Nie taka zwykła trawa… cytrynowa…

LEMON GRASS

Photo credit: whologwhy via Foter.com / CC BY

Trawa cytrynowa = palczatka cytrynowa. Surowiec zielarski stanowi ziele, z którego pozyskuje się olejek eteryczny – olejek lemongrasowy – (w nim składniki to m.in. cytral, geraniol, mircen czy nerol). Trawa cytrynowa zawiera znaczną ilość żelaza, folianów, potasu oraz manganu oraz polifenoli. Posiada aktywność przeciwgrzybiczą i wspomaga właściwe funkcjonowanie przewodu pokarmowego (łagodzi wzdęcia, skurcze jelit, zaparcia, stany zapalne i inne). Odstrasza także owady (komary, kleszcze).

Zastosowanie w lecznictwie: Trawa cytrynowa to przede wszystkim przyprawa, która wspomaga funkcje trawienne – łagodzi wzdęcia, biegunki, zgagę, wymioty i inne dolegliwości. Wykorzystuje się ją poprzez dodanie jej do potrawy.

Wykazano, że posiada właściwości moczopędne, antyoksydacyjne i pobudzające. Prowadzone są badania nad związkiem zawartym w olejku – cytralem i potencjalnym jego wykorzystaniem jego aktywności przeciwnowotworowej.

Można wykonywać z niego inhalacje pomocne w trakcie przeziębienia z towarzyszącym kaszlem. Skuteczne są inhalacje podczas zapalenia zatok.

Na Bliskim Wschodzie trawa cytrynowa jest uznawana za roślinę o właściwościach przeciwzapalnych, przeciwbólowych i odkażających (bakterie, grzyby, drożdżaki, pleśniaki), przeciwgorączkowych, na kaszel, żylaki i odstraszającą owady.

Olejek z trawy cytrynowej poprawia nastrój, energetyzuje oraz odświeża (można dodawać go do kominka aromaterapeutycznego lub wmasować lekko rozcieńczony olejem bazowym w skronie i w nadgarstki).

Należy jednak pamiętać, że  może wywoływać alergię skórną. Powinno się stosować go w formie rozcieńczonej (oleje roślinne np. oliwa z oliwek, olej słonecznikowy czy olej kokosowy). Dobrze komponuje się z innymi olejkami, np. z olejkiem z drzewa herbacianego, olejkiem eukaliptusowym czy lawendowym.

Zastosowanie w kuchni: Trawa cytrynowa wchodzi w skład herbatek do picia, głównie jako składnik nadający cytrusowy smak, np. do yerba mate. W południowo-wschodniej Azji wykorzystuje się ją jako dodatek do zup i napojów. W polskiej kuchni dodaje się ją do potraw ze względu na pikantny i kwaśmy smak. W daniach komponuje się doskonale z mięsem, drobiem, warzywnym curry oraz owocami morza. Jako przyprawy używa się jej liści (świeżych oraz suszonych) i bulw.

Zupa Pho z trawy cytrynowej:
Składniki:
- 1 łyżka oleju kokosowego
- sok z jednej limonki
- pół łyżeczki posiekanej kolendry
- odrobina czerwonego pieprzu
- 1 łyżeczka świeżo startego imbiru
- 700 ml bulionu warzywnego
- 1 trawa cytrynowa
- 2 cukinie do zrobienia makaronu
- ewentualnie 1 papryczka chilli
Na patelni rozgrzać olej. Podsmażyć na nim cukinię pokrojoną w makaron i posiekaną trawę cytrynową. Dodać przyprawy, sok z limonki, ewentualnie chilli. Chwilę smażyć a następnie zalać wszystko bulionem. Dodać siekanej kolendry i jeść gorące:).

Wołowina z trawą cytrynową i orzechami makadamia:
Składniki:
- 500g cienko pokrojonej ligawy wołowej
- dwie palczatki cytrynowe
- dwa ząbki czosnku
- 1 czerwona cebula posiekana w paski
- czterocentymetrowy kawałek świeżego imbiru
- łyżeczka przyprawy chińskiej 5 smaków (mieszanka utartych ze sobą w moździerzu anyżu gwiaździstego, goździków, cynamonu, nasion kopru włoskiego lub kozieradki oraz pieprzu syczuańskiego)
- 4 łyżki oleju z orzechów makadamia
- 1 łyżeczka oleju sezamowogo
- 1 łyżka sosu ostrygowego
- 1 średni brokuł rozdzielony na różyczki
- filiżanka orzechów makadamia
- garść siekanej świeżej bazylii.
Na mocno rozgrzanym oleju zasmażyć wołowinę wymieszaną z posiekaną trawą cytrynową, cebulą, czosnkiem, imbirem i przyprawami. Dodać olej sezamowy, sos ostrygowy i różyczki brokuła. Smażyć przez dwie minuty. Zdjąć z ognia dodać posiekane orzechy makadamia i bazylię. Całość wymieszać i podawać z ryżem jaśminowym. (przepis zapożyczony z yummly.com)

Zastosowanie w kosmetyce: Trawa cytrynowa posiada szerokie zastosowanie w przemyśle perfumeryjnym i kosmetycznym, głównie za sprawą olejku eterycznego. Wchodzi w skład preparatów do pielęgnacji skóry trądzikowej oraz z problemami. Wspomaga leczenie grzybic i łupieżu.

