogate.
Biedronkom podają usta,
A malwy dziwią się – dziwią,
Jak pięknie w barwnych im chustach…”

Malwy różowe są piękne, ale te czarne to prawdziwe damy w polskich ogrodach…

ŻYWNOŚĆ. Nauka. Technologia. Jakość, 2011, 4 (77), 24 – 35

Kużnicka B., Dziak M.: Zioła i ich zastosowanie. PZWL, Warszawa 1987

Kozłowski J.: Rośliny bogate w barwniki oraz ich znaczenie i zastosowanie. Cz.I. Wiad. Ziel., 2002, 5, 9-12

http://espz.pl/materialy/klimakterium.pdf
Post Fitoter 2015; (16)4: 216-222
G Nowak, J Nawrot – Herba Polonica, 2009 – herbapolonica.pl
Postępy Fitoterapii 2/2000, s. 10-16

„Nóżki bolą chodzić…” czyli o kasztanku na zmęczone nóżki…

2009.05.23_16.37.09_IMG_3652

Kasztanowiec zwyczajny - surowiec zielarski stanowi nasienie (kasztan), kora oraz kwiat kasztanowca, w medycynie tradycyjnej używano także niedojrzałych owoców, liści oraz oleju z nasion. Nasienie jest niezwykle bogate w saponiny, w tym escynę oraz flawonoidy. Kora kasztanowca jest źródłem kumaryn i garbników. W kwiatach dominują flawonoidy. Preparaty z kasztanowca to przede wszystkim środki przeciwzapalne, uszczelniające naczynka krwionośne, przeciwobrzękowe, poprawiające krążenie żylne, na hemoroidy, urazy, krwiaki oraz żylaki kończyn dolnych. Mogą być stosowane zarówno zewnętrznie jak i do użytku wewnętrznego.

Zastosowanie w lecznictwie: Przetwory z kasztanowca stosuje się głównie w przewlekłej niewydolności żylnej z takimi objawami jak: opuchnięcia nóg, żylaki, uczucie ciężkości nóg, ból, zmęczenie, swędzenie oraz skurcze łydek i uczucie napięcia. W lecznictwie tradycyjnym to także środek na krwiaki, obrzęki i stłuczenia.

Przy jego stosowaniu należy rozważyć, czy nie występują takie objawy jak: zakrzepowe zapalenie żył, stan zapalny skóry, obrzęk jednej kończyny lub owrzodzenie, silny ból czy niewydolność serca, nerek – taki stan wymaga konsultacji z lekarzem.

W XVIII wieku korę kasztanowca używano zamiast kory chinowca na malarię oraz jako środka wzmacniającego oczy. Olej z nasion służył jako środek przeciwbólowy na podagrę podobnie jak nalewka spirytusowa reumatyzm. Odwar z kwiatów pito na kaszel.

Nalewka kasztanowcowa – pół szklanki suchych liści, kwiatów,  nasion zalać 400 ml wódki; wytrawiać 14 dni; przefiltrować. Nalewkę z nasion zażywać 3 razy dziennie po pół łyżeczki. (Wg dr Różańskiego).

Istnieją także gotowe postaci leku zawierające standaryzowane wyciągi z nasion lub kory kasztanowca, takie jak: tabletki, kapsułki, maści, żele, czopki, mieszanki ziołowe, postaci płynne – intrakty.

Zastosowanie w kosmetyce: Wyciągi z kasztanowca służą do produkcji kremów, szamponów i odżywek do włosów oraz  płynów do kąpieli, jako dodatek do samoopalaczy, peelingów i jako środek promienioochronny (kremy przeciwsłoneczne i pudry przeciw piegom). Kora kasztanowca służyła do farbowania włosów.

