Retrospekcja, czyli jeszcze raz o angince…

 

Pelargonia szorstka, pelargonia pachnąca, anginka, cytrynka – surowiec zielarski stanowi liść. Olejek geraniowy pozyskiwany jest także z łodygi i kwiatów. W swoim składzie zawiera geraniol, cytronellol, kwas geraniowy, cytral oraz eugenol i wiele innych komponentów. Poza olejkiem eterycznym w roślinie występują: flawonoidy, garbniki i kwasy fenolowe. Surowiec znalazł zastosowanie w przemyśle perfumeryjnym, do produkcji olejku geraniowego, który odstrasza komary oraz wciąż znajduje swoje miejsce w lecznictwie tradycyjnym.

Zastosowanie w lecznictwie:

Surowiec jak i olejek z niej pozyskiwany posiada właściwości:

  • przeciwzapalne
  • przeciwbólowe
  • odkażające (przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe, przeciwgrzybiczne)
  • uspokajające (aromaterapia), ułatwiające zasypianie, także w okresie klimakterium
  • antycellulitowe (pomaga usuwać nadmiar wody z organizmu)
  • łagodzące bóle miesiączkowe
  • pobudzające układ odpornościowy
  • antyseptyk stomatologiczny (rozcieńczony olejek wspomaga leczenie zapaleń języka i błony śluzowej jamy ustnej)
  • w infekcjach gardła i jamy ustnej, w przebiegu chorób górnych dróg oddechowych
  • moczopędne i regulujące krążenie krwi
  • odświeżające, relaksujące.

Roślina od wieków używana jest na różnego rodzaju stany zapalne, na ból ucha w formie okładów ze świeżych liści, na bóle reumatyczne i neuralgiczne. Można wykonać okłady ze świeżo otartych liści, oliwkę z dodatkiem olejku geraniowego lub nalewkę na bazie alkoholu, którą zastosujemy zewnętrznie na bóle zarówno nawracające jak i bóle nieswoiste, bóle głowy oraz świeże liście na ból ucha.

Oliwka z dodatkiem olejku geraniowego: 2 łyżki oleju bazowego (oliwka dla dzieci, oliwa z oliwek lub inny olej) wzbogacić 10 kroplami olejku geraniowego, wymieszać. Masować bolące miejsce. Oliwkę można zastosować także na bóle głowy. Nakładać na skronie i delikatnie masować.

Napar z pelargonii: 4-5 listków świeżych pelargonii zalać gorącą wodą (250ml), odstawić pod przykryciem na 15 minut, odcedzić, ostudzić. Płukać bolące gardło, podczas infekcji i stanu zapalnego jamy ustnej, dziąseł oraz języka. Jest też pomocny przy bólu zęba, ze względu na ten sam składnik, który występuje w goździkach (eugenol). Można także wykorzystać go jako płukankę przy nieprzyjemnym zapachu z ust.

Nalewka z pelargonii: 5 łyżek świeżych liści zalać 1l wódki. Zamknąć w butelce z ciemnego szkła, odstawić na 2 tygodnie w ciemnym miejscu, od czasu do czasu zamieszać. Odcedzić liście. Nalewkę stosować zewnętrznie do nacierań lub dodawać kilka kropel do herbaty podczas infekcji.

Świeże listki roztarte w moździerzu – okłady na bolące miejsca, na trudno gojące rany, wypryski oraz miejsca po ukąszeniu owadów.

Kąpiele lecznicze: do wanny z ciepłą wodą dodać świeże listki pelargonii lub kilka krople olejku geraniowego. Kąpać się 15-20 minut. Kąpiel działa wyciszająco, relaksująco, uspokajająco. Pomaga także w problemach skórnych, zmianach zapalnych. Po takiej kąpieli powinniśmy też dość szybko zasnąć:)

Sposób na opryszczkę: 1 kroplę olejku eterycznego lub roztarty liść nałożyć na miejsce z tworzącym się pęcherzykiem w przebiegu opryszczki. Olejek działa przeciwwirusowo. Jeśli obawiamy się podrażnienia w miejscu podania olejku możemy go rozcieńczyć z 1-2 kroplami oleju bazowego. Nierozcieńczony będzie jednak skuteczniejszy.

Cukierki geraniowe: na kostkę cukru nałożyć 1 kroplę olejku. Trzymać długo w ustach do rozpuszczenia. Cukierek wspomaga leczenie schorzeń jamy ustnej i gardła.

Przeciwwskazania: dzieci do lat 6, kobiety w ciąży i w okresie karmienia (surowiec ma działanie estrogenne).

 

Zastosowanie w kuchni: Roślina doniczkowa i działkowa uprawiana jako ozdobna, zapachowa oraz odstraszająca owady. Listki posiadają przyjemny cytrynowo-różany zapach, inne odmiany mają nieco inną nutę zapachową. Można dodawać je do herbaty w celu aromatyzacji. Niektórzy zdobią nią potrawy, dodają do lukru, aby nadać nutę zapachową oraz pieką z dodatkiem liści. Można ją łączyć z cytryną, miętą czy werbeną. Osobiście nie próbowałam, więc jest to kolejne wyzwanie kulinarne.

 

Zastosowanie w kosmetyce: Olejek geraniowy to składnik perfum i wód toaletowych. Posiada właściwości antycellulitowe oraz pomaga walczyć z wypryskami, łupieżem oraz opryszczką.

Balsam antycellulitowy:

Do gotowego balsamu np. z masłem kakaowym dodać olejek geraniowy w proporcji 5 kropel na 2 łyżki kosmetyku.

Można także wzbogacić nim olej migdałowy lub kokosowy i wmasowywać w skórę.

 

Tonik na trądzik:

 Przygotować napar jak wyżej, nałożyć na wacik i przemywać 1-2 razy dziennie twarz.

 

Płukanka do włosów z towarzyszącym łupieżem:

Wykonać mocniejszy napar. Płukać nim głowę po umyciu wcześniej szamponem. Tylko spłukać. Stosować 2 razy w tygodniu.

 

 

Płukanka do jamy ustnej i gardła:

1-2 krople na szklankę wody o temperaturze pokojowej, płukać gardło 2-3 razy dziennie. Można dodać do niej 1 łyżeczkę miodu.

 

Kąpiel aromaterapeutyczna:

Do ciepłej wody dodać kilka kropel olejku geraniowego i mandarynkowego. Kąpać się około 15 minut. Kąpiel poprawia nastrój oraz relaksuje.

 

Geranium w domu, zima nie straszna…;)

 

 

 

 

Piśmiennictwo:

Kędzia A.,Postępy Fitoterapii 3/2007, s. 128-132
Kędzia A., Postępy Fitoterapii, 2009 – czytelniamedyczna.pl
Dudka A., POSTĘPY W OCHRONIE ROŚLIN 53 (1) 201
Mączka W. et al, Postępy Fitoterapii 1/2016, s. 39-43
Lapczynski A, Bhatia SP, Foxenberg RJ i wsp. Fragrance material review on geraniol. Food Chem Toxicol 2008; 46:S160-70
K Gleń-Karolczyk, E Boligłowa – Journal of Research and…, 2015 – yadda.icm.edu.pl
A. Flis, K. Pikul – 2013 – think.wsiz.rzeszow.pl

Ekstrakty ziołowe, czyli od rośliny do lekarstwa…

Wiele razy zastanawiamy się jak to jest, że to, co najcenniejsze zawarte jest w małej tabletce lub kapsułce lub buteleczce w sytuacji, gdy surowiec zielarski stanowi kora, ziele lub owoc. Dziś postanowiłam uchylić rąbka tej farmaceutycznej tajemnicy…

Poprzednie wpisy traktowały o zbiorze, suszeniu, rozdrobnieniu surowca zielarskiego.

