Co to ja chciałam powiedzieć? Miłorząb…

Miłorząb japoński (miłorząb dwuklapowy) – surowiec zielarski stanowi liść. Głównymi jego składnikami są: diterpeny (ginkgolidy), seskwiterpeny oraz flawonoidy (w tym: biflawony – bilobetyna, ginkgetyna), katechiny, proantocyjanidyny. Działanie miłorzębu polega na poprawie krążenia, rozszerzaniu naczyń krwionośnych mózgu, kończyn, efekcie przeciwzakrzepowym, przeciwzapalnym oraz aktywności antyoksydacyjnej. Surowiec jest głównie stosowny  w przypadku: zaburzeń krążenia mózgowego, wspomagająco w zaburzeniach pamięci, szumach uszu, zawrotach głowy, objawach związanych z niedotlenieniem mózgu i wielu innych schorzeniach. W badaniach in vitro wykazano, że flawonoidy zawarte w surowcu mogą chronić komórki mózgu przed powstawaniem białka odpowiedzialnego za rozwój choroby Alzheimera.

Zastosowanie w lecznictwie: Głównymi wskazaniami do stosowania preparatów z miłorzębem jest:

  • niewydolność mózgowa
  • chromanie przestankowe
  • zaburzenia słuchu (szumy)
  • zawroty głowy.

Stosuje się go ponadto dodatkowo w zaburzeniach pamięci, zmniejszonej sprawności umysłowej, pomocniczo w zaburzeniach ukrwienia kończyn dolnych (uczucie zimna, ból stopy). Coraz częściej stanowi składnik maści, kremów i żeli do użytku zewnętrznego w przypadku leczenia żylaków, drobnych pajączków i opuchniętych kończyn w preparatach w połączeniu z kasztanowcem, oczarem, babką lancetowatą czy nawet kolagenem i glukozaminą na stawy.

Według badań ekstrakty z liści miłorzębu wpływają korzystnie na stan ścian naczyń krwionośnych – wzmacniają je, zmniejszają przepuszczalność drobnych naczynek krwionośnych, fizjologicznie rozszerzają zwężone naczynia krwionośne. Dodatkowo działają ochronnie na tkankę mózgową przed skutkami niedokrwienia i niedotlenienia. Poprawiają krążenie krwi i zmniejszają agregację płytek krwi. Wpływają korzystnie na postępującą utratę pamięci, na zawroty głowy, bóle głowy, szumy w uszach. Ostatnie doniesienia dotyczą pozytywnych eksperymentów dotyczących łagodzenia objawów demencji starczej, wymagają one jednak dalszych badań.

Przeciwwskazania: uczulenie na miłorząb, stosowanie leków na przykład z grupy przeciwzakrzepowych (leków przeciwpłytkowych, antykoagulantów), zawierających kwas acetylosalicylowy (może wydłużyć czas krzepnięcia), ciąża, karmienie piersią (nie zaleca się przyjmowania).

Działania niepożądane: alergiczne reakcje skórne, objawy ze strony przewodu pokarmowego, bóle głowy, krwawienia (w przypadku interakcji).

Postaci leków: nalewka, tabletki, kapsułki.

Postaci suplementów diety: tabletki, kapsułki ( przykładowo połączenia z lecytyną, koenzymem Q10 czy L-karnityną).

Zastosowanie w kuchni: W krajach takich jak: Chiny czy Japonia spożywane są nasiona miłorzębu.

Zastosowanie w kosmetyce: Ekstrakty z miłorzębu wchodzą w skład kremów polecanych dla cery naczyniowej, kremów nawilżających, ujędrniających oraz kosmetyków na cellulit. Dodatkowo dodawane są do kremów jako składniki o właściwościach antyoksydacyjnych (przeciwzmarszczkowych).

Postaci kosmetyków: kremy, masła, żele do mycia twarzy i inne, do których nie dotarłam;)

Na niedzielnym spacerze spotkałam miłorząb… Jest bardzo inspirujący…

 

 

 

 

 

Piśmiennictwo:

Bastiametto S, Ramassamy C, Dorë S, Christen Y, Poirier J et al. The Ginkgo biloba extract (eCb 761) protects hippocamoalneurones against cell death induced β-amyloid, Eur J Neurosci 2000; 12:1882 – 990.
http://www.czytelniamedyczna.pl/2401,ginkgo-biloba-l-milorzab-dwuklapowy-chemizm-i-dzialanie-biologiczne.html
http://www.ema.europa.eu/docs/en_GB/document_library/Herbal_-_Community_herbal_monograph/2014/02/WC500161210.pdf
http://herbapolonica.pl/magazines-files/2677208-10.pdf
http://rozanski.li/2000/rzeczywiste-wlasciwosci-milorzebu-ginkgo/

25 sposobów na ukąszenia…

Mosquito

Photo credit: yamada* via Foter.com / CC BY-SA

1. Okład z octu (nasączyć kompres octem, przyłożyć w miejscu ukąszenia) – zmniejsza obrzęk,

2. Soda oczyszczona (wodny roztwór przygotować według proporcji: 1 łyżka sody na 1 szklankę ciepłej, przegotowanej wody) – zmniejsza obrzęk,

3. Olejek z drzewa herbacianego (można użyć go bezpośrednio na skórę lub rozcieńczony w oleju bazowym, na przykład oliwie z oliwek) – działa odkażająco,

4. Okład ze świeżej cebuli (jeden plasterek cebuli przyłożyć w miejscu ukąszenia) – ułatwia gojenie, przynosi ulgę,

5. Olejek lawendowy (rozcieńczony w proporcji 2 krople na 5 kropli oleju bazowego) – łagodzi podrażnienie, odkaża,

6. Okłady z lodu  (użyć kostki lodu lub mrożonki:) ) – zmniejszają ból i obrzęk,

7. Okłady ze świeżych  liści kapusty (rozgnieść liść tłuczkiem i przyłożyć na bolące miejsce) – znoszą obrzęk, ból,

8. Okład z naparu z rumianku lub nagietka (przygotować napar z 3-5g surowca, ostudzić, stosować gazik nasączony herbatką) – działa przeciwzapalnie i gojąco,

9. Sok z cytryny (świeżo wyciśnięty) – zmniejsza swędzenie,

10. Okłady z mleka, twarogu (nałożyć na ukąszenie, najlepiej schłodzone) – przynoszą ulgę,

11. Rozgnieciony goździk lub rozcieńczony olejek goździkowy – zmniejsza ból,

12. Aloes – sok, miąższ świeżo wyciśnięty – ułatwia gojenie,

13. Szałwia – napar lub świeży liść rozgnieciony -  to środek ściągający, odkażający,

14. Olejek eukaliptusowy (rozcieńczony w oleju bazowym w proporcji: 2-3 krople na 1 łyżeczkę oleju) – odkażający,

15. Świeże liście bazylii (rozetrzeć w dłoniach lub utrzeć w moździerzu) – zmniejszają świąd,

16. Propolis – bez dodatków lub jako gotowa maść,   odkaża i ułatwia gojenie,

17. Olej tamanu (posmarować bolące miejsce) – przynosi ulgę,

18. Miód (nałożyć niepełną łyżeczkę od herbaty na miejsce ukąszenia) – łagodzi podrażnienia,

19. Świeży liść babki lancetowatej  (zerwać i rozetrzeć w dłoniach, przyłożyć jak okład – zmniejsza obrzęk, łagodzi stan zapalny,

20. Olejek wetiwerowy (polecany jest na ukąszenia węży),

21. Oliwa z oliwek (niewielką ilość nałożyć jak oliwkę na bolące miejsce) – łagodzi podrażnienia wywołane ukąszeniem,

22. Świeże liście pietruszki – rozgnieść w moździerzu lub w dłoniach) – ma działanie kojące,

23. Roztarte liście kończyny łąkowej (zebrać na świeżo i przyłożyć) -  działanie ściągające,

24. Okłady z naparu arniki (przygotować napar z koszyczków arniki, po ostudzeniu stosować w formie okładu z użyciem kompresu zanurzonego w naparze) – zmniejszają obrzęk,

25. Olejek miętowy – zmieszany z olejem bazowym w proporcji 2 krople na 5ml oleju – chłodzi, zmniejsza ból.

 

Cytrynowe lekarstwa, czyli o możliwościach leczniczych cytryny…

Cytryna zwyczajna – częścią pozyskiwaną z rośliny jest jej owoc. Głównie wykorzystywana jest w kuchni ze względu na jej charakterystyczny aromat i smak. Nie od dziś wiadomo, że zawiera witaminę C w znaczącej ilości, która wspomaga odporność na infekcje, przeziębienie i grypę.Stosuje się ją także w profilaktyce stwardnienia tętnic, problemach z krążeniem oraz niektórych stanach zapalnych. W swoim składzie zawiera także kwas cytrynowy, cukry, witaminę A, B, D oraz flawonoidy (hesperydynę). Odnotowano obecność potasu, pektyn i kumaryn w owocu. Olejek eteryczny zawiera około 40 różnych substancji, a wśród nich: limonen (do 90%), α-terpineol, α, β,γ -pinen, octan linalylu, citronelal, octan geranylu, p-cymen i β-myrcen. Poprawia smak leków, wyrobów cukierniczych i służy jako konserwant.