” Zachodźże słoneczko, skoro masz zachodzić, bo mnie nóżki bolą za gąskami chodzić…” – mądra piosenka ludowa zwraca uwagę na to, że po pracowitym dniu mają prawo boleć nóżki, ale nie muszą, gdy korzystamy z tego, co nam natura dała w prezencie od siebie…

Źródła:

http://www.ema.europa.eu/docs/en_GB/document_library/Herbal_-_Community_herbal_monograph/2010/01/WC500059105.pdf

http://www.ema.europa.eu/docs/en_GB/document_library/Herbal_-_HMPC_assessment_report/2010/01/WC500059103.pdf

http://www.ema.europa.eu/docs/en_GB/document_library/Herbal_-_Community_herbal_monograph/2012/06/WC500129249.pdf

http://www.herbapolonica.pl/magazines-files/2677208-10.pdf

http://www.jms.ump.edu.pl/uploads/2013/2/156_2_82_2013.pdf

http://www.enet.ru/~mistrz/studies/pi/1/Lektury_1_DEMO.pdf

L Wdowiak – Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu, 2013 – yadda.icm.edu.pl

http://www.rozanski.ch/fitoterapia2.htm

Owoce o zapachu ananasa… czyli o rokitniku…

sea buckthorn

Rokitnik zwyczajny - surowiec zielarski stanowią owoce. Są one źródłem związków takich jak: witaminy (zawierają dużo witaminy C, witaminę E i z grupy B – B1, B2, B6 i kwas foliowy oraz K1 i D), flawonoidy, fosfolipidy, garbniki, cukry, pektyny, fenolokwasy, kwasy organiczne oraz karotenoidy. Można w nich znaleźć także związki magnezu, potasu, wapnia, żelaza i sodu. W nasionach przeważają nienasycone kwasy tłuszczowe  oraz fitosterole, w tym sitosterol o właściwościach gojących. W lecznictwie wykorzystuje się zarówno sok z rokitnika jak i olej.

Zastosowanie w lecznictwie: Sok- pobudza czynności wydzielnicze żołądka, wspomaga pracę jelit, obniża poziom cholesterolu oraz stanowi źródło witaminy C. Wzmacnia odporność i zmniejsza kruchość naczyń włosowatych. Poleca się go osobom osłabionym oraz pomocniczo w chorobie nadciśnieniowej.

Olej- może być pozyskiwany z miąższu lub z nasion. Olej z nasion zawiera głównie kwasy tłuszczowe, przez co korzystnie wpływa na układ naczyniowy, na skórę i przewód pokarmowy. Posiada działanie przeciwutleniające (polifenole i witaminy) i przeciwzapalne. Stanowi także w farmacji rozpuszczalnik w preparatach z witaminą D, dzięki czemu ułatwia jej wchłanianie. Można go pić osłonowo na żołądek.

Rokitnik to przede wszystkim roślina znana w weterynarii. Od wieków podawano owoce koniom w leczeniu robaczyc, zaś młode pędy na przyrost masy.

W Mongolii wyciągiem olejowym leczono rany i podawano na uspokojenie.

Medycyna tybetańska zalecała stosowanie rokitnika w celu łagodzenia kaszlu, na biegunkę, na lepsze krwawienie  i wiele innych dolegliwości, w tym reumatyzm i gościec.

Roślina jest bardziej znana w krajach takich jak: Rosja, Chiny, Niemcy czy Mongolia.

Zastosowanie w kuchni: Owoce rokitnika służą do wyrobu win, nalewek, przetworów takich jak: marmolady, dżemy, soki czy jogurty (wsad jogurtowy). Stanowią przyprawę do mięsa (suszone owoce) oraz naturalne konserwanty żywności (duża ilość witaminy C).

1. Owoce bez pestek można zakonserwować w cukrze zasypując je w proporcji 1:1.

2. Dźem rokitnikowy- oczyszczone owoce gotować z małą ilością wody, aż zmiękną. Dodawać małymi porcjami cukier i pektynę. Po zgęstnieniu zawekować. Składniki: 1kg owoców, 800g cukru, pektyna.