Niektóre postaci leku roślinnego powstają na tym etapie, na przykład napary. Zaparzamy pod przykryciem dany surowiec (np.olejkowy – mięta, rumianek, szałwia), zalewając go odpowiednią ilością ciepłej wody i trzymamy pod przykryciem, potem odcedzamy i pijemy. Podobnie w przypadku odwaru gotowy surowiec zalewamy wodą i gotujemy, odcedzamy i pijemy lub robimy okłady (np. z kory dębu). Inaczej ma się rzecz w przypadku ekstraktów wykorzystywanych w lecznictwie. Te wymagają odpowiedniego procesu przygotowania, niekiedy żmudnego i trwającego dłuższy czas.

Ekstrakty – Extracta – są to preparaty powstałe poprzez wytrawianie surowca zielarskiego za pomocą odpowiednio dobranego rozpuszczalnika przez określony czas, następnie jego zagęszczenie.

Wyróżnia się:

Extracta sicca – wyciągi suche (zawierają nie więcej niż 5% wody). Sporządza się je poprzez odparowanie rozpuszczalnika z wykonanego wcześniej wyciągu z surowca (np. wodnego, etanolowego, etanolowo-wodnego). Wyciągi te zagęszcza się, następnie dodaje się substancje nośnikowe i suszy. Z nich otrzymuje się stałe postaci leku, zawierające ściśle określoną zawartość ekstraktu lub substancji działającej.

Extracta fluida – wyciągi płynne. Sporządza się je poprzez wytrawianie surowca za pomocą rozpuszczalnika 1:1 najczęściej z użyciem etanolu. Metoda, za pomocą której wykonuje się extracta fluida to perkolacja. Mogą też powstawać w wyniku rozpuszczenia wyciągu suchego w odpowiedniej ilości rozpuszczalnika.  W przypadku substancji silnie działających istotne jest, by zawierały określoną ilość substancji czynnej (substancji odpowiedzialnej za działanie farmakologiczne).

Extracta spissa – wyciągi gęste. Zawierają zwykle do 30% wody i posiadają gęstą konsystencję. W tym procesie rozpuszczalnik jest częściowo odparowywany. Tworzy się z nich granulaty i tabletki jako półprodukty  oraz wykorzystuje się je jako substancje wiążące.

Na koniec o sączeniu.

Sączenie:

Jest to chyba najmniej doceniany etap procesu obróbki surowca zielarskiego, a niestety niezbędny i w zależności od rozpuszczalnika mniej lub bardziej pracochłonny.

Sączenie ekstraktów ziołowych odbywa się zazwyczaj poprzez sączki papierowe o odpowiedniej grubości (fałdowane lub ułożone ściśle), nałożone na lejki, zgodnie z siłą grawitacji. Gwarantuje to klarowność roztworów i usunięcie substancji niepożądanych  w ekstrakcie. Sączymy do ostatniej kropelki:)

Bardzo ważne jest wiedzieć, jak wiele etapów potrzeba, aby z rośliny zielarskiej otrzymać odpowiedni preparat leczniczy oraz ile badań należy wykonać, aby sprawdzić, czy produkt nadaje się do użycia przez pacjentów.

Mam nadzieję, że ten wpis  pozwolił Wam szerzej spojrzeć na produkty zawierające zioła w swoim składzie oraz spojrzeć innym okiem na ich powstawanie.

Na zdjęciu proces sączenia ekstraktu ziołowego.

 

 

 

 

Piśmiennictwo:

Farmakopea Polska X. Warszawa: Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, 2014

Żeń-szeń – chińskie lekarstwo na chłodne miesiące…

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Żeń-szeń właściwy – surowiec zielarski stanowi korzeń żeń-szenia. Zbiera się go jesienią z roślin 4-6 letnich. Jest on bogaty w substancje z grupy saponin triterpenowych – panaksozydy (ginsenozydy). kwasy fenolowe i panaksany, polisacharydy, poliacetyleny, olejek eteryczny. Stwierdzono w surowcu także obecność innych związków, między innymi: alkoholi seskwiterpenowych, steroli, witamin i związków mineralnych. Żeń-szeń stosowany jest głównie jako surowiec adaptogenny, poprawiający ogólną wydolność psychiczną i fizyczną organizmu oraz przeciwstresowy. Dodatkowo powoduje obniżenie poziomu cukru we krwi, działa ochronnie na wątrobę. Hamuje agregację płytek i ma działanie immunostymulujące (podnosi odporność). Surowiec wpływa na ciśnienie krwi (może je podnosić w dużych dawkach w przeciwieństwie do żeń-szenia amerykańskiego, który je obniża dzięki obecności ginsenozydów Rb1). Uznawany za afrodyzjak od 300 roku p.n.e.

Zastosowanie w lecznictwie: Żeń-szeń posiada cenne właściwości farmakologiczne, w tym:

  • przeciwstresowe
  • poprawiające odporność
  • zwiększające wydolność fizyczną
  • podnoszące wydolność psychiczną
  • przeciwcukrzycowe
  • przyspieszające przemianę materii
  • obniżające poziom cholesterolu
  • ochronne na wątrobę
  • antyutleniające
  • przeciwzapalne
  • tonizujące
  • przeciwnowotworowe
  • przeciwgrzybicze
  • przeciwwirusowe
  • wpływa korzystnie na pamięć i koncentrację
  • działanie estrogenne i ochronne przed osteoporozą
  • zwiększa witalność
  • uważa się, iż poprawia funkcje seksualne u panów (najbardziej żeń-szeń koreański – wg badań wzmacnia erekcję).

Żeń-szeń występuje głównie w preparatach samodzielnie lub z dodatkiem witamin i minerałów.

Przeciwwskazania do stosowania żeń-szenia:

  • wiek (nie stosuje się go u dzieci)
  • ciąża
  • okres karmienia piersią
  • w bezsenności (może nasilić)
  • przy niektórych lekach (inhibitory MAO, kofeina – może nasilać bezsenność, leki przeciwzakrzepowe – może nasilać krwotoki, leki przeciwcukrzycowe – hipoglikemia)
  • w kołataniu serca (może nasilić)
  • choroby autoimmunologiczne
  • przeszczepy
  • niektóre nowotwory hormonozależne

Działania niepożądane:

  • podwyższenie ciśnienia tętniczego
  • problemy ze snem
  • zaburzenia rytmu
  • wysypka
  • bóle głowy
  • problemy ze strony przewodu pokarmowego
  • tzw. syndrom  żeń-szeniowy (zespół objawów)

Zastosowanie w kuchni:
Aktualnie żeń-szeń wchodzi w skład produktów energetycznych. Kandyzowane korzenie żeń-szenia stanowiły produkt do niedawna dostępny na rynku.

Zastosowanie w kosmetyce: Ekstrakt z żeń-szenia wchodzi w skład kosmetyków przeciwstarzeniowych, z uwagi na obecność antyoksydantów. Stanowi komponent kremów, serum, preparatów pod oczy, na cellulit (poprawia krążenie), szamponów, odżywek i ampułek na wypadanie włosów. Dostarcza skórze witamin z grupy B, A, C i wielu cennych związków mineralnych. Preparaty kosmetyczne wyraźnie poprawiają kondycję skóry i warunkują jej sprężystość.