Zastosowanie lecznicze: Na główny plan wysuwa się użycie cytryny jako źródła witaminy C – jako środka zakwaszającego, wspomagającego układ odpornościowy, prewencji szkorbutu oraz dzięki hesperydynie – uszczelniającego naczynia krwionośne i środka o działaniu przeciwzapalnym.

Zastosowanie w medycynie tradycyjnej: w nieżycie żołądka, kamicy moczowej, dnie moczanowej, żółtaczce.

Sok służył jako płukanka na zapalenie jamy ustnej, zapaleniu gardła oraz na anginę (rozcieńczony z wodą lub nie).

Można użyć go zewnętrznie na różnego rodzaju wypryski, egzemy, grzybicę oraz na piegi i przebarwienia skórne.

Olejek cytrynowy ma znaczenie aromaterapeutyczne – relaksuje i poprawia nastrój, aktywizuje i dodaje energii. Jeśli dodamy go do innych olejków, będzie on skutecznie udrożniał nos i oczyszczał go podczas infekcji z towarzyszącym katarem. Sam olejek ma właściwości odkażające (na bakterie, wirusy, grzyby).

Olejek eteryczny może stanowić składnik naturalnych odświeżaczy do powietrza.

 

Zastosowanie w kuchni: Cytryna posiada szeroki wachlarz zastosowania w kulinariach. Zaczynając od wypieków, używana jest starta skórka lub aromat cytrynowy lub sok w celu nadania smaku ciastom, ciastkom, następnie służy do aromatyzacji napojów, herbaty, koniaku, wreszcie jako dodatek do potraw (ryby, mięso).

Przykłady potraw z cytrynką:

1. Lody z cytryną:

Składniki: 3 żółtka, sok z połówki cytryny, 100 g cukru pudru, garść liści bazylii,
500 ml śmietanki kremówki, czekolada gorzka.

W kąpieli wodnej ubić żółtka z cukrem, po czym wystudzić.Ubić 500ml śmietanki kremówki i wymieszać je razem. Utrzeć bazylię z sokiem z cytryny (może być limonka) w moździerzu. Przetrzeć je przez sitko i wlać do śmietanki z żółtkami. Zetrzeć czekoladę do miski i rozlać do pucharków i pozostawić w lodówce do zmrożenia.

2. Cytrynowy sos do ryby (np. do łososia):

Składniki:

- duża łyżka masła
- duża łyżka mąki
- dwie łyżki soku z cytryny
- dwie łyżki mleczka kokosowego

Sos przygotować podobnie jak beszamel. Rozpuścić masło i dodać mąkę. Lekko zasmażyć, dodać sok z cytryny i mleczko kokosowe cały czas mieszając, by nie powstały grudki. Dobrze zagrzać i nie doprowadzić do zagotowania.

Na pewno znacie sami wiele przepisów ze skórką lub sokiem z cytryny…

 

Zastosowanie w kosmetyce: Aromat cytrynowy lub pojedyncze składniki olejku eterycznego  wzbogacają często zapach perfum.

Sok z cytryny ma znaczenie lecznicze dla różnego rodzaju wyprysków, zmian skórnych (wysusza, lekko dezynfekuje i rozjaśnia zmiany pigmentacyjne).

W stomatologii cytryna ma właściwości oczyszczające i wybielające. Wchodzi w skład past do zębów.

Kwaśna, a jednak cenna i wszechstronna ta cytryna…

 

Źródła:

A Hłobił, I Piecuch – Rocznik Ochrona Środowiska, 2010 – old.ros.edu.pl

Czikow P., Łaptiew J., Rośliny lecznicze i bogate w witaminy

L Andriyevska, B Juraszka, A Kowalczyk… – Rocznik Ochrona …, 2008 – ros.edu.pl

J Newerli-Guz, M Śmiechowska… – … Akademii Morskiej w …, 2009 – zeszyty.am.gdynia.pl

M Pachecka, R Pachecka… – Pediatria i Medycyna …, 2014 – psjd.icm.edu.pl

J Pytko-Polonczyk, B Muszyńska – Medicina Internacia Revuo, 2016 – infona.pl

 

 

 

Krem różany do rąk…

Photo credit: Nouhailler via Foter.com / CC BY-SA

Składniki:

olejek różany 3 krople

olej arganowy 5g

podłoże ad 50g

 

Wykonanie:

Do podłoża (lekobaza, hascobaza, euceryna, maść cholesterolowa, maść witaminowa, maść alantoinowa, krem bezzapachowy, emolientowy w zależności jaką konsystencję chcielibyśmy uzyskać) dodać małymi porcjami olej arganowy, wymieszać i utrzeć z podłożem. Następnie po kropli dodać olejek mieszając go wraz z podłożem. Przechowywać w lodówce.

Zastosowanie:

Krem powoduje odpowiednie nawilżenie skóry, łagodzi podrażnienia i wspomaga regenerację naskórka. Dodatkowo olej arganowy uelastycznia naskórek i odżywia skórę. Zmniejsza suchość skóry, jej łuszczenie oraz poprawia jej wygląd.

 

 

Słodki, majówkowy wpis o kakaowcu właściwym…

Kakaowiec właściwy – surowiec stanowią nasiona, które pozyskuje się z owoców poddanych fermentacji, suszeniu i prażeniu. W wyniku tłoczenia otrzymywane jest masło kakaowe, które wykorzystuje się w recepturze aptecznej i kosmetyce, zaś zmielona pozostałość to kakao (proszek kakaowy), które ma znaczenie kulinarne. Pod względem chemicznym masło kakaowe (Oleum Cacao, Butyrum Cacao wg FP) składa się w głównej mierze z nasyconych kwasów tłuszczowych i w mniejszej ilości z kwasów nienasyconych (kwas linolowy i oleinowy). Ziarno kakaowca bogate jest białko, tłuszcz i węglowodany, chrom, magnez i inne związki mineralne, witaminę C, polifenole (flawonoidy, kwasy fenolowe – kwas chlorogenowy) oraz alkaloidy: kofeinę i teobrominę. Kakao oprawia samopoczucie i wspomaga skupienie nad czynnościami. Zaliczane jest do „afrodyzjaków”.

Zastosowanie w lecznictwie: Oleum Cacao to przede wszystkim podłoże do wykonania czopków, pręcików i globulek w recepturze aptecznej. Jest on wytłaczany z nasion na ciepło oraz posiada lekko żółtawy kolor i stałą konsystencję. Topi się w temperaturze 30-35 stopni Celsjusza. Dzięki tej właściwości szybko uwalnia się substancja zawarta w podłożu z masłem kakaowym, na przykład z czopka.

Oleum Cacao posiada także cenne właściwości przeciwstarzeniowe i korzystny wpływ na kondycję skóry. Dzięki obecności polifenoli hamuje proces starzenia, wspomaga regenerację naskórka i zapewnia odpowiednie nawilżenie (kwasy tłuszczowe). Regularne stosowanie preparatów z masłem kakaowym uelastycznia naskórek i chroni przed występowaniem rozstępów. Można stosować je na przesuszone stopy, na pięty czy suche łokcie.

Olej kakaowy to jedna z najprostszych maści na oparzenia, powszechna już w medycynie Majów.

Kakao uważane jest za środek, który poprawia nastrój i podobnie jak kawa jest naturalnym psychostymulantem – zwiększa zdolność koncentracji (kofeina, anandamid, fenyloetyloamina – hormon „miłości”). Dzięki zawartości polifenoli chroni organizm przed miażdżycą (obniża też cholesterol ogółem – nie mówimy tu jednak o czekoladzie:( ) czy stanem zapalnym.