 Masaż przeciwbólowy: 2 łyżki stołowe oleju z awokado lub oliwy z oliwek wymieszać z 4 kroplami olejku eterycznego. Masować bolące miejsce. Uprzednio wykonać test skórny.

Masaż rozgrzewający: 2 łyżki oleju z czarnuszki wymieszać z 2 kroplami olejku z trawy cytrynowej oraz 2 kroplami olejku lawendowego. Masować energicznie bolące miejsce.

Olejek na grzybicę paznokci: do 1 łyżeczki oleju rycynowego dodać 4 krople olejku eterycznego. Wmasować w paznokcie.

Domowy preparat na potliwość stóp: wymieszać 20g oleju kokosowego z 5 kroplami olejku eterycznego. Wmasować w stopy. Zmniejszy on potliwość stóp oraz zneutralizuje nieprzyjemny zapach.

Trawa.. cytrynowa… nie taka zwykła trawa… Do dziś pamiętam jej piękny energetyzujący zapach, który mimo suszenia, roznosił się po całej Katedrze Farmakognozji podczas jej rozdrabniania…

Źródła:

Pattnaik S, et al. “Antibacterial and antifungal activity of ten essential oils in vitro.” Microbios. 1996;86(349):237-46

J Newerli-Guz, M Śmiechowska… – … Akademii Morskiej w …, 2009 – zeszyty.am.gdynia.pl

Lorenzetti BB, et al. “Myrcene mimics the peripheral analgesic activity of lemongrass tea.” J Ethnopharmacol. 1991;34(1):43-8

D KMIECIK, J KOBUS-CISOWSKA… – … ŻYWNOŚCI I ŻYWIENIU …, 2016 – pttzm.org

O olejku geraniowym i jego ciekawych zastosowaniach…

starr-110307-1938-Pelargonium_graveolens-leaves-Kula_Botanical_Garden-Maui

Photo credit: Starr Environmental via Foter.com / CC BY

Olejek geraniowy – olejek eteryczny pozyskiwany z nadziemnych części (pędy, liście, kwiaty)  gatunków pelargonii (Pelargonium roseum, P. garveolens). W swoim składzie zawiera: pinen, trans-cymen, limonen, myrcen,  cytronellol, geraniol, linalol, eugenol i inne substancje. Stosuje się go w formie rozcieńczonej.

Zastosowanie w lecznictwie:

1. Antyseptyczne ( w tym: zapalenie jamy ustnej, języka, gardła, w stomatologii)

2. Ściągające

3. Gojące

4. Przeciwzapalne (gardło, ucho, zatoki, skóra, stawy)

5. Przeciwgrzybicze

6. Przeciwbakteryjne

7. Przeciwwirusowe

8. Relaksujące

9. Afrodyzjak :)

10. Moczopędne

11. Regulujące krążenie krwi

12. Łagodzące zaburzenia hormonalne u kobiet (menopauza) i podnosi nastrój.

Odstrasza owady.

Zastosowanie w kosmetyce:

1. Pielęgnacja skóry, szczególnie tłustej i z problemami

2. Na trądzik

3. Łupież

4. Zapalenia skóry i wypryski

5. Cellulit

6. Oczyszcza i łagodzi podrażnienia.

Przykładowe kuracje:

1. Inhalacje na chore zatoki:

Dwie krople olejku geraniowego dodać do naczynia z gorącą wodą. Nakryć głowę ręcznikiem i głęboko wdychać parę w ciągu 6 minut. Zamknąć przy tym oczy. Dla silniejszego efektu oczyszczającego można dodać 2 krople olejku miętowego.

2.  Kąpiel dla skóry trądzikowej

1 łyżkę soli kuchennej wymieszać z 3 kroplami olejku geraniowego i 3 kroplami olejku tymiankowego. Wsypać do wanny z ciepłą wodą. Kąpać się 15 minut. Zabieg korzystnie wpływa na skórę z problemami i łojotokową.

3. Domowy balsam antycellulitowy

Do gotowego balsamu np. z masłem kakaowym dodać olejek geraniowy w proporcji 5 kropel na 2 łyżki kosmetyku. Można także wzbogacić nim olej migdałowy lub kokosowy i wmasowywać w skórę.

4. Płukanka do jamy ustnej i gardła

1-2 krople na szklankę wody o temperaturze pokojowej, płukać gardło 2-3 razy dziennie. Można dodać do niej 1 łyżeczkę miodu.

5. Cukierek na gardło

1 kostkę cukru nasączyć 1 kroplą olejku eterycznego i umieścić w ustach. Trzymać tak długo, aż się rozpuści.