 

Tradycyjna medycyna chińska zalecała stosować żeń-szeń wyłącznie w chłodnym okresie roku… kiedy spada nasza odporność i odczuwamy znużenie z powodu zmieniającej się aury i zmian w naszym organizmie. Chińska mądrość zastosowania żeń-szenia została dziś poparta licznymi badaniami i wskazuje jasno na kierunek zastosowania tego cennego korzenia życia… nie tylko u panów;)

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

 

Źródła:

Wawer I., Suplementy diety dla Ciebie, Warszawa, 2009

http://www.czytelniamedyczna.pl/2609,rodzaj-panax-systematyka-sklad-chemiczny-dzialanie-i-zastosowanie-oraz-analiza.html

http://www.ema.europa.eu/docs/en_GB/document_library/Herbal_-_HMPC_opinion_on_Community_herbal_monograph/2013/04/WC500142082.pdf

http://www.ema.europa.eu/docs/en_GB/document_library/Herbal_-_HMPC_assessment_report/2013/04/WC500142080.pdf

Jarosz M. Suplementy diety a zdrowie. PZWL, Warszawa 2008
Hygeia Public Health 2012, 47(4): 442-447
Izzo AA, Ernst E. Interactions between Herbal Medicines and Prescribed Drugs: A Systematic Review. Drugs 2001, 61(15): 2163-2175
Postępy Fitoterapii 2/2009, s. 77-97
*Tadeusz Wolski, Tomasz Baj, Agnieszka Ludwiczuk, Magdalena Sałata, Kazimierz Głowniak

Risotto alla milanese… czyli wspomnienie z Milano…


bty

Risotto alla milanese:

 

Składniki:

ryż arborio (100-120g na 2 osoby)

1 średnia drobno posiekana cebula

2 szklanki bulionu warzywnego

szafran

sól

pieprz (najlepiej biały)

3 łyżki stołowe masła

parmezan

 

Wykonanie:

Roztopić  w rondelku 1 łyżkę masła. Zeszklić na nim drobno posiekaną cebulę. Dodać drugą łyżkę masła i rozpuścić. Dodać ryż, smażyć na wolnym ogniu cały czas mieszając. Wlać 1 szklankę bulionu i pozostawić na małym ogniu co jakiś czas mieszając. Gdy ryż wchłonie całość bulionu, dodać drugą szklankę bulionu warzywnego z dodatkiem rozdrobnionego szafranu. Gotować na wolnym ogniu około 20-25 minut, aż risotto uzyska kremową konsystencję. Zgasić ogień, dodać kolejną łyżkę masła, sól, biały pieprz do smaku i wymieszać. Na końcu dodać starty parmezan (1 płaska łyżka) i wymieszać. Przełożyć do talerza lub miseczki i udekorować startym parmezanem.

bmd


bty

bty

bmd

 

Buon appetito!

Obróbka surowca zielarskiego…

Proces suszenia ziół za nami (poprzedni wpis;)). Następny etap to rozdrobnienie surowca. Surowiec zielarski można rozdrabniać w specjalnych młynkach ręcznych, elektrycznych lub moździerzu w warunkach domowych.

 

Tak przygotowany surowiec zielarski dobrze jest przesiać przez sito o ściśle określonej wielkości oczek (wg Farmakopei Polskiej).

Sito I  o średnicy oczek 5 mm dla surowców grubo rozdrobnionych
Sito II  o średnicy oczek ok. 3 mm dla surowców średnio rozdrobnionych
Sito III  o średnicy oczek ok. 1,5 mm dla drobno rozdrobnionych
Sito IV o średnicy oczek 0,5 mm dla grubo sproszkowanych
Sito V  o średnicy oczek 0,25 mm dla  średnio sproszkowanych
Sito VI o średnicy 0,15 mm dla miałko  sproszkowanych.
Przyjmuje się średnio dla poszczególnych surowców zasady rozdrabniania:
– kwiaty, liście, ziela – sito I
– korzenie, kłącza, kory – sito I lub II
– nasiona, owoce – sito II lub III.
W celu przygotowania nalewek stosuje się zasady rozdrabniania:
dla: liści, ziół, kwiatów – sito o średnicy oczek 5,6 mm;
korzeni i kor – sito o średnicy oczek 3,15 mm;
owoców, nasion i surowców szczególnie twardych – sito o średnicy 1,6 mm.

Każdy surowiec zielarski posiada ściśle określony stopień rozdrobnienia, na przykład dla mięty pieprzowej:

nie mniej niż 90% cząstek powinno przejść przez sito o wielkości  oczek 1,6 mm oraz nie powinno być więcej niż 10%
rozkruszu przechodzącego przez sito 0,315 mm.
Surowiec przesiewa się przez sito nad czystym pergaminem lub białą kartką, następnie pozostałość na sicie ponownie rozdrabnia, aż do całkowitego rozdrobnienia surowca. Pozostałość na kartce przesypuje się do odpowiedniego pojemniczka i przechowuje w celu użycia.
Oczywiście w warunkach domowych zapewne nie dysponujemy takimi sitami, ale warto wiedzieć, że tak właśnie po kolei wygląda proces przygotowania surowca zielarskiego do użytku lub do dalszego wytrawiania.
Źródła:
http://www.manualzielarski.pl/2016/10/przygotowanie-zioek-tabela-zbiorow-na.html
FPII
http://www.ihnpan.waw.pl/wp-content/uploads/2017/03/m3Kwartalnik_1_2015.pdf

 

Suszymy zioła…

Proces suszenia roślin zielarskich powinien odbywać się tuż po ich zbiorze. Ma on służyć odpowiedniej konserwacji rośliny oraz wydłużyć czas przydatności. Podczas procesu suszenia następuje utrata wody i unieczynnienie enzymów. Do celów leczniczych możemy bowiem wykorzystywać surowiec świeży bądź suszony. Najczęstszym sposobem suszenia roślin jest ich suszenie naturalne w następujących warunkach: w cieniu i w przewiewie. Odmienne gatunki roślin staramy się suszyć osobno. Niektóre z roślin wymagają dodatkowego dosuszenia, na przykład w suszarce w ściśle określonej temperaturze, na przykład w suszarniach ogrzewanych. Dla surowców leczniczych szczegółowe warunki suszenia podaje Farmakopea.

Przykłady sposobów suszenia:

  • suszenie podłogowe
  • w suszarniach tunelowych
  • w suszarniach komorowych
  • w suszarniach bębnowych

Co do zasady, poszczególne surowce zielarskie można rozłożyć na papierze lub płótnie możliwie pojedynczo (liście), nie warstwowo lub wieszając w małych pęczkach do dołu (kwiatostany, kwiaty, ziele). Podczas suszenia należy sprawdzić, czy surowiec nie odbarwił się znacząco lub nie zmienił zapachu. Powinien przypominać surowiec świeży za równo pod względem wyglądu, jak i zapachu.

Temperatury suszenia:

  • najczęściej 30-40 stopni,
  • dla surowców zawierających olejki eteryczne około 30 stopni (30-35)
  • niektóre surowce w temperaturze 50-60 stopni (kłącza, korzenie) lub w innych warunkach wg FP.

 

Źródła:

http://www.cdr.gov.pl/images/wydawnictwa/2016/2016-UPRAWIAMY-ROSLINY-ZIELARSKIE.pdf

http://www.panacea.pl/articles.php?id=231

Maseczka piwna z olejem arganowym…

Składniki maseczki:

2 łyżki jogurtu naturalnego

1 łyżka piwa

1 łyżeczka oleju arganowego

kilka kropel olejku cytrynowego

1/2 łyżeczki oleju migdałowego (nie mylić z zapachem).