Nie zaobserwowano negatywnych skutków, charakterystycznych dla spożycia kawy, w przypadku kakao.

W Ameryce Środkowej uchodzi do dziś za środek warunkujący potencję, naturalny antydepresant oraz środek poprawiający nastrój podczas zespołu napięcia przedmiesiączkowego.

 

Zastosowanie w kuchni: Największe znaczenie kulinarne ma kakao, miazga kakaowa i masło kakaowe.  Wchodzą one w skład czekolad , czekoladek i wyrobów czekoladopodobnych, lodów, ciast, deserów… wymieniać można bez końca. Theobroma cacao w dosłownym tłumaczeniu oznacza „Pokarm bogów kakao”. Smak kakao niewątpliwie kojarzy nam się z czymś smakowitym i pozostawiającym nutę niezapomnianych wrażeń.

Masło kakaowe jest jadalne, ale niestety kaloryczne. Kakao w postaci proszku kakaowego coraz częściej występuje z obniżoną zawartością tłuszczu (wg dyrektywy to 10-12%).

 

Prosta polewa kakaowa: 3 łyżki mleka, tyle samo kakao, masła/margaryny i cukru. Na wolnym ogniu rozpuścić margarynę, dodać kolejno: mleko, cukier, kakao mieszając. Lekko ostudzić i polać nią ulubione ciasto.

Kisiel kakaowy (przepis z książki mojej babci): 2 szklanki mleka, 1 łyżka kakao, 2 łyżki mąki ziemniaczanej, 2 żółtka, 4 łyżki cukru pudru.

Zagotować większość mleka. Zimne mleko, które pozostało, wymieszać z mąką ziemniaczaną i kakao. Wlać do mleka i zagotować. Żółtka utrzeć z cukrem i wlewać powoli mieszając do przestudzonego mleka. Rozlać do salaterek i pozostawić do ostygnięcia.

Sernik Agi z musem czekoladowym:

Składniki na ciasto: 1 puszka mleka skondensowanego, 1 kg sera twarogowego, 4 białka, 3 łyżki mąki, sok wyciśnięty z połówki cytryny. Wszystkie składniki zmiksować i przełożyć masę do formy wyłożonej pergaminem. Piec 50 minut w temperaturze 180 stopni. Ostudzić.

Składniki na mus czekoladowy: 3 białka, 6 żółtek (wykorzystać te 3 które zostały z ciasta), 2 łyżki kakao, 10dkg cukru, 10dkg masła, 15dkg czekolady gorzkiej, 1 szklanka śmietany kremówki 30%. Ubić w kąpieli wodnej żółtka z połową porcji cukru, śmietaną oraz kakao aż do zmiany konsystencji na bardziej gęstą. Dodać masło i rozdrobnioną czekoladę, mieszać po zdjęciu z ognia. Ubić białka z pozostałą ilością cukru. Dodać je stopniowo do musu i wymieszać.

Na ostudzone i upieczone ciasto wyłożyć mus czekoladowy i wstawić na 4 godziny do lodówki. Można obsypać je wiórkami gorzkiej czekolady;).

Po 1h wygląda tak:

Niebiański smak…

Zastosowanie w kosmetyce: Olej kakaowy  wchodzi w skład kosmetyków do pielęgnacji skóry twarzy i ciała (balsamy, pomadki, kremy, masła, mydła, żele, emulsje, spraye, maseczki. Pielęgnuje suchą, rogowaciejącą skórę, chroni przed niekorzystnym wpływem słońca, opóźnia proces starzenia i wspomaga regenerację skóry. Nadaje skórze zdrowy i piękny wygląd. Olej kakaowy można dodawać także do samodzielnie wykonanych kosmetyków.

Kakao… słodycz na smutek, lekarstwo na zły nastrój czy kosmetyk na piękno…? Każdy może znaleźć coś dla siebie…

 

„To było zwyczajne kakao. Takie, które daje się ukochanej osobie, bo nie wiadomo, co jeszcze można zrobić i oboje jesteście w rozsypce. Takie, które mieszasz, czując jednocześnie ucisk w żołądku, masz suche usta i poważnie rozważasz możliwość rozpłakania się, ale jesteś zbyt męski, żeby tak się odkryć. Takie, w które wkładasz całą miłość, której nie zdołałeś wyrazić i możesz nie mieć już możliwości tego zrobić.” J.R.Ward, „Śmiertelna klątwa”.

 

 

Źródła:

Hooper L. i in.: Effects of chocolate, cocoa, and flavan-3-ols on cardiovascular health: a systematic review and meta-analysis of randomized trials, Am. J. of Clin. Nutr, 2012, 95: 740-751

Solís-Fuentesa and Durán-de-Bazúab, Characterization of eutectic mixtures in different natural fat blends by thermal analysis, Volume 105, Issue 12, 742–748

Asep E.K., Jinap S., Tan T.J., Russly A.R., Harcharan S. and Nazimah S.A., The effects of particle size, fermentation and roasting of cocoa nibs on supercritical fluid extraction of cocoa butter, Journal of Food Engineering 85: 450–458

http://osw.olsztyn.pl/pliki/2016/11/OSW_Szkice41_S.pdf#page=156

Przybyłowski P. (pod red.): Towaroznawstwo artykułów spożywczych cz.I, 123-136, 2008 Gdynia

Nieśmiertelny olejek, czyli o olejku cedrowym…

True Cedar

Photo credit: born1945 via Foter.com / CC BY

Cedr atlaski – pozyskuje się z jego drewna na drodze destylacji z parą wodną olejek eteryczny. Głównymi składnikami olejku eterycznego są związki z grupy seskwiterpenów (α-, β- i γ-himachalen, kadinen, cedren, cedrenol, cedrol, borneol, terpinen, pinen). Posiada właściwości antyseptyczne, rozkurczowe na drogi oddechowe oraz zwiększa wydzielanie śluzu. Pobudza wydzielanie soków trawiennych, pobudza apetyt, działa moczopędnie. W użyciu zewnętrznym przyspiesza gojenie zmian skórnych, wspomaga leczenie trądziku, egzemy, łupieżu i łojotoku. W przypadku nacierań rozgrzewa i przynosi ulgę w bólach reumatycznych i nerwobólach. Jest także repelentem – odstrasza owady.

Zastosowanie w lecznictwie: Oliwka na bóle reumatyczne:  3 łyżki oleju z czarnuszki, 5 kropli olejku cedrowego. Wymieszać. Wcierać w bolące miejsca (bóle stawów, mięśni, nerwobóle)

Maść lekko rozgrzewająca: 20g dowolnej maści natłuszczającej (z alantoiną lub z olejem lnianym), 5 kropli olejku cedrowego, 5 kropli olejku lawendowego. Olejki wkręcić w maść, stosować 2 razy dziennie.

Kominek aromaterapeutyczny: umieścić 1-2 krople olejku cedrowego, można połączyć go z olejkami takimi jak: cytrynowym czy jałowcowym. Wspomaga inhalację, oczyszcza drogi oddechowe podczas infekcji.

Nie zaleca się stosować w ciąży, u dzieci i w dużych stężeniach. Zwykle powinno się wykonać test skórny przed użyciem na większą powierzchnię skóry.

Zastosowanie w kuchni:  Grecy drzewo cedrowe stosują do wędzenia ryb. Przed użyciem cedrową deskę należy moczyć w wodzie przez godzinę a następnie rozgrzać na grillu do momentu, aż zacznie „strzelać”. Na tak przygotowanej desce można umieścić rybę i wędzić, by potem rozkoszować się aromatem jaki daje cedrowe drzewo.

Zastosowanie w kosmetyce: Olejek cedrowy to składnik perfum, kremów, past do zębów, mydeł, ale także detergentów oraz środków odstraszających owady.

Korzystny jest także w przypadku skóry tłustej i z problemami. Zmniejsza wydzielanie łoju, pomocny jest przy łupieżu oraz w przypadku wypadania włosów.

Peeling antycellulitowy: 2 łyżki świeżo zmielonej kawy, 2 łyżki oleju z awokado, 5 kropelek olejku cedrowego. Składniki wymieszać w miseczce. Nałożyć na zwilżoną skórę i wmasować. Pozostawić na 5-10 minut, po czym delikatnie spłukać. Powtarzać 1 raz w tygodniu. Peeling posiada właściwości drenujące.