6.  Masaż dla zestresowanych

Zmieszać oliwę z oliwek (10ml) z olejkami: geraniowym, lawendowym i cytrynowym (po 2 krople każdego olejku)

Pozostaje także użycie go do kominka aromaterapeutycznego…

Źródła:

A. Flis, K. Pikul – 2013 – think.wsiz.rzeszow.pl

Postępy Fitoterapii 3/2007, s. 128-132

K Gleń-Karolczyk, E Boligłowa – Journal of Research and…, 2015 – yadda.icm.edu.pl

Iwona Konopacka-Brud, Władysław Stanisław Brud, Aromaterapia dla każdego, Białystok 2007

„Chryzantemy złociste…” czyli o kwiatach i przemijaniu…

Chrysanthemum

Photo credit: jam343 via Foter.com / CC BY

Chryzantemy to kwiaty, które w dużej mierze kojarzą nam się ze 1 i 2 listopada. Zdobi się nimi pomniki i jednoznacznie przypominają nam o tym, że nadeszła prawdziwa  jesień. Nie każdy wie, że niektóre gatunki mają znaczenie lecznicze.

Nazwa chryzantema wzięła się od słowa: „chryzos”, co oznacza złoto. Istnieje spór w zasadzie o klasyfikację Dendranthema  i Chrysanthemum, czyli rośliny z rodzaju złocieni. Niezależnie od tego, jak je przypiszemy do rodzaju, rośliny przez niektórych uznawane są za spokrewnione. W lecznictwie wykorzystuje się roślinę o nazwie złocień maruna.

Złocień maruna to gatunek  o nazwie łacińskiej Chrysanthemum parthenium. Surowiec zielarski stanowi jego ziele. Zawiera ono laktony seskwiterpenowe (partenolid), flawonoidy, olejek eteryczny (a nim kamforę, cymen czy linalol) oraz kumaryny. Posiada działanie przeciwmigrenowe, zmniejszające ataki oraz przeciwbólowe. Świeże lub suszone liście w medycynie tradycyjnej wykorzystywane były jako środek przeciwgorączkowy, dlatego nazywany jest „średniowieczną aspirynką”. Płatki kwiatowe bogate są w związki mineralne.

Zastosowanie w lecznictwie: Głównie w zwalczaniu bólów podczas napadów migreny i łagodzeniu jej innych objawów, takich jak: aura, nudności czy wymioty. Podobnie skuteczny jest w profilaktyce migreny.  Dawka lecznicza: 0.2-0.6 mg partenolidu.

W lecznictwie ludowym złocień wykorzystywano jako środek przeciwreumatyczny, przeciwłuszczycowy oraz hamujący agregację płytek krwi. Posiadał także znaczenie jako środek przeciwbakteryjny, przeciwgrzybiczy i przeciwutleniający oraz przeciw insektom.

Zastosowanie w kuchni: Liście wykorzystywane są w kuchni chińskiej jako składnik sałatek lub przyprawa do mięsa. Herbatki miały kiedyś znaczenie jako napoje rozgrzewające, pite przy przeziębieniu.

Zastosowanie w kosmetyce: Substancja lecznicza o nazwie partenolid posiada aktywność zmniejszania syntezy melaniny w skórze, potwierdzoną w badaniach in vivo. (działanie wybielające).

Kwiaty mogą służyć do aromatycznych kąpieli odprężających. Ekstrakty z kwiatów wchodzą w skład kremów do twarzy.

Choć na usta się ciśnie znana piosenka „Chryzantemy złociste…” (nota bene często śpiewana w akademikach przez studentów na imprezach…) to jednak nie należy umniejszać ich tradycji leczniczych, piękna ich kwiatów oraz symboliki przemijania…

Źródła:


http://www.panacea.pl/articles.php?id=3901

Postępy Fitoterapii 3-4/2002, s. 64-69

http://www.ema.europa.eu/docs/en_GB/document_library/Herbal_-_Community_herbal_monograph/2011/01/WC500100983.pdf

https://www.researchgate.net/profile/Richard_Schmidt/publication/19096793_Chrysanthemum_dermatitis_in_South_Wales_diagnosis_by_patch_testing_with_feverfew_(Tanacetum_parthenium)_extract._Contact_Dermatitis/links/0046351c4ad2b8456d000000.pdf

Archive of SID
J. Sci. I. A. U (JSIAU), Vol 18, No. 68, Summer 200
8

„Znikający” składnik maści, czyli o kamforze…

樟樹果實  Cinnamomum camphora   IMG_7901

Photo credit: sclereid0309 via Foter.com / CC BY-NC-ND

Cynamonowiec kamforowy, kamforowiec - surowcem zielarskim jest jego kora i korzenie. Głównym składnikiem tej rośliny olejek eteryczny, w którym występuje: kamfora, linalol, 1,8-cyneol, borneol, terpineol i wiele innych substancji. Kamfora posiada charakterystyczny zapach i łatwo wyparowuje. Stanowi składnik maści, spirytusów oraz olejku. Stosuje się ją w bólach różnego pochodzenia: nerwobólach, bólach reumatycznych i mięśniowych. Wywołuje miejscowe przekrwienie, przez co rozgrzewa i znieczula. Znajduje zastosowanie także produktach homeopatycznych i weterynarii (środek przeciwbólowy, rubefaciens – rozgrzewający miejscowo i antyseptyczny).