Zastosowanie w kosmetyce: Olej rokitnikowy wchodzi w skład kosmetyków pielęgnacyjnych i natłuszczających, regenerujących oraz łagodzących podrażnienia (kremy). W Rosji leczy się nim odmrożenia, oparzenia oraz odleżyny, blizny i rozstępy. Zmniejsza  ból i ułatwia gojenie.

Ze względu na bogaty skład witaminowo- mineralny sok z rokitnika pity regularnie uzupełnia ich niedobory i zapobiega wypadaniu włosów.

Pachnie jak ananas, smakuje kwaskowo- lekko cytrusowo… rokitnik…

A Niesteruk,H Lewandowska Ż Golub, R Świsłocka… – Kosmos, 2013 – infona.pl.

BROMAT. CHEM. TOKSYKOL. – XLV, 2012, 3, str. 897–901.

Thomas S. C. Li and Thomas H. J. Beveridge,  A New Medicinal and Nutritional Botanical, 2007, 22 lutego 2016.

Czikow P., Łaptiew J., Rośliny lecznicze i bogate w witaminy.

Lańska Dagmara, Polne rośliny w kuchni.

Jedzmy kwiaty, czyli o nasturcjach….

nasturcja

Nasturcja większa - surowiec wykorzystywany w lecznictwie tradycyjnym to liście, kwiaty oraz ziele i nasiona. Pod względem chemicznym roślina zawiera: flawonoidy, antocyjany, olejek eteryczny, garbniki, seskwiterpeny, witaminę A i C oraz PP. Jest też bogata w związki mineralne, związki siarkowe oraz luteinę i zeaksantynę.  Posiada działanie odkażające – przeciwbakteryjne i przeciwgrzybicze oraz przeciwskurczowe. Wspomaga leczenie chorób układu oddechowego oraz układu moczowego. Zewnętrznie stosuje się w chorobach dermatologicznych, którym towarzyszą stany zapalne oraz trudno gojące rany.

Zastosowanie w lecznictwie: Surowiec może być stosowany zewnętrznie w celu ułatwienia regeneracji naskórka, jako środek odkażający oraz osuszający na rany (garbniki).

Tradycyjna medycyna peruwiańska polecała następujące formy lecznicze:

- okłady ze świeżych liści na zakażenia bakteryjne

- kąpiele z dodatkiem odwaru z ziela jako łagodzące objawy bólowe oraz wysuszające wypryski

- wyciągi na winie jako środek wysuszający na ropienie

- pocieranie jęczmienia na oku kwiatami w celu jego eliminacji

- nacieranie kwiatami miejsc stłuczonych i sinych w celu usunięcia siniaków

- sok z ziela w celu uzupełnienia niedoborów witaminy C i poprawy odporności.

Dziś wiadomo, że nasturcja zawiera znaczną ilość luteiny i związków o właściwościach antyoksydacyjnych, które sprzyjają poprawie ostrości widzenia.

Odwar lub napar z kwiatów może służyć jako płukanka do gardła przy anginie, infekcjach układu oddechowego oraz zapaleniach jamy ustnej, dziąseł oraz do przemywania skóry.

Nasturcji przypisuje się także działanie przeciwnowotworowe.

Zastosowanie w kuchni: Liście nasturcji służą jako przyprawa do potraw (są pikantne). Kwiaty stanowią element ozdobny sałatek i deserów. Owoce stanowią substytut kaparów.

Zastosowanie w kosmetyce: Nasturcja wchodzi w skład wielu kosmetyków: szamponów, kremów, balsamów, żeli pod prysznic.

Zawiera naturalne antyoksydanty, dzięki którym opóźnia efekty starzenia. Zawarte w niej związki siarkowe zmniejszają łojotok i pomagają wzmacniać  cebulki włosowe.