Wcierka przeciw wypadaniu włosów: Zmieszać następujące olejki w ilości po 4-5 kropli: lawendowy, rozmarynowy oraz cedrowy. Dodać je do oleju jojoba. Masować skórę głowy przez około 15 minut. Stosować codziennie lub co 2-gi dzień.

Krem na trądzik: do kremu z alantoiną dodać 2 krople olejku cedrowego oraz 2 krople olejku z drzewa herbacianego. Stosować 1 raz dziennie na wypryski.

Cedr od wieków uznawany był za symbol nieśmiertelności i długowieczności… ja dodałabym w kontekście cellulitu i łysienia jeszcze jedno określenie – długo-piękności ;)

Źródła:

http://www.czytelniamedyczna.pl/3533,ocena-wrazliwosci-na-olejek-cedrowy-oleum-cedri-grzybow-drozdzopodobnych.html

Krauze-Baranowska M, Skwierawska J, Pobłocka L. Właściwości lecznicze cedrów – historia i współczesność. Post Fitoter 2003; 1:2-5

Walters C. Aromatherapy – An Ilustrated Guide. Element Books LTD, Dorset 1998. 6. Clevland DEH. Acne vulgaris. Cand Med Assoc J 1928; 18(3):261-6

Bazie kotki, czyli o właściwościach wierzby …

 

#22/100 Flowering Willow

Photo credit: Rum Bucolic Ape via Foter.com / CC BY-ND

Wierzba biała – surowiec zielarski stanowi kora. Bazie kotki to kwiatostany wierzby, które wykorzystuje się w tradycji Niedzieli Palmowej nazywanej też potocznie „Wierzbną” do ozdabiania palm wraz z barwinkiem czy kłosami zbóż. W składzie kory wierzby dominują związki z grupy glikozydów fenolowych (salicynę), kwasy fenolowe, flawonoidy, żywice oraz garbniki. Surowiec posiada właściwości przeciwzapalne, przeciwbólowe, przeciwgorączkowe i często nazywany jest „naturalną aspiryną”. Wykorzystywany jest w mieszankach na przeziębienie, na bóle reumatyczne oraz pomocniczo w gorączce.

Zastosowanie w lecznictwie: Odwar: 5g surowca zalać 1 szklanką gorącej wody, następnie gotować pod przykryciem, przecedzić i pić trzy razy dziennie po posiłku. Wskazany przy przeziębieniu, gorączce, infekcjach górnych dróg oddechowych, bólach głowy, mięśni, na reumatyzm i na stany zapalne (już od Starożytności).

Salicylany hamują zlepianie płytek krwi i stanowią środek ochronny i przeciwmiażdżycowy.

Przeciwwskazania: u dzieci, w ciąży i podczas karmienia piersią, w przypadku uczulenia na salicylany i niesteroidowe leki przeciwzapalne.

Ostrożnie w przypadku chorób takich jak: wrzody żołądka, choroby nerek, wątroby, choroby związane z zaburzeniem krzepliwości krwi (konieczna konsultacja z lekarzem) oraz z niektórymi lekami.

Medycyna tradycyjna zalecała połknięcie bazi po poświęceniu palmy, aby chroniło przed bólem gardła. Naparem z kory wierzby leczono gorączkę. Odwar służył jako płukanka na ból zębów. Przykładano także głowę do pnia drzewa podczas febry.

Zastosowanie w kuchni: Wierzba kojarzy się przede wszystkim ze Świętami Wielkanocnymi i Palmową Niedzielą. Jej gałązki służą jako ozdoba domu i składnik palem oraz koszyków (łoza). Pręty wierzbowe wykorzystywano do konstrukcji płotów. Wierzbowego drewna używano do wyrobu szufli do zboża i siedleczków, stołków, gwizdków, piszczałek, trąb (tzw”pierdzielów”). Gałązki drzewa to także uzupełnienie paszy zwierząt, a np. dla królików to materiał do ścierania zębów.

Muszę się przyznać, że jako dziecko zdarzało mi się spróbować liści wierzby, która rosła nieopodal domu mojej babci… miały cierpki i charakterystyczny smak…

Zastosowanie w kosmetyce: Kora wierzby to środek przeciwzapalny, ściągający, bakteriostatyczny i keratolityczny. W produktach kosmetycznych dodawany jest do preparatów na trądzik, matujących kremów pielęgnacyjnych  i na łuszczycę w postaci ekstraktów. Zawierają ją także niektóre szampony do włosów tłustych.

W dawniejszych recepturach wykonywano okłady z odwarów z kory mieszanych ze śmietaną na oparzenia słoneczne. Rozgrzaną gałązką przypalano brodawki. Wykonywano kąpiele z dodatkiem kory wierzby oraz okłady z liści na reumatyzm i bóle gośćcowe. Okadzano się dymem z próchna przy puchlinie.

Odwar wykonany jak wyżej można stosować do przemywania ran z ropą.

 

Symbolika wierzby to  odradzające się po zimie życie, słońce… ożywmy zatem nasze mieszkania pięknymi i zdrowymi baziami;)

 

Źródła:

M MARCINIAK – pogorzedynowskie.pl

Ożarowski A. Wierzba purpurowa jako roślina lecznicza. Herba Pol 1997; 43(2):184-6.

Komisja E. Salicis cortex (kora wierzby) Bundesanzeiger nr 228 z 05.12.1984, sprostowanie BAnz nr 164 z 01.09.1990. [W:] Rośliny lecznicze w fitoterapii. Kompendium roślin leczniczych uszeregowanych według zakresów stosowania na podstawie monografii opracowanych przez Komisję E Federalnego Urzędu Zdrowia RFN. IRiPZ. Poznań 2000.

J Baraniak, M Kania – Postępy Fitoterapii, 2011 – czytelniamedyczna.pl

A Dąbrowska, M Chernetskyy, R Sawicki, G Szymczak – KOSMETOLOGII – academia.edu

Medycyna Rodzinna 3-4/2003, s. 98-102
Krystyna Knypl
https://www.unipo.sk/public/media/1628/Znak,%20symbol%20a%20ritu%c3%a1l%20v%20trad%c3%adci%c3%a1ch%20a%20prejavoch%20%c4%beudovej%20zbo%c5%benosti%20-%202013.pdf#page=119

Boże liczko, czyli o podbiale pospolitym…

tussilago

Photo credit: Peyman Zehtab Fard via Foter.com / CC BY

Podbiał pospolity – surowiec zielarski stanowi najczęściej liść. Zawiera on śluz, flawonoidy, garbniki, olejek eteryczny, związki goryczowe oraz związki mineralne. Kwiaty, które są także wymieniane jako surowiec leczniczy, są bogate również w śluz, flawonoidy, kwasy fenolowe oraz karotenoidy. Stwierdzono w nich obecność alkaloidów pirolizydynowych. Najwięcej jednak tych związków jest  w korzeniu, co przekreśla jego zastosowanie lecznicze z uwagi na możliwe działanie hepatotoksyczne (senkirkiny). Podbiał jest surowcem stosowanym w kaszlu, wspomaga odkrztuszanie, jako środek łagodzący kaszel, pomocniczo przy stanach zapalnych górnych dróg oddechowych, podczas grypy, przy chrypce.

Zastosowanie w lecznictwie: Podbiał jest kojarzony z preparatami na kaszel. Wspomaga odkrztuszanie, łagodzi kaszel i chrypkę. W medycynie wschodniej leczy się nim stany zapalne oskrzeli oraz astmę. Wykazano, że działa przeciwbakteryjnie, przeciwutleniająco i przeciwzapalnie.

Z liści podbiału sporządza się napar oraz występuje w wielu pastylkach na kaszel.

Napój na chrypkę: 2 łyżki liści prawoślazu i 2 łyżki liści podbiału zaparzyć zalewając 2 szklankami gorącej wody. Zaparzać przez 15 minut. Odcedzić. Pić 2-3 razy dziennie przygotowany napar.

Przeciwwskazania: kobiety w ciąży, dzieci poniżej 12 roku życia, podawanie ponad 8 tygodni w roku. W chorobach przewlekłych winno używać się surowca pozbawionego alkaloidów pirolizydynowych.