Zastosowanie w lecznictwie: Kamfora ze względu na swoje działanie rozgrzewające i znieczulające stosowana jest zewnętrznie w postaci gotowych lub robionych preparatów miejscowych. Wskazana jest w gośćcu stawowym, mięśniowym, odmrożeniach I stopnia oraz  pomocniczo przy przeziębieniu (maść). Jako środek odkażający na nieuszkodzoną skórę może posłużyć spirytus kamforowy. Stężenia kamfory w gotowych preparatach to 3 do 20% wg EMA.

Bardzo popularne jest użycie zewnętrzne olejku kamforowego na ból ucha. Ma ono wielu zwolenników jak i przeciwników. Ważne jednak, by zachować ostrożność i nie wlewać olejku do środka ucha.

Środki ostrożności:
♦ nie należy wcierać zbyt długo preparatów z kamforą, gdyż może spowodować to zapalenie skóry,
♦ unikać u osób uczulonych na kamforę,
♦ u dzieci do 6 roku życia,
♦ nie nanosić na uszkodzoną skórę,
♦ nie stosować na błony śluzowe i okolice oczu (nie trzeć oczu po użyciu).

Nie zaleca się stosować u kobiet w ciąży i kobiet (szczególnie kamfora na spirytusie). Może wysuszać i powodować podrażnienia skóry wskutek nadmiernego jej rozgrzania.

W dużych dawkach działa toksycznie na wątrobę, powoduje objawy ze strony układu nerwowego: drgawki dezorientację i inne przy dawkach doustnych powyżej 2g. Dawka śmiertelna to około 4g. W związku z ograniczeniami w stosowaniu tej  substancji preparaty dostępne bez recepty służą głównie do użytku zewnętrznego.

W lecznictwie tradycyjnym wykonywano inhalacje z kamfory, wykorzystywano je przy kaszlu jako środek ułatwiający odkrztuszanie, pomocniczo przy przeziębieniu. Rany tłuczone opatrywano wódką z kamforą. Opuchnięte miejsca smarowano spirytusem z kamforą, czasem z dodatkiem moczonych w nim ziaren jałowca. Pod nazwą „opodeldok” kryła się mieszanka apteczna, w skład której wchodziło: mydło, kamfora, amoniak, spirytus, olejek tymiankowy i rozmarynowy. (smarowano nią „sparaliżowane” miejsca). Na reumatyzm i ból zęba (do wcierania) bardzo popularne były roztwory spirytusowe z kamforą i dodatkiem ziół. Najbardziej zaskakującą jednak formą recepturową  były  korzenie konwalii moczone w spirytusie wraz z dodatkiem kamfory, mydła i papryki, które przykładano do bolących dziąseł.

Zastosowanie w kuchni: Kuchnia azjatycka wykorzystuje kamforowiec jako składnik słodyczy. W Indiach dodaje się go do deserów. W Chinach w kuchni używane są jego liście do aromatyzowania mięsa.

Zastosowanie w kosmetyce: Zdarza się, że olejek kamforowy wykorzystuje się w masażach sportowych, relaksacyjnych. Niewielką jego ilość dodaje się do mieszaniny olejków i oleju bazowego lub do balsamu. Jest też skuteczny w trakcie masażu pleców, klatki piersiowej przy przeziębieniu i grypie.

Ze względu na badania dotyczące właściwości antybakteryjnych olejku kamforowego, szczególnie wobec bakterii beztlenowych,  można dodać 1 kroplę do oleju bazowego i nałożyć na twarz z problemami trądzikowymi, po czym przetrzeć suchym wacikiem. Należy jednak pamiętać, że kamfora rozgrzewa miejscowo.

Wiele blogów kosmetycznych poleca domowe kosmetyki z dodatkiem olejku eterycznego na włosy – najczęściej jako maski z sokiem cytryny lub olejami roślinnymi. Zasadne wydaje się być zastosowanie substancji wywołującej miejscowe przekrwienie w kuracji na wypadanie włosów. Jest bowiem wiele receptur aptecznych, które sugerują użycie substancji o podobnym działaniu, np.: nalewki z pieprzowca – w toniku na porost włosów (http://www.aptekarzpolski.pl/2010/01/11-2009-receptariusz-tonik-na-porost-wlosow/).

Przykładowe receptury z kamforą:

1. Lotio cosmetica Kummerfeldi (Podręczny receptariusz)

Rp.
Camphorae (kamfora) 6,0
Gummi acaciae (guma akacjowa/ arabska lub in)  6,0
Sulfuris ppt. (siarka strącona) 25,0
Aq. Calcis (woda wapienna) do 200,0
S. do smarowania, zmieszać przed użyciem. Zastosowanie: trądzik młodzieńczy. (http://receptura.farmacja.pl/rec-of-24-act-wiecej-id-23.html)

2. Balsamum ctr. Pertussim (Podręczny Receptariusz, mgr farm. Wacław Barwiński 1983r.)

Rp.
Olei Thymi (olejek tymiankowy) 2,0
Olei Eucalypti (olejek eukaliptusowy)  2,0
Olei Pini silvestris (olejek sosnowy) 4,0
Olei camphorati (olejek kamforowy) 10,0
MDS. po 10 kropli do natarcia piersi.
(http://receptura.farmacja.pl/uploads/attachment/267_Receptariusz_Barwi_ski_2007_10_25.pdf)

Prawie każdy wie, jaki zapach ma kamfora… Jedni go lubią, inni nie znoszą… Mimo, że czarne chmury zawisły nad nią od jakiegoś czasu, ma wciąż wielu sympatyków i nie wychodzi z użycia…

Piśmiennictwo:

International Programme on Chemical Safety. Poisons Information Monograph: Camphor.