Nasturcja – pięknie wygląda na talerzu i na balkonie, ale dla Peruwiańczyków to przede wszystkim lekarstwo…

Źródła:

http://www.czytelniamedyczna.pl/4194,roslina-przyszlosci-nasturcja-wieksza-tropaeolum-majus-l.html

Ziołolecznictwo amazońskie i andyjskie, K. Żurowska

Chevallier A. The encyclopedia of medicinal plants. Dorling Kindersley, London 1996.

Niizu PY, Rodiguez-Amaya DB. Flowers and leaves of Tropaeolum majus L. as rich source of lutein. J Food Sci 2005; 70:S605-9

Na serduszko, ale nie na złamane…konwalia majowa, bo w końcu maj…

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Konwalia majowa- surowiec zielarski stanowi ziele konwalii. Zawiera substancje czynne należące do grupy glikozydów nasercowych- głównie konwalatoksynę i konwalozyd. Poza nimi w składzie występują saponiny steroidowe, olejek eteryczny (kwiaty) oraz flawonoidy. Konwalia wchodzi w skład preparatów wzmacniających pracę mięśnia sercowego. Posiada także działanie moczopędne, przez co zapobiega obrzękom.

Zastosowanie w lecznictwie: W lecznictwie wykorzystuje się ściśle mianowanego sproszkowanego ziela. Wchodzi ono w skład farmakopealnych kropli nasercowych obok nalewki z miłka wiosennego i nalewki z kozłka lekarskiego oraz wielu innych gotowych leków.

Niegdyś popularne były trunki z dodatkiem konwalii majowej. Znalazłam jeden opis z 1657r., w którym używano kwiatów konwalii oraz lawendy oraz wina do sporządzenia lekarstwa na zmartwienia i apopleksję. W XVI wieku sporządzano także spirytus na bóle reumatyczne i do wcierania w bolące stawy.

Na Ukrainie sporządzano odwary z korzeni konwalii dwubocznej i ślazu na przeziębienie. Na bicie serca, duszności w piersi zalecano odwary z kwiatu konwalii.

Pył z suszonych i zmielonych  kwiatów konwalii zastępował kiedyś tabakę.

Zastosowanie w kuchni: Nie stosuje się.

Należy dodać, że samodzielne spożywanie przyrządzonych przez siebie przetworów o nie ustalonych dawkach może grozić zatruciami, nie stosować u dzieci. Konwalia podlega także ochronie gatunkowej.

Zastosowanie w kosmetyce: Olejek eteryczny wchodzi w skład perfum i wód toaletowych.

Konwalia majowa – kwitnie już w maju – jako lekarstwo wzmocni serduszko, ale na złamane- niestety nie zadziała…

Źródła:

Matławska I., Farmakognozja

Elżbieta Szot- Radziszewska, Analecta 16/1

https://www.researchgate.net/profile/Jozef_Szarek/publication/256297433_Dawna_medycyna_i_weterynaria._rodowisko_a_zwierz/links/00b495223c7cb61f5a000000.pdf#page=217

http://www.ema.europa.eu/docs/en_GB/document_library/Maximum_Residue_Limits_-_Report/2009/11/WC500013008.pdf

http://herbapolonica.pl/magazines-files/2677208-10.pdf

http://botanical.com/botanical/mgmh/l/lilofv23.html

Orzechy makadamia… z nutą kremową w smaku…

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Makadamia – orzechy, które zawierają w swoim składzie znaczną ilość jednonienasyconych kwasów tłuszczowych, błonnik, białko, witaminy A i E. Są także źródłem błonnika i witamin z grupy B (głównie B6), związków magnezu, potasu czy wapnia. Uważane za dość kaloryczne, ale i zdrowe, gdyż dostarczają organizmowi kwasów tłuszczowych pełniących funkcję ochronną przed chorobami układu krążenia. Olej z makadamia znalazł zastosowanie w kosmetyce do wyrobu olejów, kremów i balsamów natłuszczających, regenerujących i promienioochronnych.

Zastosowanie w lecznictwie: Spożywanie orzechów chroni organizm przed chorobami takimi jak: miażdżyca, choroba wieńcowa czy zawał mięśnia sercowego.