Zastosowanie w kuchni:  Młode liście i pąki kwiatowe są jadalne. Można dodawać je do zup, sałatek lub herbat. Zawierają witaminę C. Liście można blanszować jak szpinak. Niektórzy miłośnicy kwiatów podbiału sporządzają z nich wino. Ciekawostką jest użycie podbiału jako namiastki tabaki oraz formy papierosów do walki z nikotynizmem (brak jednak uzasadnienia terapii).

Zastosowanie w kosmetyce: Tonik do cery tłustej: 2 łyżki suszonych kwiatów zalać szklanką wody i gotować 5-7 minut, odstawić na kwadrans, odcedzić i ostudzić. Namoczyć w wywarze płatek kosmetyczny i przemywać nim twarz 2 razy dziennie.

Okłady na stany zapalne skóry: wykonać jak tonik, stosować go w formie okładów na chorobowo zmienione miejsca.

Boże liczko wystawiło swe liczko nad zieleniącą się trawkę… rozejrzyjcie się wokół siebie, może je dostrzeżecie…

Dent. Med. Probl. 2007, 44, 4, 507–515
http://www.vitacost.com/science/hn/Concern/Cough.htm 18.09.2006
KOKOSKA L., POLESNY Z., RADA V., NEPOVIM A., VANEK T.: Screening of some Siberian medicinal plants for anti−microbial activity. J. Ethnopharmacol. 2002, 82, 51–53.

G Nowak, J Nawrot – Herba Polonica, 2009 – herbapolonica.pl
M Dreger, A Krajewska-Patan, M GÓRSKA-PAUKSZTA… – 2012 – depot.ceon.pl
P Piotrowska, M Wojcińska, I Matławska – Postępy …, 2015 – czytelniamedyczna.pl
Rumińska A, Ożarowski A. Leksykon roślin leczniczych. PWRiL, Warszawa 1990; 383.

Niedzielna toskańska sałatka…

Składniki:

1 mix sałat

ser żółty w kawałku

ser parmezan w kawałku

suszone pomidory z żurawiną

wędzony kurczak lub kilka plasterków szynki

oliwa z oliwek

zalewa z suszonych pomidorów.

 

Wykonanie:

Do miski włożyć mix sałat. Odsączyć suszone pomidory i pokroić na małe paseczki. Zetrzeć na dużych oczkach kawałek sera żółtego oraz podobnie parmezan w kawałku (proporcje stosownie do preferencji smakowych). Pokroić kurczaka na drobne kawałki/ analogicznie chudą szynkę – w zależności czym dysponujemy. Dodać i wymieszać składniki. Wlać kilka łyżek zalewy z pomidorów (jednak nie za dużo, by sałatka nie była za tłusta) i odrobinę oliwy z oliwek dla zwilżenia sałatki. Nie trzeba doprawiać, chyba, że ktoś lubi bardziej przyprawioną.

Ziołowe sposoby na opryszczkę wargową…

lemon balm blossom

Photo credit: Jess Beemouse via Foter.com / CC BY

Opryszczka wargowa – choroba wywoływana przez wirusa Herpes simplex (HSV) w wyniku zakażenia drogą kropelkową. Choroba ma charakter nawracający. Pierwotne zakażenia występują najczęściej w dzieciństwie i mają charakter zapalny. Następnie wirus pozostaje w postaci utajonej do czasu replikacji i wystąpienia objawów opryszczki wargowej. Nawroty opryszczki objawiają się zmianami w pobliżu miejsca zakażenia i są wywołane rozmaitymi czynnikami.

Podstawowe objawy: mrowienie, swędzenie, uczucie napięcia w obrębie warg, pieczenie, wykwity w formie pęcherzyków na skórze i śluzówce utrzymujących się przez kilka dni, zasychających. Chorobie może towarzyszyć gorączka oraz dolegliwości bólowe.

Przyczyny: gorączka, stres, obniżona odporność, po infekcji, podczas miesiączki, uraz skóry, błony śluzowej, przesuszenie warg, promieniowanie słoneczne, alergie, pokarmy bogate w argininę.

Leczenie:

1. Preparaty zawierające acyklovir – substancję przeciwwirusową działającą wybiórczo na wirusa opryszczki.

2. Preparaty z tlenkiem cynku do użytku zewnętrznego (maść, pasta) – działanie ściągające i wysuszające.

3. Preparaty z grupy antyseptyków – w przypadku otwartych pęcherzyków, w celu uniknięcia infekcji bakteryjnej uszkodzonej skóry: jodopowidon, maści z neomycyną bez recepty.

4. Ekstrakt z liści melisy, olejek melisowy – nałożyć na swędzący pęcherzyk. Składniki olejku hamują namnażanie wirusa. Okłady z naparu z liści melisy – ewentualnie.

5. Okłady z naparu z czarnej herbaty – działanie ściągające, wysuszające.

6. Świeży liść aloesu – rozciąć i przyłożyć jego wnętrze do pęcherzyka, wspomaga gojenie.

7. Sok z cebuli – wycisnąć świeży sok i przykładać w miejscu, gdzie występują objawy zakażenia – działa gojąco i odkażająco.

8. Plasterek cytryny – przykładać kilka razy dziennie, wysuszająco.

9. Miód propolisowy, propolis, maść propolisowa, okłady z miodu, – działanie gojące i odkażające, zapobieganie rozprzestrzenianiu się wirusa.

10. Kuracje podnoszące odporność – wyciąg z jeżówki, sok z aloesu, wyciąg z pelargonii afrykańskiej, ekstrakt z bzu czarnego, witamina C (w dawce 1g przyspiesza gojenie).

11. „Babcine sposoby” – rozpuszczona w niewielkiej ilości wody tabletka z kwasem acetylosalicylowym w formie okładów, okłady z octu, spirytusu, sody czy pasty do zębów – dla tych, co nie boją się bólu przy przypadkowym zerwaniu pęcherzyka i ewentualnym nadkażeniu…

12. Olejek z drzewa herbacianego – stosować miejscowo na pęcherzyk w celu odkażenia lub w formie mieszanki:

1 kroplę olejku herbacianego wymieszać z 1 kroplą olejku melisowego oraz pół łyżeczki gliceryny. Nakładać na chorobowo zmienione miejsce.

13. Pasta z ząbka czosnku – rozgnieść ząbek czosnku na papkę i przykładać na chorobowo zmienione miejsce.

14. Okłady z kapusty – schłodzić liść kapusty, rozbić tłuczkiem i przykładać w celu zmniejszenia dolegliwości bólowych.

15. Maseczka na spierzchnięte usta: 1 łyżeczkę miodu np. lipowego wymieszać z 1 łyżeczką oliwy. Nałożyć na usta na 15 minut. Nadmiar usunąć.

16. Smarowanie ust olejem z czarnuszki – pielęgnacja, natłuszczanie i działanie odkażające.

17. Olejek cytrynowy – kroplę olejku nanieść na usta.

Pielęgnacja i zachowania zdrowotne:

1. Dbałość o właściwe natłuszczenie skóry i warg.

2. Stosowanie balsamów, pomadek, preparatów z filtrem w przypadku ekspozycji na słońce i wysokie lub niskie temperatury.

3. Dbałość o system odpornościowy, zróżnicowana dieta uboga w argininę (bez kawy, kakao, czekolady), bogata w lizynę (obecną w wołowinie, nabiale, jajkach), higiena osobista, unikanie stresu ;)

4. Unikanie czynników wywołujących opryszczkę oraz kontaktu z osobami z opryszczką wargową.

5. Szybka reakcja na pierwsze objawy opryszczki.

6. Uzupełnienie witamin i związków mineralnych w okresie zwiększonej podatności na infekcje.

Źródła:

Lennecke K. Hagel K., Przondzono K., Samoleczenie, 2006.

VADEMECUM CHORÓB, LEKÓW I PREPARATÓW BEZ RECEPTY, 2008, t.1.

http://www.czytelniamedyczna.pl/2407,leczenie-propolisem-chorob-skory-wywolanych-przez-drobnoustroje.html

http://ptnaids.com/attachments/article/20/Zalecenia_PTNAIDS_2016.pdf#page=169

Mrozińska M, Zakażenia wirusem Herpes manifestujące się zmianami skórnymi (http://www.mariamrozinska.pl/publikacje/Zakazeniawirusamiherpes.pdf).