Postępy Fitoterapii 3/2009, s. 147-151

http://www.ema.europa.eu/docs/en_GB/document_library/Maximum_Residue_Limits_-_Report/2009/11/WC500011241.pdf

http://www.ema.europa.eu/docs/en_GB/document_library/Other/2009/12/WC500017723.pdf

Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu, 2013, Tom 19, Nr 3, 344–350

Arktyczny korzeń na mały i duży stresik…

Różeniec górski- surowiec zielarski stanowi korzeń. Występują w nim takie związki jak: polifenole, salidrozyd (związek fenolowy), flawonoidy, taniny, proantocyjanidyny. Główne substancje to: rozawina, rozyna i rozaryna. Surowiec posiada właściwości przeciwstresowe, wspomagające odporność, poprawiające koncentrację, a także co ciekawe ochronne na wątrobę. Zwiększa wydolność organizmu do wysiłku zarówno fizycznego jak i intelektualnego (fenylopropanoidy). Ustalono także, że podnosi także poziom serotoniny i poprawia nastrój. Jest źródłem antyoksydantów i substancji przeciwzapalnych. Chroni też serce przed działaniem wolnych rodników mogących uszkadzać je.

Zastosowanie w lecznictwie: Wyciąg z korzenia różeńca wspomaga takie funkcje organizmu jak:

- nasz układ nerwowy (poprawia nastrój, zmęczenie, znużenie, nastrój, nieznacznie niepokój, intelekt oraz łagodzi objawy depresji)

- serce (ochronnie, przeciwarytmicznie i zwiększa jego wydolność) oraz układ krwionośny (korzystnie wpływa na ciśnienie)

- układ odpornościowy (poprawia jego funkcje)

- przeciwnowotworowe (antyoksydacyjny)

- wpływa na metabolizm różnych substancji (tłuszcze, cukry) oraz zwiększa aktywność i wydolność ogólną organizmu.

Formy gotowe: kapsułki, tabletki, proszek oraz w herbatkach. W Europie powszechne są także postaci płynne (ekstrakty alkoholowe). Jest to surowiec przeznaczony dla osób dorosłych. Zaleca się spożywać go rano.

Wg KE dawka jednorazowa to 144-200 mg ekstraktu suchego.

W lecznictwie tradycyjnym różnych grup etnicznych zawsze uchodził za środek adaptogenny. Spożywali go Wikingowie i Rzymianie w celu wzmocnienia organizmu i zwiększenia wytrzymałości. Uważany był także jako środek podnoszący płodność podobnie jak żeń-szeń. Można też powiedzieć, że jest środkiem dopingującym (mniejsze zakwasy, energia i wytrzymałość).

Zastosowanie w kuchni: nie znaleziono

Zastosowanie w kosmetyce:  Olejek eteryczny różeńca ma zapach różany, dzięki składnikom zawartym w olejku eterycznym. Wykorzystuje się go w kosmetyce jako środek zapachowy i źródło antyoksydantów. Kosmetyki zawierające ekstrakt z jego korzenia to najczęściej: szampony, odżywki, kremy, serum, maseczki czy preparaty do oczyszczania twarzy.

Stres, spadek nastroju, „wolniejsze” myślenie, brak energii – to efekty jednostajnej, deszczowej i jesiennej aury – dobrze, że natura nam coś w darze dała, byśmy jakoś wytrwali do wiosny:)

 

Źródła:

 Postępy Fitoterapii 1/2008, s. 2-14
(Tadeusz Wolski, Tomasz Baj, Agnieszka Ludwiczuk, Kazimierz Głowniak, Gabriela Czarnecka)
D Załuski, HD Smolarz – Post. Fit, 2008 – researchgate.net
A Pawełczak – Polish Journal of Agronomy, 2014 – academia.edu
A Tajer – Annales Academiae Medicae Silesiensis, 2011 – psjd.icm.edu.pl
Bolshakova I.V., Lozovskaia E.L., Sapezhinskii I.I.,. Antioxidant properties of a series of extracts from medicinal plants. Biofizika 1997, 42. 480-483
Psychiatr. Pol. 2014; 48(1): 59–73
http://www.ema.europa.eu/ema/index.jsp?curl=pages/medicines/herbal/medicines/herbal_med_000080.jsp&mid=WC0b01ac058001fa1d
http://www.ema.europa.eu/docs/en_GB/document_library/Herbal_-_Overview_of_comments_received_during_consultation/2012/05/WC500127864.pdf

Kilka słów o pyłku, np. sosnowym…

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Pyłek kwiatowy - powstaje w woreczkach pyłkowych kwiatów. Stanowi składnik pokarmowy pszczołowatych. Posiada różnorodny skład i może mieć szeroki wachlarz działań, np.: działanie przeciwzapalne, antybiotyczne, przeciwmiażdżycowe, przeciwutleniające, przeciw schorzeniom prostaty, antyanemiczne oraz odtruwające.