Są przy tym dość ciekawe w smaku. Wyczuwalna jest nuta kremowa, która pozostaje po spożyciu…:).

W działaniu farmakologicznym redukują poziom cholesterolu i trójglicerydów. Korzystnie wpływają na nasz układ kostny oraz wspomagają ochronę przed osteoporozą. Dość szybko wysycają głód.

Zjedzenie kilku orzechów powoduje, że szybko nie sięgniemy po kolejny posiłek…

Zastosowanie w kuchni: Orzechy można spożywać samodzielnie lub dodawać do ciast. W niektórych krajach masło makadamia wchodzi w skład słodkości, czekolad czy do smarowania kanapek. Do kupienia zwykle są orzechy łuskane.

Należy pamiętać, by nie podawać psom, gdyż  są dla nich toksyczne.

Olej makadamia można dodawać do dań zimnych lub na ciepło, do sałatek i do pieczywa zamiast oliwy z oliwek (ma inny smak).

Zastosowanie w kosmetyce: Ze względu na bogaty skład chemiczny obfitujący w kwasy tłuszczowe i witaminy poprawiające kondycję skóry olej makadamia uchodzi za jeden z popularniejszych surowców do kosmetyków pielęgnacyjnych dla skóry suchej, potrzebującej odżywienia, regeneracji, uelastycznienia, wygładzenia oraz skóry podrażnionej. Można znaleźć go w balsamach, kremach, masłach, maskach i wielu innych formach kosmetyków. Dzięki obecności antyoksydantów opóźnia efekty starzenia skóry. Nacieranie olejem makadamia paznokci wzmacnia ich strukturę.

Olej makadamia możne służyć do masażu, także w przypadku zwalczania cellulitu.

Dla mnie orzechy makadamia to nowe odczucie zmysłu smaku i ciekawe doświadczenie…

USDA Health Chart

Słodki wpis o „kakahuati”, czyli o tym do czego służy nasienie kakaowca…

cacao
Cacao fruit

Kakaowiec właściwy – surowiec zielarski stanowi nasienie kakaowca. W zależności od jego obróbki uzyskuje się masło kakaowe, nasiona do wyrobu czekolady (prażenie i proszkowanie), surowiec zielarski (usunięcie łupiny). W nasionach występują alkaloidy: teobromina, kofeina, garbniki katechinowe, proantocyjanidyny (procyjanidyny) oraz substancje zapasowe. Nasiona posiadają działanie zapierające. Masło kakaowe z kolei używane jest w recepturze farmaceutycznej do wyrobu czopków, w przemyśle kosmetycznym jako składnik balsamów, masła do ciała i pomadek. Kakao (proszek) służy do wyrobu czekolady, napojów, słodyczy oraz mas czekoladowych. Uważane jest za afrodyzjak i używka:).

Zastosowanie w lecznictwie: Oleum Cacao/ Butyrum Cacao – podłoże czopków, globulek, w niektórych krajach także do maści, kremów. Skład:  kwas palmitynowy, stearynowy, linolowy i oleinowy. Topi się w temperaturze ciała.

Kakao w medycynie ludowej stosowano na ból gardła, żołądka i na gościec, jako środek lekko moczopędny (herbata z łupin nasiennych). W Ameryce Środkowej uchodzi do dziś za środek warunkujący potencję, naturalny anty-depresant oraz środek poprawiający nastrój podczas zespołu napięcia przedmiesiączkowego.

Według najnowszych badań uważa się, że kakao posiada korzystne działanie w chorobach układu krążenia. Stwierdzono, że za jego antypłytkowe właściwości odpowiada składnik epikatechina. Uważane jest także za źródło naturalnych antyutleniaczy.

Zastosowanie w kuchni: Kakao to nieodłączny składnik wielu słodkości i wyrobów cukierniczych.