Wolbling RH, Leonhardt K., Local therapy of herpes simple with dried extract from Melissa officinalis, Phytomed 1994; 1: 25-31.

Zajady – problem kosmetyczny czy nieprzyjemna dolegliwość?

Zajady – to pewien rodzaj nadżerek umiejscowionych w kącikach ust, na wskutek pęknięcia błony śluzowej i utworzenia się niewielkich owrzodzeń, szczególnie bolesnych w wyniku nadkażenia mikroorganizmami(np. drożdżakami).
Odczuwalne są objawy w kolejności: zaczerwienienie – pieczenie – mrowienie – pękanie – ból.

Przyczyny powstawania zmian:
- niedobory witamin z grupy B (głównie B2),
- niedopasowane protezy zębowe,
- alergia na materiały kompozycyjne protez,
- obniżona odporność,
- antybiotykoterapia,
- niewłaściwa dieta,
- nadmiernie przesuszone usta,
- niektóre leki (np. w kuracji trądzikowej, sterydowej),
- zbyt częste opalanie się bez użycia pomadek z filtrem UV,
- ekspozycja na zbyt niskie temperatury bez odpowiedniej ochrony ust.

Uważa się też, że znacznie częściej zajady tworzą się u osób starszych (skóra mniej elastyczna, zaleganie śliny, opadanie policzków), dzieci (używające smoczków), u kobiet w ciąży, u chorych na cukrzycę (sucha skóra), anemię.

Leczenie:
- podawanie witamin z grupy B lub preparatów zawierających drożdże z witaminami,
- higiena jamy ustnej,
- ochrona i odpowiednia pielęgnacja natłuszczająca (pomadki, balsamy z dodatkiem masła kakaowego, olej kokosowy najlepiej z dodatkiem porcji witaminy E w kroplach),
- wcierka z oliwy z oliwek, oleju lnianego lub oleju z awokado (niewielką ilość oleju nanieść na kąciki ust, delikatnie wmasować kilka razy dziennie, najlepiej po posiłku) – uelastycznia i ułatwia gojenie,
- gotowa lub robiona maść z witaminą A (regeneruje naskórek i ułatwia jego odbudowę),
- okłady z miodu na zajady,
- okłady z naparu z kwiatu nagietka lub maść nagietkowa (można ją samodzielnie przyrządzić) – działają przeciwzapalnie, odkażająco i gojąco,
- wzmocnienie odporności poprzez kurację jeżówką, aloesem lub pelargonią afrykańską,
- podawanie witaminy C w celu podniesienia odporności,
- zmiana diety na bogatą w czosnek (naturalny antybiotyk), warzywa strączkowe bogate w witaminy z grupy B, kapustę i sałatę,
- obniżenie ilości cukru w diecie,
- okłady z miąższu liści aloesu (regenerujące i gojące),
- przemywanie skóry twarzy naparem z szałwii (wykonać napar z 1 łyżki liści szałwii, odcedzić, nasączyć płatek kosmetyczny i przecierać delikatnie twarz) – szałwia działa ściągająco i odkażająco,
- maść z ekstraktem z kłącza pięciornika (na stany zapalne i ropne zakażenia), preparaty z żyworódki (odkażające) lub oczaru (gojące).

Niegdyś stosowano niekonwencjonalne metody takie jak: okłady z moczu, gorącego mleka czy masła:)

W przypadku braku skuteczności powyższych metod lub nawracających zajadach należy ustalić przyczynę ich występowania oraz zastosować leczenie z użyciem substancji odkażających, maści z dodatkiem cynku lub innych form.

Piśmiennictwo:
Szepietowski J. Grzybice skóry i paznokci, Medycyna Praktyczna, Kraków 2001,
Adamska A., Regeneracja skóry po wakacjach, APTEKARZ POLSKI NR 24/2, sierpień 2008,
VADEMECUM CHORÓB, LEKÓW I PREPARATÓW BEZ RECEPTY, 2008, t.1.,
M Lesińska-Sawicka, M Waśkow – Med. Rodz, 2012 – medrodzinna.pl,
Korzeniowska K., Jabłecka A., FARMACJA WSPÓŁCZESNA, 2009; 2: 36-41.

Z Nowym Rokiem Nowym krokiem…

Moi drodzy Czytelnicy bloga: Zioła od kuchni i nie tylko…

Początek Nowego Roku zwykle niesie ze sobą nowe nadzieje, plany i postanowienia. Ważne, aby nie rezygnować z marzeń, podążać za głosem serca, być otwartym na innowacje i zmiany. Tylko wtedy mogą się one dokonać:).

W Wasze ręce oddaję nowe oblicze Ziół od kuchni przygotowane dzięki pomysłom i ciężkiej pracy Alicji Otto, której bardzo dziękuję za pomoc i polecam jej osobę. Mam nadzieję, że nowa grafika i treści, które w tym roku się tam znajdą, przykują Waszą uwagę oraz pozwolą znaleźć coś dla siebie. Wielu czytelników prosiło o opis fitoterapii w wybranych jednostkach chorobowych. Postaram się, by raz w miesiącu taki wpis się ukazał. Strona ze starszymi wpisami będzie oczywiście dostępna. Już niedługo pierwszy wpis z zakresu fitoterapii:).

Zapraszam na nową stronę:
http://ziolaodkuchni.pl/

Pozdrawiam Was bardzo serdecznie,

Autorka

Chrzan – domowe koło ratunkowe na trawienie…

Gardening - Horseradish

Photo credit: Edsel L via Foter.com / CC BY-SA

Chrzan pospolity - to roślina zielna z rodziny Krzyżowych. Surowiec o właściwościach leczniczych stanowi korzeń. Ma on silny, ostry i drażniący smak i zapach. W swoim składzie zawiera znaczne ilości witaminy C, B i A oraz związki wapnia, magnezu i potasu. Ponadto występuje w nim olejek eteryczny, glikozydy, enzymy, cukry i fitoncydy. Posiada właściwości odkażające (antybakteryjne i przeciwgrzybicze) oraz przeciwutleniające.

Chrzan używany jest jednak głównie jako przyprawa do ciężkich potraw. W medycynie tradycyjnej stosowany był jako środek ochronny przed szkorbutem, na kaszel i katar, jako środek moczopędny, poprawiający apetyt, regulujący trawienie (zwiększający wydzielanie soku żołądkowego), podnoszący odporność i przeciwreumatyczny. W tym celu pito sok z ćwikły, wyciąg z korzeni chrzanu oraz stosowano okłady z liści chrzanu na bolące miejsca.

Zastosowanie w lecznictwie: Korzeń chrzanu posiada właściwości żółciopędne i pobudzające łaknienie. Działa także odkażająco i miejscowo rozgrzewająco oraz lekko moczopędnie. Dodawany do ciężkich potraw, mięs czy do kiełbas powoduje lepsze ich trawienie oraz zapobiega wzdęciom.

Dawny przepis na mleczko chrzanowe - 1/2 łyżeczki utartego na świeżo chrzanu zalać 1 szklanką gorącego mleka, pić 1 raz dziennie. Pomaga niektórym na wzdęcia i zaparcia.

Sok chrzanowy na zaburzenia czynności wątroby - 50g świeżo utartego chrzanu zalać 1/4 szklanki wody. Pozostawić na 30 minut. Odcedzić i osłodzić cukrem lub miodem. Pić 3 razy dziennie 1 łyżkę stołową soku. (przepis z książki: ” Zielnik dla każdego”).

Miód z chrzanem - wymieszać 1 łyżkę miodu z 1/2 łyżeczki utartego chrzanu. Stosować przy przeziębieniu.

Okłady z chrzanu – tarty chrzan wymieszać z ostudzoną wodą na konsystencję papki. Następnie umieścić ją w lnianej ściereczce i przykładać na bolące miejsca, np. na stawy, w bólach reumatycznych.

 

Zastosowanie w kuchni: W kuchni wykorzystuje się głównie korzeń chrzanu, ale także i jego liście. Są one naturalnym konserwantem, środkiem smakowym i pleśniobójczym. Dodaje się je do marynat, pomidorów, ogórków oraz przetworów grzybowych.

Korzeń chrzanu można suszyć lub spożywać świeżo utarty z dodatkiem soku z cytryny (nie ciemnieje). Ma on ostry smak. Stanowi dodatek do potraw mięsnych, sosów (sos chrzanowy), do jajek, wędlin. Wchodzi w skład ćwikły. Łączy się go także z jabłkiem lub śmietaną.