Ciekawe są także badania nad pyłkiem pod kątem ich możliwego działania przeciwnowotworowego oraz przeciwbólowego. Zbadano bowiem pyłek z sosny Pinus densiflora w formie etanolowego wyciągu. Wyniki były zaskakujące – wyciągi z pyłku posiadały działanie porównywalne z jednym  z leków przeciwbólowych. Z kolei pyłek z innego gatunku sosny Pinus chalepensis wykazywał właściwości antyagregacyjne (frakcja ekstraktu zapobiegała zlepianiu się płytek krwi).

Pyłek kwiatowy zawiera zwykle: białka, aminokwasy, cukry, tłuszcze, witaminy i składniki mineralne, sterole roślinne, enzymy i flawonoidy.

Zastosowanie: „W miodzie lub wraz z miodem -1-2 łyżeczki pyłku 1 raz dziennie przez 1 miesiąc. Następnie przerwać kurację na 2 tygodnie, po czym wznowić.” (http://rozanski.li/464/pollen-czyli-pylek/). Pełni funkcje odżywcze, wzmacniające, przeciwzapalne.

Pyłek kwiatowy wchodzi w skład preparatów wraz z propolisem polecanych w okresie zwiększonej zachorowalności na infekcje. W tym wypadku pyłek kwiatowy ma na celu wzmocnienie aktywności i sprawności fizycznej. Niektórzy stosują tradycyjnie pyłek sosnowy jako naturalne źródło testosteronu i jego pochodnych.

Przeciwwskazania: osoby uczulone na pyłki i miód oraz jego przetwory.

Źródła:

B Kędzia, E Hołderna-Kędzia – Postępy Fitoterapii, 2012 – postepyfitoterapii.pl

http://rozanski.li/464/pollen-czyli-pylek/

Indian Journal of Traditional Knowledge
Vol. 12 (2), April 2013, pp. 209-220
http://luskiewnik.strefa.pl/luskiewnik/pylek.htm
M Šaden-Krehula, M Tajić, D Kolbah – Cellular and Molecular Life …, 1971 – Springer

Peeling kawowy na bazie oleju z czarnuszki na cellulit…

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Składniki peelingu:

1. 4 łyżki stołowe świeżo zielonej kawy

2. 5 łyżek oleju z czarnuszki

3. 5 kropli olejku bergamotowego

4. 5 kropli olejku kardamonowego lub zmielony kardamon (najlepiej 1 płaska łyżeczka od herbaty).

Wykonanie:

Składniki wymieszać ze sobą w miseczce na jednolitą papkę (w przypadku większej powierzchni skóry podwoić składniki niezbędne do użycia). Peeling wmasować w zwilżoną skórę w miejscach, gdzie widoczne są oznaki cellulitu. Odczekać 5 minut, po czym delikatnie spłukać wodą. Peeling powtórzyć w następnym tygodniu.

Działanie peelingu: 

Odpowiednio dobrane składniki peelingu poprawiają miejscowo ukrwienie, ujędrniają i drenują (peeling kawowy, kardamon) oraz uelastyczniają zwiotczałą skórę (olej z czarnuszki). Są przy tym przyjemnie pachnące, toteż dostarczają dodatkowo doznań zapachowych i dają odczucie relaksu (głównie olejek bergamotowy poprawia nastrój).

Sobotnie spa czas zacząć… :)

Domowa maść szałwiowa…

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Maść szałwiowa:

Rp.

Salviae folium 5g

Ethanolum 1g

Vaselinum album 20g

M.f. ung.

Wykonanie:

Rozdrobnione liście szałwii zwilżyć odrobiną spirytusu. Pozostawić na 1 godzinę. Stopić wazelinę w miseczce i dodać ją do szałwii, następnie wymieszać. Lekko ogrzać, aż nie będzie czuć spirytusu. Wycisnąć przez podwójną gazę do pudełeczka (najlepiej wycisnąć podwójnie – będzie bardziej jednorodna niż moja;)).

Maść posiada właściwości odkażające, przyspiesza gojenie zmian zapalnych – trądziku, wyprysków oraz opryszczki.

Powakacyjne kuracje z użyciem olejku z drzewa herbacianego…

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

1. Podrażniona i sucha skóra:

4 krople olejku eterycznego wymieszać z olejem awokado lub olejem migdałowym. Delikatnie wmasować w osuszoną ręcznikiem skórę tuż po kąpieli.

2. Łupież

Po umyciu głowy spłukać ją wodą z dodatkiem 3 kropli olejku eterycznego.

