Boże liczko, czyli o podbiale pospolitym…

tussilago

Photo credit: Peyman Zehtab Fard via Foter.com / CC BY

Podbiał pospolity – surowiec zielarski stanowi najczęściej liść. Zawiera on śluz, flawonoidy, garbniki, olejek eteryczny, związki goryczowe oraz związki mineralne. Kwiaty, które są także wymieniane jako surowiec leczniczy, są bogate również w śluz, flawonoidy, kwasy fenolowe oraz karotenoidy. Stwierdzono w nich obecność alkaloidów pirolizydynowych. Najwięcej jednak tych związków jest  w korzeniu, co przekreśla jego zastosowanie lecznicze z uwagi na możliwe działanie hepatotoksyczne (senkirkiny). Podbiał jest surowcem stosowanym w kaszlu, wspomaga odkrztuszanie, jako środek łagodzący kaszel, pomocniczo przy stanach zapalnych górnych dróg oddechowych, podczas grypy, przy chrypce.

Zastosowanie w lecznictwie: Podbiał jest kojarzony z preparatami na kaszel. Wspomaga odkrztuszanie, łagodzi kaszel i chrypkę. W medycynie wschodniej leczy się nim stany zapalne oskrzeli oraz astmę. Wykazano, że działa przeciwbakteryjnie, przeciwutleniająco i przeciwzapalnie.

Z liści podbiału sporządza się napar oraz występuje w wielu pastylkach na kaszel.

Napój na chrypkę: 2 łyżki liści prawoślazu i 2 łyżki liści podbiału zaparzyć zalewając 2 szklankami gorącej wody. Zaparzać przez 15 minut. Odcedzić. Pić 2-3 razy dziennie przygotowany napar.

Przeciwwskazania: kobiety w ciąży, dzieci poniżej 12 roku życia, podawanie ponad 8 tygodni w roku. W chorobach przewlekłych winno używać się surowca pozbawionego alkaloidów pirolizydynowych.

Zastosowanie w kuchni:  Młode liście i pąki kwiatowe są jadalne. Można dodawać je do zup, sałatek lub herbat. Zawierają witaminę C. Liście można blanszować jak szpinak. Niektórzy miłośnicy kwiatów podbiału sporządzają z nich wino. Ciekawostką jest użycie podbiału jako namiastki tabaki oraz formy papierosów do walki z nikotynizmem (brak jednak uzasadnienia terapii).

Zastosowanie w kosmetyce: Tonik do cery tłustej: 2 łyżki suszonych kwiatów zalać szklanką wody i gotować 5-7 minut, odstawić na kwadrans, odcedzić i ostudzić. Namoczyć w wywarze płatek kosmetyczny i przemywać nim twarz 2 razy dziennie.

Okłady na stany zapalne skóry: wykonać jak tonik, stosować go w formie okładów na chorobowo zmienione miejsca.

Boże liczko wystawiło swe liczko nad zieleniącą się trawkę… rozejrzyjcie się wokół siebie, może je dostrzeżecie…

Dent. Med. Probl. 2007, 44, 4, 507–515
http://www.vitacost.com/science/hn/Concern/Cough.htm 18.09.2006
KOKOSKA L., POLESNY Z., RADA V., NEPOVIM A., VANEK T.: Screening of some Siberian medicinal plants for anti−microbial activity. J. Ethnopharmacol. 2002, 82, 51–53.

G Nowak, J Nawrot – Herba Polonica, 2009 – herbapolonica.pl
M Dreger, A Krajewska-Patan, M GÓRSKA-PAUKSZTA… – 2012 – depot.ceon.pl
P Piotrowska, M Wojcińska, I Matławska – Postępy …, 2015 – czytelniamedyczna.pl
Rumińska A, Ożarowski A. Leksykon roślin leczniczych. PWRiL, Warszawa 1990; 383.