 

Wykonanie:

Do miseczki wlać jogurt naturalny, następnie 1 łyżkę piwa i olej migdałowy. Dodać olej arganowy i olejek cytrynowy.

Składniki wymieszać. Jeśli chcemy uzyskać silniejszy efekt oczyszczający, możemy dodać także pianę z 1 białka jaja kurzego.

Maseczkę nałożyć na wilgotną twarz na 10 minut, po czym spłukać i delikatnie osuszyć ją ręcznikiem.

 

Działanie maseczki:

Maseczka posiada działanie oczyszczające, szczególnie dla cery mieszanej i z problemami. Olejek cytrynowy posiada właściwości rozjaśniające na przebarwienia, także po długotrwałej ekspozycji na słońce. Olej migdałowy działa odżywczo na skórę (osoby uczulone powinny pominąć ten składnik).

Olej arganowy to od wieków znany kosmetyk o właściwościach regeneracyjnych, przeciwzmarszczkowych i przeciwzapalnych.

Co to ja chciałam powiedzieć? Miłorząb…

Miłorząb japoński (miłorząb dwuklapowy) – surowiec zielarski stanowi liść. Głównymi jego składnikami są: diterpeny (ginkgolidy), seskwiterpeny oraz flawonoidy (w tym: biflawony – bilobetyna, ginkgetyna), katechiny, proantocyjanidyny. Działanie miłorzębu polega na poprawie krążenia, rozszerzaniu naczyń krwionośnych mózgu, kończyn, efekcie przeciwzakrzepowym, przeciwzapalnym oraz aktywności antyoksydacyjnej. Surowiec jest głównie stosowny  w przypadku: zaburzeń krążenia mózgowego, wspomagająco w zaburzeniach pamięci, szumach uszu, zawrotach głowy, objawach związanych z niedotlenieniem mózgu i wielu innych schorzeniach. W badaniach in vitro wykazano, że flawonoidy zawarte w surowcu mogą chronić komórki mózgu przed powstawaniem białka odpowiedzialnego za rozwój choroby Alzheimera.

Zastosowanie w lecznictwie: Głównymi wskazaniami do stosowania preparatów z miłorzębem jest:

  • niewydolność mózgowa
  • chromanie przestankowe
  • zaburzenia słuchu (szumy)
  • zawroty głowy.

Stosuje się go ponadto dodatkowo w zaburzeniach pamięci, zmniejszonej sprawności umysłowej, pomocniczo w zaburzeniach ukrwienia kończyn dolnych (uczucie zimna, ból stopy). Coraz częściej stanowi składnik maści, kremów i żeli do użytku zewnętrznego w przypadku leczenia żylaków, drobnych pajączków i opuchniętych kończyn w preparatach w połączeniu z kasztanowcem, oczarem, babką lancetowatą czy nawet kolagenem i glukozaminą na stawy.

Według badań ekstrakty z liści miłorzębu wpływają korzystnie na stan ścian naczyń krwionośnych – wzmacniają je, zmniejszają przepuszczalność drobnych naczynek krwionośnych, fizjologicznie rozszerzają zwężone naczynia krwionośne. Dodatkowo działają ochronnie na tkankę mózgową przed skutkami niedokrwienia i niedotlenienia. Poprawiają krążenie krwi i zmniejszają agregację płytek krwi. Wpływają korzystnie na postępującą utratę pamięci, na zawroty głowy, bóle głowy, szumy w uszach. Ostatnie doniesienia dotyczą pozytywnych eksperymentów dotyczących łagodzenia objawów demencji starczej, wymagają one jednak dalszych badań.

Przeciwwskazania: uczulenie na miłorząb, stosowanie leków na przykład z grupy przeciwzakrzepowych (leków przeciwpłytkowych, antykoagulantów), zawierających kwas acetylosalicylowy (może wydłużyć czas krzepnięcia), ciąża, karmienie piersią (nie zaleca się przyjmowania).

Działania niepożądane: alergiczne reakcje skórne, objawy ze strony przewodu pokarmowego, bóle głowy, krwawienia (w przypadku interakcji).

Postaci leków: nalewka, tabletki, kapsułki.

Postaci suplementów diety: tabletki, kapsułki ( przykładowo połączenia z lecytyną, koenzymem Q10 czy L-karnityną).

Zastosowanie w kuchni: W krajach takich jak: Chiny czy Japonia spożywane są nasiona miłorzębu.

Zastosowanie w kosmetyce: Ekstrakty z miłorzębu wchodzą w skład kremów polecanych dla cery naczyniowej, kremów nawilżających, ujędrniających oraz kosmetyków na cellulit. Dodatkowo dodawane są do kremów jako składniki o właściwościach antyoksydacyjnych (przeciwzmarszczkowych).

Postaci kosmetyków: kremy, masła, żele do mycia twarzy i inne, do których nie dotarłam;)

Na niedzielnym spacerze spotkałam miłorząb… Jest bardzo inspirujący…

 

 

 

 

 

Piśmiennictwo:

Bastiametto S, Ramassamy C, Dorë S, Christen Y, Poirier J et al. The Ginkgo biloba extract (eCb 761) protects hippocamoalneurones against cell death induced β-amyloid, Eur J Neurosci 2000; 12:1882 – 990.
http://www.czytelniamedyczna.pl/2401,ginkgo-biloba-l-milorzab-dwuklapowy-chemizm-i-dzialanie-biologiczne.html
http://www.ema.europa.eu/docs/en_GB/document_library/Herbal_-_Community_herbal_monograph/2014/02/WC500161210.pdf
http://herbapolonica.pl/magazines-files/2677208-10.pdf
http://rozanski.li/2000/rzeczywiste-wlasciwosci-milorzebu-ginkgo/

25 sposobów na ukąszenia…

Mosquito

Photo credit: yamada* via Foter.com / CC BY-SA

1. Okład z octu (nasączyć kompres octem, przyłożyć w miejscu ukąszenia) – zmniejsza obrzęk,

2. Soda oczyszczona (wodny roztwór przygotować według proporcji: 1 łyżka sody na 1 szklankę ciepłej, przegotowanej wody) – zmniejsza obrzęk,

3. Olejek z drzewa herbacianego (można użyć go bezpośrednio na skórę lub rozcieńczony w oleju bazowym, na przykład oliwie z oliwek) – działa odkażająco,

4. Okład ze świeżej cebuli (jeden plasterek cebuli przyłożyć w miejscu ukąszenia) – ułatwia gojenie, przynosi ulgę,

5. Olejek lawendowy (rozcieńczony w proporcji 2 krople na 5 kropli oleju bazowego) – łagodzi podrażnienie, odkaża,

6. Okłady z lodu  (użyć kostki lodu lub mrożonki:) ) – zmniejszają ból i obrzęk,

7. Okłady ze świeżych  liści kapusty (rozgnieść liść tłuczkiem i przyłożyć na bolące miejsce) – znoszą obrzęk, ból,

8. Okład z naparu z rumianku lub nagietka (przygotować napar z 3-5g surowca, ostudzić, stosować gazik nasączony herbatką) – działa przeciwzapalnie i gojąco,