Orzeszki: tabliczka czekolady, 5 łyżek orzechów włoskich, morele suszone. Roztopić czekoladę w kąpieli wodnej, wymieszać z rozdrobnionymi bakaliami. Nałożyć łyżką na pergamin na blasze. Wstawić do lodówki i schłodzić.

Pudding po polsku: pół tabliczki czekolady, herbatniki, 2 jajka, pół szklanki cukru, dżem porzeczkowy, 2 niepełne szklanki mleka czekoladowego.

W mleku roztopić czekoladę. Pokruszyć herbatniki i wymieszać je z cukrem. Po ostudzeniu połączyć z mlekiem. Dodać żółtka i ucierać. Piec w temperaturze 180 stopni przez 30 minut. Wyjąć i posmarować dżemem. Ubić pianę z białek i nałożyć na ciasto. Piec około kwadransa w piekarniku do utworzenia bezy.

Kisiel kakaowy (przepis z książki mojej babci): 2 szklanki mleka, 1 łyżka kakao, 2 łyżki mąki ziemniaczanej, 2 żółtka, 4 łyżki cukru pudru.

Zagotować większość mleka. Zimne mleko, które pozostało, wymieszać z mąką ziemniaczaną i kakao. Wlać do mleka i zagotować. Żółtka utrzeć z cukrem i wlewać powoli mieszając do przestudzonego mleka. Rozlać do salaterek i pozostawić do ostygnięcia.

Zastosowanie w kosmetyce:  Masło kakaowe uznawane jest za środek promienioochronny. Wspomaga opalanie, zapewnia odpowiednie natłuszczenie skóry, jej odżywienie i ochronę. Główne zastosowanie to: produkcja kremów do opalania, fluidów, pomadek, kremów, różów.

W przemyśle perfumeryjnym: jako środek aromatyzujący, zmysłowy. Nadaje zapach niektórym kosmetykom, doskonale łączy się z wanilią i pomarańczą.

Kocham jego zapach…

W metodzie „enfleurage” służy do pochłaniania olejków eterycznych przez warstwę lipidową.

„Kakahuati” – kto nie zna jego smaku… nic dodać, nic mu ująć…

Jędrzejko k., Kowalczyk B., Balcer B. 2007, Lamer-Zarawska E., Noculak-Palczewska A. 1994.

Postępy Fitoterapii 4/2000, s. 8-12

Nowa Medycyna 1/2001

Nature 418, 289-290 (18 July 2002) | doi:10.1038/418289a

AOWDW WALCE, Z MIAŻDŻYCĄ – kosmos.icm.edu.pl

M Mrozek – ptzn.org.pl

Muszyński J 1928b. Używki kofeinowe ludzkości. Herbata, kawa, kakao, kola, gwarana, herbata paragwajska czyli yerva-mate. Wiadomości Farmaceutyczne 46: 588-591; 47: 599- 603

 

Wkrótce zakwitną magnolie…

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Magnolia gwiaździsta 2015

Magnolia lekarska – surowiec zielarski stanowi kora, stosowana jest ona głównie w medycynie chińskiej jako środek przeciwlękowy i przeciwdepresyjny, zmniejsza napięcie i łagodzi zaburzenia snu. Głównymi składnikami chemicznymi są neolignany (magnolol i honokiol). Występują także alkaloidy (magnokuraryna, magnofloryna i wiele innych), flawonoidy, kumaryny i terpeny.

Kwiaty magnolii używane są na ból zęba, na katar, na przeziębienie, na zatkany nos oraz na problemy skórne. Kwiaty zbiera się na początku kwitnienia, kiedy są jeszcze zebrane w pąki.