3. Grzybica paznokci

Nanosić olejek eteryczny na płytkę paznokciową minimum przez miesiąc.

4. Kurzajka

Nanieść 2-3 krople na miejsce, gdzie występuje kurzajka 2 razy dziennie do czasu usunięcia kurzajki.

5. Ukąszenia owadów

Nałożyć 1 kropelkę olejku zawieszoną w niewielkiej ilości oleju z nasion wiesiołka na swędzące miejsce.

6. Grzybica stóp

Do 50ml oleju z czarnuszki dodać 5 kropli olejku z drzewa herbacianego i wymieszać. Wcierać oliwkę wieczorem po umyciu nóg do czasu ustąpienia objawów.

7. Maseczka na problemy skórne

3 łyżki zielonej glinki (może być maseczka z glinką), 3 krople olejku eterycznego, 2 łyżki naparu z kwiatu nagietka (herbatka ostudzona).

Składniki wymieszać ze sobą w miseczce (w razie potrzeby dodać odrobinę wody przegotowanej i ostudzonej) do uzyskania konsystencji maski. Nałożyć na twarz na 15 minut, po czym usunąć za pomocą zwilżonego płatka kosmetycznego.

8. Opryszczka

1 kroplę olejku herbacianego wymieszać z 1 kroplą olejku melisowego oraz pół łyżeczki gliceryny. Nakładać na chorobowo zmienione miejsce.

Jaśminowy deser na pożegnanie lata…

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Składniki:
- puszka mleczka kokosowego
- pół filiżanki wrzątku
- 5 torebek zielonej herbaty jaśminowej
- łyżka stołowa miodu
- syropy smakowe do drinków.

Herbatę zaparzać przez 10 minut. Poczekać, aż lekko ostygnie. Dodać mleczko kokosowe i miód. Ubijać przez 30 sekund. Przelać do foremek na lody lub pucharków. Można dodać odrobinę syropu do drinków (grenadyny lub blue curacao) i delikatnie zamieszać, aby uzyskać finezyjne wzory. Zamrażać przez około 6 godzin.

Smacznego!

Najbardziej uśmiechnięte kwiaty, czyli o słonecznikach…

sloneczniki


https://plus.google.com/photos/114198087821848986645/albums/6322682183112652113/6322682185482350162?pid=6322682185482350162&oid=114198087821848986645

Słonecznik zwyczajny – surowiec zielarski stanowią nasiona, z których pozyskiwany jest olej słonecznikowy. Jest on bogaty w wielonienasycone kwasy tłuszczowe (omega-3 i 6 o właściwych proporcjach) oraz w witaminę E – naturalny przeciwutleniacz, sterole (w tym stigmasterol). W nasionach występuje także kwas foliowy, związki fenolowe (kwas kawowy, kwas chlorogenowy) oraz aminokwasy. Kwiaty zawierają olejek eteryczny, karoteny oraz flawonoidy. Uważa się, że olej słonecznikowy wpływa korzystnie na poziom cholesterolu, na prawidłowe funkcjonowanie układu krwionośne przez poprawę profilu lipidowego krwi, dodaje energii, korzystnie wpływa na skórę i chroni przed miażdżycą. Jest to olej jadalny, powszechnie używany w kuchni. Podobnie nasiona są spożywane przez ludzi i zwierzęta (w paszach).

Zastosowanie w lecznictwie: Olej słonecznikowy - spożywany w pokarmach wspomaga utrzymanie odpowiedniego poziomu cholesterolu, a tym samym chroni nasz układ krwionośny i zapobiega miażdżycy.

Odwar z kwiatów był stosowany w celu obniżenia gorączki. Do użytku zewnętrznego sporządzano napar, którym przemywano zmiany zapalne skóry oraz wypryski przy trądziku. Z kwiatów wykonywano także nalewki.

Nasiona traktowano jako środek moczopędny, w leczeniu chorób gardła i kaszlu. W medycynie ludowej Wenezueli słonecznik uznawany jest za roślinę niezbędną w diecie antynowotworowej.

Kwiaty i nasiona w niektórych krajach służą za afrodyzjak, jako środek wykrztuśny, odkażający, na choroby układu moczowo-płciowego.

Ozonizowany olej słonecznikowy wchodzi w skład preparatów przeciwgrzybicznych.

Medycyna tradycyjna wykorzystuje olej słonecznikowy w szerszym zakresie terapeutycznym(„ssanie oleju”).

Zastosowanie w kuchni: Olej słonecznikowy doskonale nadaje się do wykończenia sałatek. Pestki słonecznika mają zastosowanie zarówno w wyrobach cukierniczych, piekarniczych oraz prażone są dodawane do sałatek.

Sałatka z kurczaka z kuskusem: Składniki: 1/2 szklanki kaszy kuskus, 1 cytryna(sok), 1 mango, 2 płaskie łyżki oleju, natka pietruszki, pierś z kurczaka, pomidor, odrobina masła, gałka muszkatołowa, pieprz, cayenne, cukier.