9. Sok z cytryny (świeżo wyciśnięty) – zmniejsza swędzenie,

10. Okłady z mleka, twarogu (nałożyć na ukąszenie, najlepiej schłodzone) – przynoszą ulgę,

11. Rozgnieciony goździk lub rozcieńczony olejek goździkowy – zmniejsza ból,

12. Aloes – sok, miąższ świeżo wyciśnięty – ułatwia gojenie,

13. Szałwia – napar lub świeży liść rozgnieciony -  to środek ściągający, odkażający,

14. Olejek eukaliptusowy (rozcieńczony w oleju bazowym w proporcji: 2-3 krople na 1 łyżeczkę oleju) – odkażający,

15. Świeże liście bazylii (rozetrzeć w dłoniach lub utrzeć w moździerzu) – zmniejszają świąd,

16. Propolis – bez dodatków lub jako gotowa maść,   odkaża i ułatwia gojenie,

17. Olej tamanu (posmarować bolące miejsce) – przynosi ulgę,

18. Miód (nałożyć niepełną łyżeczkę od herbaty na miejsce ukąszenia) – łagodzi podrażnienia,

19. Świeży liść babki lancetowatej  (zerwać i rozetrzeć w dłoniach, przyłożyć jak okład – zmniejsza obrzęk, łagodzi stan zapalny,

20. Olejek wetiwerowy (polecany jest na ukąszenia węży),

21. Oliwa z oliwek (niewielką ilość nałożyć jak oliwkę na bolące miejsce) – łagodzi podrażnienia wywołane ukąszeniem,

22. Świeże liście pietruszki – rozgnieść w moździerzu lub w dłoniach) – ma działanie kojące,

23. Roztarte liście kończyny łąkowej (zebrać na świeżo i przyłożyć) -  działanie ściągające,

24. Okłady z naparu arniki (przygotować napar z koszyczków arniki, po ostudzeniu stosować w formie okładu z użyciem kompresu zanurzonego w naparze) – zmniejszają obrzęk,

25. Olejek miętowy – zmieszany z olejem bazowym w proporcji 2 krople na 5ml oleju – chłodzi, zmniejsza ból.

 

Cytrynowe lekarstwa, czyli o możliwościach leczniczych cytryny…

Cytryna zwyczajna – częścią pozyskiwaną z rośliny jest jej owoc. Głównie wykorzystywana jest w kuchni ze względu na jej charakterystyczny aromat i smak. Nie od dziś wiadomo, że zawiera witaminę C w znaczącej ilości, która wspomaga odporność na infekcje, przeziębienie i grypę.Stosuje się ją także w profilaktyce stwardnienia tętnic, problemach z krążeniem oraz niektórych stanach zapalnych. W swoim składzie zawiera także kwas cytrynowy, cukry, witaminę A, B, D oraz flawonoidy (hesperydynę). Odnotowano obecność potasu, pektyn i kumaryn w owocu. Olejek eteryczny zawiera około 40 różnych substancji, a wśród nich: limonen (do 90%), α-terpineol, α, β,γ -pinen, octan linalylu, citronelal, octan geranylu, p-cymen i β-myrcen. Poprawia smak leków, wyrobów cukierniczych i służy jako konserwant.

Zastosowanie lecznicze: Na główny plan wysuwa się użycie cytryny jako źródła witaminy C – jako środka zakwaszającego, wspomagającego układ odpornościowy, prewencji szkorbutu oraz dzięki hesperydynie – uszczelniającego naczynia krwionośne i środka o działaniu przeciwzapalnym.

Zastosowanie w medycynie tradycyjnej: w nieżycie żołądka, kamicy moczowej, dnie moczanowej, żółtaczce.

Sok służył jako płukanka na zapalenie jamy ustnej, zapaleniu gardła oraz na anginę (rozcieńczony z wodą lub nie).

Można użyć go zewnętrznie na różnego rodzaju wypryski, egzemy, grzybicę oraz na piegi i przebarwienia skórne.

Olejek cytrynowy ma znaczenie aromaterapeutyczne – relaksuje i poprawia nastrój, aktywizuje i dodaje energii. Jeśli dodamy go do innych olejków, będzie on skutecznie udrożniał nos i oczyszczał go podczas infekcji z towarzyszącym katarem. Sam olejek ma właściwości odkażające (na bakterie, wirusy, grzyby).

Olejek eteryczny może stanowić składnik naturalnych odświeżaczy do powietrza.

 

Zastosowanie w kuchni: Cytryna posiada szeroki wachlarz zastosowania w kulinariach. Zaczynając od wypieków, używana jest starta skórka lub aromat cytrynowy lub sok w celu nadania smaku ciastom, ciastkom, następnie służy do aromatyzacji napojów, herbaty, koniaku, wreszcie jako dodatek do potraw (ryby, mięso).

Przykłady potraw z cytrynką:

1. Lody z cytryną:

Składniki: 3 żółtka, sok z połówki cytryny, 100 g cukru pudru, garść liści bazylii,
500 ml śmietanki kremówki, czekolada gorzka.

W kąpieli wodnej ubić żółtka z cukrem, po czym wystudzić.Ubić 500ml śmietanki kremówki i wymieszać je razem. Utrzeć bazylię z sokiem z cytryny (może być limonka) w moździerzu. Przetrzeć je przez sitko i wlać do śmietanki z żółtkami. Zetrzeć czekoladę do miski i rozlać do pucharków i pozostawić w lodówce do zmrożenia.

2. Cytrynowy sos do ryby (np. do łososia):

Składniki:

- duża łyżka masła
- duża łyżka mąki
- dwie łyżki soku z cytryny
- dwie łyżki mleczka kokosowego

Sos przygotować podobnie jak beszamel. Rozpuścić masło i dodać mąkę. Lekko zasmażyć, dodać sok z cytryny i mleczko kokosowe cały czas mieszając, by nie powstały grudki. Dobrze zagrzać i nie doprowadzić do zagotowania.

Na pewno znacie sami wiele przepisów ze skórką lub sokiem z cytryny…

 

Zastosowanie w kosmetyce: Aromat cytrynowy lub pojedyncze składniki olejku eterycznego  wzbogacają często zapach perfum.

Sok z cytryny ma znaczenie lecznicze dla różnego rodzaju wyprysków, zmian skórnych (wysusza, lekko dezynfekuje i rozjaśnia zmiany pigmentacyjne).

W stomatologii cytryna ma właściwości oczyszczające i wybielające. Wchodzi w skład past do zębów.

Kwaśna, a jednak cenna i wszechstronna ta cytryna…

 

Źródła:

A Hłobił, I Piecuch – Rocznik Ochrona Środowiska, 2010 – old.ros.edu.pl

Czikow P., Łaptiew J., Rośliny lecznicze i bogate w witaminy

L Andriyevska, B Juraszka, A Kowalczyk… – Rocznik Ochrona …, 2008 – ros.edu.pl

J Newerli-Guz, M Śmiechowska… – … Akademii Morskiej w …, 2009 – zeszyty.am.gdynia.pl

M Pachecka, R Pachecka… – Pediatria i Medycyna …, 2014 – psjd.icm.edu.pl

J Pytko-Polonczyk, B Muszyńska – Medicina Internacia Revuo, 2016 – infona.pl

 

 

 

Krem różany do rąk…

Photo credit: Nouhailler via Foter.com / CC BY-SA

Składniki:

olejek różany 3 krople

olej arganowy 5g

podłoże ad 50g

 

Wykonanie:

Do podłoża (lekobaza, hascobaza, euceryna, maść cholesterolowa, maść witaminowa, maść alantoinowa, krem bezzapachowy, emolientowy w zależności jaką konsystencję chcielibyśmy uzyskać) dodać małymi porcjami olej arganowy, wymieszać i utrzeć z podłożem. Następnie po kropli dodać olejek mieszając go wraz z podłożem. Przechowywać w lodówce.