Magnolia_paczek

Magnolia x soulangena

Zastosowanie w lecznictwie: 

W badaniach wykazano właściwości magnolii:
- przeciwbakteryjne (kora)
- przeciwzapalne
- wpływ na chorobę Alzheimera
- na komórki nowotworowe (niektóre lignany i flawonoidy – badania dotyczyły białaczki)
- na depresję
- na cukrzycę
- na menopauzę
- antyoksydacyjne (1000 razy wyższe niż witamina E)
- przeciwmiażdżycowe i ochronne na mięsień sercowy
- przeciwwirusowe
- przeciwlękowe
- przeciwastmatyczne
- na zaburzenia rytmu
- na schorzenia ginekologiczne
- przeciwzakrzepowe
- przeciwalergiczne

(niektóre badania wymagają dalszych eksperymentów).

W tradycyjnej medycynie chińskiej kora magnolii uważana jest za środek korzystnie wpływający na właściwe funkcjonowanie układu nerwowego. Preparaty z magnolii są stosowane w wielu krajach, łagodzą depresję, pomagają w zasypianiu, ograniczają nerwowość i niepokój.

Uważano także, że poprawia czynność przewodu pokarmowego (medycyna Kampo). Honokiol (związek lignanowy) stosowano na tyfus, bóle głowy oraz gorączkę.

 Przeciwwskazania:

Nie należy stosować w ciąży i okresie karmienia. Nie zaleca się stosowania z innymi lekami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy.

Zastosowanie w kuchni: Hoba miso - lokalne danie regionu Hida Takayama. Danie zawiera miso, warzywa (por), grzyby shiitake, przyprawy i olej sezamowy. Podaje się je na liściu magnolii, najlepiej na gorąco i grillowane.

Płatki kwiatowe niektórych gatunków magnolii dodaje się do ryżu jako przyprawę nadającą mu aromat.

Spotkałam się także z herbatą z dodatkiem kwiatów magnolii.

Zastosowanie w kosmetyce: Magnolia stanowi składnik zapachowy wielu perfum, mydeł i kremów oraz balsamów do ciała, na przykład opartych na maśle shea.

Sama kiedyś używałam perfum „Oh Lola” o dość intensywnym słodkim zapachu, uważanym za „uwodzicielski”, ale nie wiedziałam wtedy, że nuta kwiatowa pochodzi od magnolii… :)

Biorąc pod uwagę silne zdolności przeciwutleniające rośliny można przypuszczać, że skutecznie hamuje powstawanie wolnych rodników (pąki i kora). Kosmetyki pielęgnacyjne z dodatkiem magnolii mogą opóźniać efekty starzenia, rozświetlać cerę oraz łagodzić podrażnienia (działanie przeciwalergiczne).

Olejek eteryczny służy do aromaterapii. Zapach relaksuje ciało i umysł.

Magnolie od zawsze zachwycają swoim pięknym wyglądem i kuszą zapachem. Coraz częściej podkreśla się także ich właściwości lecznicze. Zwykle z tego, co piękne, powstaje jakieś dobro…

Magnolia_galazka

Magnolia kobus

 

http://www.drugs.com/npp/magnolia-bark-extract.html

http://www.iss.it/binary/natu/cont/EFSACompendiumofBotanicals.pdf

http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1527-3458.2000.tb00136.x/pdf

Maruyama Y, Kuribara H, Monta M, Yuzurihara M, Weintraub ST. Identification of magnolol and honokiol in the anxiolytic extracts of Saiboku-to, an oriental herbal medicine. J Nat Prod 1998;61:135–138.

Juangsu New Medical College. Zhong Yao Da Ci Dian (Dictionary of Chinese Materia Medica). Shanghai: Shanghai Scientific and Technological Publisher, 1985:1628–1630.

Clark AM, Feraly FSE, Li WS. Antimicrobial activity of phenolic constituents of Magnolia grandiflora L. J Pharm Sci 1981;70:951–952.

Hibasami H, Achiwa Y, Katsuzaki H, et al. Honokiol induces apoptosis in human lymphoid leukemia Molt 4B cells. Bioorg Med Chem Lett 1998;2:671–673.

http://www.central-group.co.jp/miso/miso_English/recipe/recipe_10_1.html