Młode liście chrzanu stanowią źródło witaminy C. Można dodawać je do sałatek, wypiekać na nich chleb oraz do przyprawiania potraw z warzywami.

Potrawy z dodatkiem chrzanu:

1. Chrzan z jabłkami:

0.5 kg jabłek obrać, oczyścić z nasion i zetrzeć na tarce na drobno. Podobnie utrzeć obrany chrzan (50g) i wymieszać z 25g cukru i sokiem z 1 cytryny. Wymieszać i włożyć do słoiczka. Podawać z kurczakiem, wędliną, mięsem.

2. Roladki szynkowe:

250g bitej śmietany wymieszać z 3 łyżkami tartego chrzanu. Doprawić solą i odrobiną cukru. Napełnić plastry szynkowe zwinięte w roladkę. Podawać na zimno jako przekąskę.

3. Pasta kanapkowa:

Utrzeć na drobnej tarce 1 marchew, 1 mały seler i chrzan (3 łyżki utartego chrzanu). Dodaj niepełną szklankę majonezu, 1 łyżkę soku cytrynowego oraz przyprawić. Podawać z pieczywem jasnym jako pastę.

Zastosowanie w kosmetyce:  W tradycji ludowej stosowano tarty chrzan zmieszany ze śmietaną jako środek rozjaśniający plamy na skórze i piegi.

Tonik chrzanowy: utrzeć 2 korzenie chrzanu na małych oczkach, wycisnąć sok i wymieszać go z 2/3 szklanki wody przegotowanej i ostudzonej. Przemywać twarz wacikiem nasączonym tonikiem przy problemach skórnych i trądzikowych.

Należy jednak uważać  z przesadnym stosowaniem świeżego chrzanu na skórę, gdyż może wywołać podrażnienie miejscowe i przekrwienie.

Jak mówi polskie przysłowie – dobry chrzan, ale nie sam…

 

Źródła:

Teresa Wielgosz: Wielka księga ziół polskich. Poznań: Publicat S.A., 2008.

Postępy Fitoterapii 1/2004, s. 14-18

Hanna Szymanderska, Z łąki na talerz, 2014

Lanska Dagmar, Polne rośliny w kuchni, 1990

Życzenia świąteczne…

Moi Drodzy Czytelnicy bloga „Zioła od kuchni i nie tylko” – chciałam Wam złożyć najserdeczniejsze życzenia z okazji Świąt Bożego Narodzenia:
- Radości z przebywania z Waszymi Najbliższymi
- Pokoju, który pozwoli Wam znaleźć wyciszenie trosk
- Nadziei, z którą będziecie mogli patrzeć w przyszłość
oraz Miłości, która wypełni po brzegi Wasze serca.

Swieta

Nie taka zwykła trawa… cytrynowa…

LEMON GRASS

Photo credit: whologwhy via Foter.com / CC BY

Trawa cytrynowa = palczatka cytrynowa. Surowiec zielarski stanowi ziele, z którego pozyskuje się olejek eteryczny – olejek lemongrasowy – (w nim składniki to m.in. cytral, geraniol, mircen czy nerol). Trawa cytrynowa zawiera znaczną ilość żelaza, folianów, potasu oraz manganu oraz polifenoli. Posiada aktywność przeciwgrzybiczą i wspomaga właściwe funkcjonowanie przewodu pokarmowego (łagodzi wzdęcia, skurcze jelit, zaparcia, stany zapalne i inne). Odstrasza także owady (komary, kleszcze).

Zastosowanie w lecznictwie: Trawa cytrynowa to przede wszystkim przyprawa, która wspomaga funkcje trawienne – łagodzi wzdęcia, biegunki, zgagę, wymioty i inne dolegliwości. Wykorzystuje się ją poprzez dodanie jej do potrawy.

Wykazano, że posiada właściwości moczopędne, antyoksydacyjne i pobudzające. Prowadzone są badania nad związkiem zawartym w olejku – cytralem i potencjalnym jego wykorzystaniem jego aktywności przeciwnowotworowej.

Można wykonywać z niego inhalacje pomocne w trakcie przeziębienia z towarzyszącym kaszlem. Skuteczne są inhalacje podczas zapalenia zatok.

Na Bliskim Wschodzie trawa cytrynowa jest uznawana za roślinę o właściwościach przeciwzapalnych, przeciwbólowych i odkażających (bakterie, grzyby, drożdżaki, pleśniaki), przeciwgorączkowych, na kaszel, żylaki i odstraszającą owady.

Olejek z trawy cytrynowej poprawia nastrój, energetyzuje oraz odświeża (można dodawać go do kominka aromaterapeutycznego lub wmasować lekko rozcieńczony olejem bazowym w skronie i w nadgarstki).

Należy jednak pamiętać, że  może wywoływać alergię skórną. Powinno się stosować go w formie rozcieńczonej (oleje roślinne np. oliwa z oliwek, olej słonecznikowy czy olej kokosowy). Dobrze komponuje się z innymi olejkami, np. z olejkiem z drzewa herbacianego, olejkiem eukaliptusowym czy lawendowym.

Zastosowanie w kuchni: Trawa cytrynowa wchodzi w skład herbatek do picia, głównie jako składnik nadający cytrusowy smak, np. do yerba mate. W południowo-wschodniej Azji wykorzystuje się ją jako dodatek do zup i napojów. W polskiej kuchni dodaje się ją do potraw ze względu na pikantny i kwaśmy smak. W daniach komponuje się doskonale z mięsem, drobiem, warzywnym curry oraz owocami morza. Jako przyprawy używa się jej liści (świeżych oraz suszonych) i bulw.

Zupa Pho z trawy cytrynowej:
Składniki:
- 1 łyżka oleju kokosowego
- sok z jednej limonki
- pół łyżeczki posiekanej kolendry
- odrobina czerwonego pieprzu
- 1 łyżeczka świeżo startego imbiru
- 700 ml bulionu warzywnego
- 1 trawa cytrynowa
- 2 cukinie do zrobienia makaronu
- ewentualnie 1 papryczka chilli
Na patelni rozgrzać olej. Podsmażyć na nim cukinię pokrojoną w makaron i posiekaną trawę cytrynową. Dodać przyprawy, sok z limonki, ewentualnie chilli. Chwilę smażyć a następnie zalać wszystko bulionem. Dodać siekanej kolendry i jeść gorące:).

Wołowina z trawą cytrynową i orzechami makadamia:
Składniki:
- 500g cienko pokrojonej ligawy wołowej
- dwie palczatki cytrynowe
- dwa ząbki czosnku
- 1 czerwona cebula posiekana w paski
- czterocentymetrowy kawałek świeżego imbiru
- łyżeczka przyprawy chińskiej 5 smaków (mieszanka utartych ze sobą w moździerzu anyżu gwiaździstego, goździków, cynamonu, nasion kopru włoskiego lub kozieradki oraz pieprzu syczuańskiego)
- 4 łyżki oleju z orzechów makadamia
- 1 łyżeczka oleju sezamowogo
- 1 łyżka sosu ostrygowego
- 1 średni brokuł rozdzielony na różyczki
- filiżanka orzechów makadamia
- garść siekanej świeżej bazylii.
Na mocno rozgrzanym oleju zasmażyć wołowinę wymieszaną z posiekaną trawą cytrynową, cebulą, czosnkiem, imbirem i przyprawami. Dodać olej sezamowy, sos ostrygowy i różyczki brokuła. Smażyć przez dwie minuty. Zdjąć z ognia dodać posiekane orzechy makadamia i bazylię. Całość wymieszać i podawać z ryżem jaśminowym. (przepis zapożyczony z yummly.com)

Zastosowanie w kosmetyce: Trawa cytrynowa posiada szerokie zastosowanie w przemyśle perfumeryjnym i kosmetycznym, głównie za sprawą olejku eterycznego. Wchodzi w skład preparatów do pielęgnacji skóry trądzikowej oraz z problemami. Wspomaga leczenie grzybic i łupieżu.

 Masaż przeciwbólowy: 2 łyżki stołowe oleju z awokado lub oliwy z oliwek wymieszać z 4 kroplami olejku eterycznego. Masować bolące miejsce. Uprzednio wykonać test skórny.