Zastosowanie:

Krem powoduje odpowiednie nawilżenie skóry, łagodzi podrażnienia i wspomaga regenerację naskórka. Dodatkowo olej arganowy uelastycznia naskórek i odżywia skórę. Zmniejsza suchość skóry, jej łuszczenie oraz poprawia jej wygląd.

 

 

Słodki, majówkowy wpis o kakaowcu właściwym…

Kakaowiec właściwy – surowiec stanowią nasiona, które pozyskuje się z owoców poddanych fermentacji, suszeniu i prażeniu. W wyniku tłoczenia otrzymywane jest masło kakaowe, które wykorzystuje się w recepturze aptecznej i kosmetyce, zaś zmielona pozostałość to kakao (proszek kakaowy), które ma znaczenie kulinarne. Pod względem chemicznym masło kakaowe (Oleum Cacao, Butyrum Cacao wg FP) składa się w głównej mierze z nasyconych kwasów tłuszczowych i w mniejszej ilości z kwasów nienasyconych (kwas linolowy i oleinowy). Ziarno kakaowca bogate jest białko, tłuszcz i węglowodany, chrom, magnez i inne związki mineralne, witaminę C, polifenole (flawonoidy, kwasy fenolowe – kwas chlorogenowy) oraz alkaloidy: kofeinę i teobrominę. Kakao oprawia samopoczucie i wspomaga skupienie nad czynnościami. Zaliczane jest do „afrodyzjaków”.

Zastosowanie w lecznictwie: Oleum Cacao to przede wszystkim podłoże do wykonania czopków, pręcików i globulek w recepturze aptecznej. Jest on wytłaczany z nasion na ciepło oraz posiada lekko żółtawy kolor i stałą konsystencję. Topi się w temperaturze 30-35 stopni Celsjusza. Dzięki tej właściwości szybko uwalnia się substancja zawarta w podłożu z masłem kakaowym, na przykład z czopka.

Oleum Cacao posiada także cenne właściwości przeciwstarzeniowe i korzystny wpływ na kondycję skóry. Dzięki obecności polifenoli hamuje proces starzenia, wspomaga regenerację naskórka i zapewnia odpowiednie nawilżenie (kwasy tłuszczowe). Regularne stosowanie preparatów z masłem kakaowym uelastycznia naskórek i chroni przed występowaniem rozstępów. Można stosować je na przesuszone stopy, na pięty czy suche łokcie.

Olej kakaowy to jedna z najprostszych maści na oparzenia, powszechna już w medycynie Majów.

Kakao uważane jest za środek, który poprawia nastrój i podobnie jak kawa jest naturalnym psychostymulantem – zwiększa zdolność koncentracji (kofeina, anandamid, fenyloetyloamina – hormon „miłości”). Dzięki zawartości polifenoli chroni organizm przed miażdżycą (obniża też cholesterol ogółem – nie mówimy tu jednak o czekoladzie:( ) czy stanem zapalnym.

Nie zaobserwowano negatywnych skutków, charakterystycznych dla spożycia kawy, w przypadku kakao.

W Ameryce Środkowej uchodzi do dziś za środek warunkujący potencję, naturalny antydepresant oraz środek poprawiający nastrój podczas zespołu napięcia przedmiesiączkowego.

 

Zastosowanie w kuchni: Największe znaczenie kulinarne ma kakao, miazga kakaowa i masło kakaowe.  Wchodzą one w skład czekolad , czekoladek i wyrobów czekoladopodobnych, lodów, ciast, deserów… wymieniać można bez końca. Theobroma cacao w dosłownym tłumaczeniu oznacza „Pokarm bogów kakao”. Smak kakao niewątpliwie kojarzy nam się z czymś smakowitym i pozostawiającym nutę niezapomnianych wrażeń.

Masło kakaowe jest jadalne, ale niestety kaloryczne. Kakao w postaci proszku kakaowego coraz częściej występuje z obniżoną zawartością tłuszczu (wg dyrektywy to 10-12%).

 

Prosta polewa kakaowa: 3 łyżki mleka, tyle samo kakao, masła/margaryny i cukru. Na wolnym ogniu rozpuścić margarynę, dodać kolejno: mleko, cukier, kakao mieszając. Lekko ostudzić i polać nią ulubione ciasto.

Kisiel kakaowy (przepis z książki mojej babci): 2 szklanki mleka, 1 łyżka kakao, 2 łyżki mąki ziemniaczanej, 2 żółtka, 4 łyżki cukru pudru.

Zagotować większość mleka. Zimne mleko, które pozostało, wymieszać z mąką ziemniaczaną i kakao. Wlać do mleka i zagotować. Żółtka utrzeć z cukrem i wlewać powoli mieszając do przestudzonego mleka. Rozlać do salaterek i pozostawić do ostygnięcia.

Sernik Agi z musem czekoladowym:

Składniki na ciasto: 1 puszka mleka skondensowanego, 1 kg sera twarogowego, 4 białka, 3 łyżki mąki, sok wyciśnięty z połówki cytryny. Wszystkie składniki zmiksować i przełożyć masę do formy wyłożonej pergaminem. Piec 50 minut w temperaturze 180 stopni. Ostudzić.

Składniki na mus czekoladowy: 3 białka, 6 żółtek (wykorzystać te 3 które zostały z ciasta), 2 łyżki kakao, 10dkg cukru, 10dkg masła, 15dkg czekolady gorzkiej, 1 szklanka śmietany kremówki 30%. Ubić w kąpieli wodnej żółtka z połową porcji cukru, śmietaną oraz kakao aż do zmiany konsystencji na bardziej gęstą. Dodać masło i rozdrobnioną czekoladę, mieszać po zdjęciu z ognia. Ubić białka z pozostałą ilością cukru. Dodać je stopniowo do musu i wymieszać.

Na ostudzone i upieczone ciasto wyłożyć mus czekoladowy i wstawić na 4 godziny do lodówki. Można obsypać je wiórkami gorzkiej czekolady;).

Po 1h wygląda tak:

Niebiański smak…

Zastosowanie w kosmetyce: Olej kakaowy  wchodzi w skład kosmetyków do pielęgnacji skóry twarzy i ciała (balsamy, pomadki, kremy, masła, mydła, żele, emulsje, spraye, maseczki. Pielęgnuje suchą, rogowaciejącą skórę, chroni przed niekorzystnym wpływem słońca, opóźnia proces starzenia i wspomaga regenerację skóry. Nadaje skórze zdrowy i piękny wygląd. Olej kakaowy można dodawać także do samodzielnie wykonanych kosmetyków.

Kakao… słodycz na smutek, lekarstwo na zły nastrój czy kosmetyk na piękno…? Każdy może znaleźć coś dla siebie…

 

„To było zwyczajne kakao. Takie, które daje się ukochanej osobie, bo nie wiadomo, co jeszcze można zrobić i oboje jesteście w rozsypce. Takie, które mieszasz, czując jednocześnie ucisk w żołądku, masz suche usta i poważnie rozważasz możliwość rozpłakania się, ale jesteś zbyt męski, żeby tak się odkryć. Takie, w które wkładasz całą miłość, której nie zdołałeś wyrazić i możesz nie mieć już możliwości tego zrobić.” J.R.Ward, „Śmiertelna klątwa”.

 

 

Źródła:

Hooper L. i in.: Effects of chocolate, cocoa, and flavan-3-ols on cardiovascular health: a systematic review and meta-analysis of randomized trials, Am. J. of Clin. Nutr, 2012, 95: 740-751

Solís-Fuentesa and Durán-de-Bazúab, Characterization of eutectic mixtures in different natural fat blends by thermal analysis, Volume 105, Issue 12, 742–748

Asep E.K., Jinap S., Tan T.J., Russly A.R., Harcharan S. and Nazimah S.A., The effects of particle size, fermentation and roasting of cocoa nibs on supercritical fluid extraction of cocoa butter, Journal of Food Engineering 85: 450–458

http://osw.olsztyn.pl/pliki/2016/11/OSW_Szkice41_S.pdf#page=156

Przybyłowski P. (pod red.): Towaroznawstwo artykułów spożywczych cz.I, 123-136, 2008 Gdynia

Nieśmiertelny olejek, czyli o olejku cedrowym…

True Cedar

Photo credit: born1945 via Foter.com / CC BY

Cedr atlaski – pozyskuje się z jego drewna na drodze destylacji z parą wodną olejek eteryczny. Głównymi składnikami olejku eterycznego są związki z grupy seskwiterpenów (α-, β- i γ-himachalen, kadinen, cedren, cedrenol, cedrol, borneol, terpinen, pinen). Posiada właściwości antyseptyczne, rozkurczowe na drogi oddechowe oraz zwiększa wydzielanie śluzu. Pobudza wydzielanie soków trawiennych, pobudza apetyt, działa moczopędnie. W użyciu zewnętrznym przyspiesza gojenie zmian skórnych, wspomaga leczenie trądziku, egzemy, łupieżu i łojotoku. W przypadku nacierań rozgrzewa i przynosi ulgę w bólach reumatycznych i nerwobólach. Jest także repelentem – odstrasza owady.

Zastosowanie w lecznictwie: Oliwka na bóle reumatyczne:  3 łyżki oleju z czarnuszki, 5 kropli olejku cedrowego. Wymieszać. Wcierać w bolące miejsca (bóle stawów, mięśni, nerwobóle)

Maść lekko rozgrzewająca: 20g dowolnej maści natłuszczającej (z alantoiną lub z olejem lnianym), 5 kropli olejku cedrowego, 5 kropli olejku lawendowego. Olejki wkręcić w maść, stosować 2 razy dziennie.

Kominek aromaterapeutyczny: umieścić 1-2 krople olejku cedrowego, można połączyć go z olejkami takimi jak: cytrynowym czy jałowcowym. Wspomaga inhalację, oczyszcza drogi oddechowe podczas infekcji.

Nie zaleca się stosować w ciąży, u dzieci i w dużych stężeniach. Zwykle powinno się wykonać test skórny przed użyciem na większą powierzchnię skóry.

Zastosowanie w kuchni:  Grecy drzewo cedrowe stosują do wędzenia ryb. Przed użyciem cedrową deskę należy moczyć w wodzie przez godzinę a następnie rozgrzać na grillu do momentu, aż zacznie „strzelać”. Na tak przygotowanej desce można umieścić rybę i wędzić, by potem rozkoszować się aromatem jaki daje cedrowe drzewo.

Zastosowanie w kosmetyce: Olejek cedrowy to składnik perfum, kremów, past do zębów, mydeł, ale także detergentów oraz środków odstraszających owady.

Korzystny jest także w przypadku skóry tłustej i z problemami. Zmniejsza wydzielanie łoju, pomocny jest przy łupieżu oraz w przypadku wypadania włosów.

Peeling antycellulitowy: 2 łyżki świeżo zmielonej kawy, 2 łyżki oleju z awokado, 5 kropelek olejku cedrowego. Składniki wymieszać w miseczce. Nałożyć na zwilżoną skórę i wmasować. Pozostawić na 5-10 minut, po czym delikatnie spłukać. Powtarzać 1 raz w tygodniu. Peeling posiada właściwości drenujące.

Wcierka przeciw wypadaniu włosów: Zmieszać następujące olejki w ilości po 4-5 kropli: lawendowy, rozmarynowy oraz cedrowy. Dodać je do oleju jojoba. Masować skórę głowy przez około 15 minut. Stosować codziennie lub co 2-gi dzień.

Krem na trądzik: do kremu z alantoiną dodać 2 krople olejku cedrowego oraz 2 krople olejku z drzewa herbacianego. Stosować 1 raz dziennie na wypryski.

Cedr od wieków uznawany był za symbol nieśmiertelności i długowieczności… ja dodałabym w kontekście cellulitu i łysienia jeszcze jedno określenie – długo-piękności ;)

Źródła:

http://www.czytelniamedyczna.pl/3533,ocena-wrazliwosci-na-olejek-cedrowy-oleum-cedri-grzybow-drozdzopodobnych.html

Krauze-Baranowska M, Skwierawska J, Pobłocka L. Właściwości lecznicze cedrów – historia i współczesność. Post Fitoter 2003; 1:2-5

Walters C. Aromatherapy – An Ilustrated Guide. Element Books LTD, Dorset 1998. 6. Clevland DEH. Acne vulgaris. Cand Med Assoc J 1928; 18(3):261-6

Bazie kotki, czyli o właściwościach wierzby …

 

#22/100 Flowering Willow

Photo credit: Rum Bucolic Ape via Foter.com / CC BY-ND

Wierzba biała – surowiec zielarski stanowi kora. Bazie kotki to kwiatostany wierzby, które wykorzystuje się w tradycji Niedzieli Palmowej nazywanej też potocznie „Wierzbną” do ozdabiania palm wraz z barwinkiem czy kłosami zbóż. W składzie kory wierzby dominują związki z grupy glikozydów fenolowych (salicynę), kwasy fenolowe, flawonoidy, żywice oraz garbniki. Surowiec posiada właściwości przeciwzapalne, przeciwbólowe, przeciwgorączkowe i często nazywany jest „naturalną aspiryną”. Wykorzystywany jest w mieszankach na przeziębienie, na bóle reumatyczne oraz pomocniczo w gorączce.

Zastosowanie w lecznictwie: Odwar: 5g surowca zalać 1 szklanką gorącej wody, następnie gotować pod przykryciem, przecedzić i pić trzy razy dziennie po posiłku. Wskazany przy przeziębieniu, gorączce, infekcjach górnych dróg oddechowych, bólach głowy, mięśni, na reumatyzm i na stany zapalne (już od Starożytności).

Salicylany hamują zlepianie płytek krwi i stanowią środek ochronny i przeciwmiażdżycowy.

Przeciwwskazania: u dzieci, w ciąży i podczas karmienia piersią, w przypadku uczulenia na salicylany i niesteroidowe leki przeciwzapalne.

Ostrożnie w przypadku chorób takich jak: wrzody żołądka, choroby nerek, wątroby, choroby związane z zaburzeniem krzepliwości krwi (konieczna konsultacja z lekarzem) oraz z niektórymi lekami.

Medycyna tradycyjna zalecała połknięcie bazi po poświęceniu palmy, aby chroniło przed bólem gardła. Naparem z kory wierzby leczono gorączkę. Odwar służył jako płukanka na ból zębów. Przykładano także głowę do pnia drzewa podczas febry.