Masaż rozgrzewający: 2 łyżki oleju z czarnuszki wymieszać z 2 kroplami olejku z trawy cytrynowej oraz 2 kroplami olejku lawendowego. Masować energicznie bolące miejsce.

Olejek na grzybicę paznokci: do 1 łyżeczki oleju rycynowego dodać 4 krople olejku eterycznego. Wmasować w paznokcie.

Domowy preparat na potliwość stóp: wymieszać 20g oleju kokosowego z 5 kroplami olejku eterycznego. Wmasować w stopy. Zmniejszy on potliwość stóp oraz zneutralizuje nieprzyjemny zapach.

Trawa.. cytrynowa… nie taka zwykła trawa… Do dziś pamiętam jej piękny energetyzujący zapach, który mimo suszenia, roznosił się po całej Katedrze Farmakognozji podczas jej rozdrabniania…

Źródła:

Pattnaik S, et al. “Antibacterial and antifungal activity of ten essential oils in vitro.” Microbios. 1996;86(349):237-46

J Newerli-Guz, M Śmiechowska… – … Akademii Morskiej w …, 2009 – zeszyty.am.gdynia.pl

Lorenzetti BB, et al. “Myrcene mimics the peripheral analgesic activity of lemongrass tea.” J Ethnopharmacol. 1991;34(1):43-8

D KMIECIK, J KOBUS-CISOWSKA… – … ŻYWNOŚCI I ŻYWIENIU …, 2016 – pttzm.org

„Znikający” składnik maści, czyli o kamforze…

樟樹果實  Cinnamomum camphora   IMG_7901

Photo credit: sclereid0309 via Foter.com / CC BY-NC-ND

Cynamonowiec kamforowy, kamforowiec - surowcem zielarskim jest jego kora i korzenie. Głównym składnikiem tej rośliny olejek eteryczny, w którym występuje: kamfora, linalol, 1,8-cyneol, borneol, terpineol i wiele innych substancji. Kamfora posiada charakterystyczny zapach i łatwo wyparowuje. Stanowi składnik maści, spirytusów oraz olejku. Stosuje się ją w bólach różnego pochodzenia: nerwobólach, bólach reumatycznych i mięśniowych. Wywołuje miejscowe przekrwienie, przez co rozgrzewa i znieczula. Znajduje zastosowanie także produktach homeopatycznych i weterynarii (środek przeciwbólowy, rubefaciens – rozgrzewający miejscowo i antyseptyczny).

Zastosowanie w lecznictwie: Kamfora ze względu na swoje działanie rozgrzewające i znieczulające stosowana jest zewnętrznie w postaci gotowych lub robionych preparatów miejscowych. Wskazana jest w gośćcu stawowym, mięśniowym, odmrożeniach I stopnia oraz  pomocniczo przy przeziębieniu (maść). Jako środek odkażający na nieuszkodzoną skórę może posłużyć spirytus kamforowy. Stężenia kamfory w gotowych preparatach to 3 do 20% wg EMA.

Bardzo popularne jest użycie zewnętrzne olejku kamforowego na ból ucha. Ma ono wielu zwolenników jak i przeciwników. Ważne jednak, by zachować ostrożność i nie wlewać olejku do środka ucha.

Środki ostrożności:
♦ nie należy wcierać zbyt długo preparatów z kamforą, gdyż może spowodować to zapalenie skóry,
♦ unikać u osób uczulonych na kamforę,
♦ u dzieci do 6 roku życia,
♦ nie nanosić na uszkodzoną skórę,
♦ nie stosować na błony śluzowe i okolice oczu (nie trzeć oczu po użyciu).

Nie zaleca się stosować u kobiet w ciąży i kobiet (szczególnie kamfora na spirytusie). Może wysuszać i powodować podrażnienia skóry wskutek nadmiernego jej rozgrzania.

W dużych dawkach działa toksycznie na wątrobę, powoduje objawy ze strony układu nerwowego: drgawki dezorientację i inne przy dawkach doustnych powyżej 2g. Dawka śmiertelna to około 4g. W związku z ograniczeniami w stosowaniu tej  substancji preparaty dostępne bez recepty służą głównie do użytku zewnętrznego.

W lecznictwie tradycyjnym wykonywano inhalacje z kamfory, wykorzystywano je przy kaszlu jako środek ułatwiający odkrztuszanie, pomocniczo przy przeziębieniu. Rany tłuczone opatrywano wódką z kamforą. Opuchnięte miejsca smarowano spirytusem z kamforą, czasem z dodatkiem moczonych w nim ziaren jałowca. Pod nazwą „opodeldok” kryła się mieszanka apteczna, w skład której wchodziło: mydło, kamfora, amoniak, spirytus, olejek tymiankowy i rozmarynowy. (smarowano nią „sparaliżowane” miejsca). Na reumatyzm i ból zęba (do wcierania) bardzo popularne były roztwory spirytusowe z kamforą i dodatkiem ziół. Najbardziej zaskakującą jednak formą recepturową  były  korzenie konwalii moczone w spirytusie wraz z dodatkiem kamfory, mydła i papryki, które przykładano do bolących dziąseł.

Zastosowanie w kuchni: Kuchnia azjatycka wykorzystuje kamforowiec jako składnik słodyczy. W Indiach dodaje się go do deserów. W Chinach w kuchni używane są jego liście do aromatyzowania mięsa.

Zastosowanie w kosmetyce: Zdarza się, że olejek kamforowy wykorzystuje się w masażach sportowych, relaksacyjnych. Niewielką jego ilość dodaje się do mieszaniny olejków i oleju bazowego lub do balsamu. Jest też skuteczny w trakcie masażu pleców, klatki piersiowej przy przeziębieniu i grypie.

Ze względu na badania dotyczące właściwości antybakteryjnych olejku kamforowego, szczególnie wobec bakterii beztlenowych,  można dodać 1 kroplę do oleju bazowego i nałożyć na twarz z problemami trądzikowymi, po czym przetrzeć suchym wacikiem. Należy jednak pamiętać, że kamfora rozgrzewa miejscowo.

Wiele blogów kosmetycznych poleca domowe kosmetyki z dodatkiem olejku eterycznego na włosy – najczęściej jako maski z sokiem cytryny lub olejami roślinnymi. Zasadne wydaje się być zastosowanie substancji wywołującej miejscowe przekrwienie w kuracji na wypadanie włosów. Jest bowiem wiele receptur aptecznych, które sugerują użycie substancji o podobnym działaniu, np.: nalewki z pieprzowca – w toniku na porost włosów (http://www.aptekarzpolski.pl/2010/01/11-2009-receptariusz-tonik-na-porost-wlosow/).

Przykładowe receptury z kamforą:

1. Lotio cosmetica Kummerfeldi (Podręczny receptariusz)

Rp.
Camphorae (kamfora) 6,0
Gummi acaciae (guma akacjowa/ arabska lub in)  6,0
Sulfuris ppt. (siarka strącona) 25,0
Aq. Calcis (woda wapienna) do 200,0
S. do smarowania, zmieszać przed użyciem. Zastosowanie: trądzik młodzieńczy. (http://receptura.farmacja.pl/rec-of-24-act-wiecej-id-23.html)

2. Balsamum ctr. Pertussim (Podręczny Receptariusz, mgr farm. Wacław Barwiński 1983r.)

Rp.
Olei Thymi (olejek tymiankowy) 2,0
Olei Eucalypti (olejek eukaliptusowy)  2,0
Olei Pini silvestris (olejek sosnowy) 4,0
Olei camphorati (olejek kamforowy) 10,0
MDS. po 10 kropli do natarcia piersi.
(http://receptura.farmacja.pl/uploads/attachment/267_Receptariusz_Barwi_ski_2007_10_25.pdf)

Prawie każdy wie, jaki zapach ma kamfora… Jedni go lubią, inni nie znoszą… Mimo, że czarne chmury zawisły nad nią od jakiegoś czasu, ma wciąż wielu sympatyków i nie wychodzi z użycia…

Piśmiennictwo:

International Programme on Chemical Safety. Poisons Information Monograph: Camphor.

Postępy Fitoterapii 3/2009, s. 147-151

http://www.ema.europa.eu/docs/en_GB/document_library/Maximum_Residue_Limits_-_Report/2009/11/WC500011241.pdf

http://www.ema.europa.eu/docs/en_GB/document_library/Other/2009/12/WC500017723.pdf

Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu, 2013, Tom 19, Nr 3, 344–350