Zastosowanie w kuchni: Wierzba kojarzy się przede wszystkim ze Świętami Wielkanocnymi i Palmową Niedzielą. Jej gałązki służą jako ozdoba domu i składnik palem oraz koszyków (łoza). Pręty wierzbowe wykorzystywano do konstrukcji płotów. Wierzbowego drewna używano do wyrobu szufli do zboża i siedleczków, stołków, gwizdków, piszczałek, trąb (tzw”pierdzielów”). Gałązki drzewa to także uzupełnienie paszy zwierząt, a np. dla królików to materiał do ścierania zębów.

Muszę się przyznać, że jako dziecko zdarzało mi się spróbować liści wierzby, która rosła nieopodal domu mojej babci… miały cierpki i charakterystyczny smak…

Zastosowanie w kosmetyce: Kora wierzby to środek przeciwzapalny, ściągający, bakteriostatyczny i keratolityczny. W produktach kosmetycznych dodawany jest do preparatów na trądzik, matujących kremów pielęgnacyjnych  i na łuszczycę w postaci ekstraktów. Zawierają ją także niektóre szampony do włosów tłustych.

W dawniejszych recepturach wykonywano okłady z odwarów z kory mieszanych ze śmietaną na oparzenia słoneczne. Rozgrzaną gałązką przypalano brodawki. Wykonywano kąpiele z dodatkiem kory wierzby oraz okłady z liści na reumatyzm i bóle gośćcowe. Okadzano się dymem z próchna przy puchlinie.

Odwar wykonany jak wyżej można stosować do przemywania ran z ropą.

 

Symbolika wierzby to  odradzające się po zimie życie, słońce… ożywmy zatem nasze mieszkania pięknymi i zdrowymi baziami;)

 

Źródła:

M MARCINIAK – pogorzedynowskie.pl

Ożarowski A. Wierzba purpurowa jako roślina lecznicza. Herba Pol 1997; 43(2):184-6.

Komisja E. Salicis cortex (kora wierzby) Bundesanzeiger nr 228 z 05.12.1984, sprostowanie BAnz nr 164 z 01.09.1990. [W:] Rośliny lecznicze w fitoterapii. Kompendium roślin leczniczych uszeregowanych według zakresów stosowania na podstawie monografii opracowanych przez Komisję E Federalnego Urzędu Zdrowia RFN. IRiPZ. Poznań 2000.

J Baraniak, M Kania – Postępy Fitoterapii, 2011 – czytelniamedyczna.pl

A Dąbrowska, M Chernetskyy, R Sawicki, G Szymczak – KOSMETOLOGII – academia.edu

Medycyna Rodzinna 3-4/2003, s. 98-102
Krystyna Knypl
https://www.unipo.sk/public/media/1628/Znak,%20symbol%20a%20ritu%c3%a1l%20v%20trad%c3%adci%c3%a1ch%20a%20prejavoch%20%c4%beudovej%20zbo%c5%benosti%20-%202013.pdf#page=119

Boże liczko, czyli o podbiale pospolitym…

tussilago

Photo credit: Peyman Zehtab Fard via Foter.com / CC BY

Podbiał pospolity – surowiec zielarski stanowi najczęściej liść. Zawiera on śluz, flawonoidy, garbniki, olejek eteryczny, związki goryczowe oraz związki mineralne. Kwiaty, które są także wymieniane jako surowiec leczniczy, są bogate również w śluz, flawonoidy, kwasy fenolowe oraz karotenoidy. Stwierdzono w nich obecność alkaloidów pirolizydynowych. Najwięcej jednak tych związków jest  w korzeniu, co przekreśla jego zastosowanie lecznicze z uwagi na możliwe działanie hepatotoksyczne (senkirkiny). Podbiał jest surowcem stosowanym w kaszlu, wspomaga odkrztuszanie, jako środek łagodzący kaszel, pomocniczo przy stanach zapalnych górnych dróg oddechowych, podczas grypy, przy chrypce.

Zastosowanie w lecznictwie: Podbiał jest kojarzony z preparatami na kaszel. Wspomaga odkrztuszanie, łagodzi kaszel i chrypkę. W medycynie wschodniej leczy się nim stany zapalne oskrzeli oraz astmę. Wykazano, że działa przeciwbakteryjnie, przeciwutleniająco i przeciwzapalnie.

Z liści podbiału sporządza się napar oraz występuje w wielu pastylkach na kaszel.

Napój na chrypkę: 2 łyżki liści prawoślazu i 2 łyżki liści podbiału zaparzyć zalewając 2 szklankami gorącej wody. Zaparzać przez 15 minut. Odcedzić. Pić 2-3 razy dziennie przygotowany napar.

Przeciwwskazania: kobiety w ciąży, dzieci poniżej 12 roku życia, podawanie ponad 8 tygodni w roku. W chorobach przewlekłych winno używać się surowca pozbawionego alkaloidów pirolizydynowych.

Zastosowanie w kuchni:  Młode liście i pąki kwiatowe są jadalne. Można dodawać je do zup, sałatek lub herbat. Zawierają witaminę C. Liście można blanszować jak szpinak. Niektórzy miłośnicy kwiatów podbiału sporządzają z nich wino. Ciekawostką jest użycie podbiału jako namiastki tabaki oraz formy papierosów do walki z nikotynizmem (brak jednak uzasadnienia terapii).

Zastosowanie w kosmetyce: Tonik do cery tłustej: 2 łyżki suszonych kwiatów zalać szklanką wody i gotować 5-7 minut, odstawić na kwadrans, odcedzić i ostudzić. Namoczyć w wywarze płatek kosmetyczny i przemywać nim twarz 2 razy dziennie.

Okłady na stany zapalne skóry: wykonać jak tonik, stosować go w formie okładów na chorobowo zmienione miejsca.

Boże liczko wystawiło swe liczko nad zieleniącą się trawkę… rozejrzyjcie się wokół siebie, może je dostrzeżecie…

Dent. Med. Probl. 2007, 44, 4, 507–515
http://www.vitacost.com/science/hn/Concern/Cough.htm 18.09.2006
KOKOSKA L., POLESNY Z., RADA V., NEPOVIM A., VANEK T.: Screening of some Siberian medicinal plants for anti−microbial activity. J. Ethnopharmacol. 2002, 82, 51–53.

G Nowak, J Nawrot – Herba Polonica, 2009 – herbapolonica.pl
M Dreger, A Krajewska-Patan, M GÓRSKA-PAUKSZTA… – 2012 – depot.ceon.pl
P Piotrowska, M Wojcińska, I Matławska – Postępy …, 2015 – czytelniamedyczna.pl
Rumińska A, Ożarowski A. Leksykon roślin leczniczych. PWRiL, Warszawa 1990; 383.

Niedzielna toskańska sałatka…

Składniki:

1 mix sałat

ser żółty w kawałku

ser parmezan w kawałku

suszone pomidory z żurawiną

wędzony kurczak lub kilka plasterków szynki

oliwa z oliwek

zalewa z suszonych pomidorów.

 

Wykonanie:

Do miski włożyć mix sałat. Odsączyć suszone pomidory i pokroić na małe paseczki. Zetrzeć na dużych oczkach kawałek sera żółtego oraz podobnie parmezan w kawałku (proporcje stosownie do preferencji smakowych). Pokroić kurczaka na drobne kawałki/ analogicznie chudą szynkę – w zależności czym dysponujemy. Dodać i wymieszać składniki. Wlać kilka łyżek zalewy z pomidorów (jednak nie za dużo, by sałatka nie była za tłusta) i odrobinę oliwy z oliwek dla zwilżenia sałatki. Nie trzeba doprawiać, chyba, że ktoś lubi bardziej przyprawioną.