Wykonanie: Kaszkę kuskus zalać 1 szklanką wrzątku z sokiem z cytryny, odstawić do spęcznienia. Odcedzić. Pokroić w kostkę obrany ze skórki pomidor. Mango bez pestki pokroić na drobno. Sos: olej, przyprawy ubić trzepaczką. Zalać nim kaszkę. Zasmażyć pierś z kurczaka na oleju z dodatkiem masła. Posolić i pokroić w paski. Dodać do kaszki mango, pomidor oraz natkę. Podawać kaszkę z paskami mięsa.

Cukiniowy misz-masz: Składniki: 1 duża cukinia, 2 średnie pomidory, 1 cebula, 2 ząbki czosnku, olej słonecznikowy (1 łyżka), suszone pomidory, ewentualnie mięso lub drobno posiekana szynka, śmietana, sól, pieprz, bazylia, majeranek, cząber, oregano, tymianek, mięta, odrobina chilli.

Wykonanie: lekko rozgrzać olej na patelni, wykonać makaron z cukinii za pomocą obieraczki (ciąć cienkie paski cukinii). Pokroić drobno cebulę. Delikatnie podsmażyć cukinię wraz z solą, potem cebulę, następnie drobno posiekany czosnek, sparzone pomidory pokrojone w kosteczkę(tu ewentualnie obsmażone mięso). Smażyć do miękkości i rozpadu pomidorów. Dodać suszone pomidory i 2 łyżki stołowe śmietany 18%. Na końcu dodać przyprawy, podsmażyć jeszcze kilka minut i podawać na ciepło.

(będzie bez zdjęcia, bo z rozpędu zjedliśmy na kolację)

Zastosowanie w kosmetyce: Olej słonecznikowy może wchodzić w skład odżywek do pielęgnacji włosów i domowych kosmetyków natłuszczających. Działa ochronnie na skórę, zmiękcza zgrubiały naskórek, nadaje skórze elastyczność.

Peeling do zimnych stóp: 2 łyżki oleju słonecznikowego, 1 łyżeczka czubata świeżo zmielonej kawy, 1-2 krople olejku lawendowego. Składniki wymieszać. Wmasować w stopy energicznie. Peeling delikatnie złuszcza oraz dodatkowo miejscowo pobudza krążenie i rozgrzewa.

Odżywka na końcówki włosów: 1 łyżka oleju z awokado, 1 łyżka oleju słonecznikowego, 1 łyżka oleju arganowego, 2 krople witaminy E. Składniki wymieszać. Stosować na suche, rozdwajające się końcówki 2 razy w tygodniu.

Wosk z nasion wchodzi w skład szminek. Ekstrakt z nasion słonecznika wchodzi w skład kosmetyków, sprayów.

Słoneczniki śmieją się do nas…

„W każdym liściu, nawet listku

świeci się jak serce wszystko.”

Źródła:

K Krygier, M. Wroniak, K Dobczynski, I Kielt… – … Oleiste-Oilseed Crops, 1998 – agro.icm.edu.pl

http://www.beauty-review.nl/wp-content/uploads/2014/05/Plant-Derived-Fatty-Acid-Oils-as-Used-in-Cosmetics.pdf

http://www.cir-safety.org/sites/default/files/Helian_092015_SLR.pdf

Wpis z okazji 15.08, czyli o tym, jakie zioła się święciło…

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

15.08 to data, w której w tradycji Kościoła obchodzi się Święto Matki Boskiej Zielnej (Święto Wniebowzięcia NMP). W tym dniu w Polsce święci się zioła i bukiety kwiatów.

Wzmianki o tym zwyczaju znaleziono w polskiej literaturze z XIX wieku, choć wiadomo, że do czasu Reformacji był to obrzęd powszechny w całej Europie. W polskich wydaniach wspominano o takich ziołach, jak: lubczyk, ziele św. Wawrzyńca, kosaciec, bluszcz, dysfania (nazywana polską mirrą), wrotycz, mięta, pszenica, maki czy piołun i wielu innych. Stanowiły one symbol  wegetacji, urodzaju, płodności, bogactwa i życia. Podkreślano ich znaczenie lecznicze oraz uznawano je za zwiastuny zmian w przyrodzie. W bukietach występowały także różne kwiaty ogrodowe.

Bukiety, które zostały poświęcone miały kilka swoich zastosowań. Służyły na przykład do okadzania zwierząt i chorych, odpędzania burzy, piorunów lub do wykonywania lekarstw dla domowników i bydła. Kłosy zbóż dodawano do pierwszego zasiewu oraz święcono nimi pola. Takie bukiety miały być formą wdzięczności za plony. W niektórych regionach Polski bukiety kładziono pod głowę umarłego na znak jego łączności z Bogiem. Odczyniano nimi uroki oraz „wspomagano” porody, poprzez włożenie ich do posłania rodzącej. Makówki z bukietów wkładano dziecku do kołyski, aby „zapewnić” mu spokojny sen.

Nasze obecne bukiety różnią się znacznie od tych tworzonych chociażby na początku XX wieku. Można w nich dziś znaleźć takie rośliny jak: wrotycz, krwawnik, bylica, koper, macierzanka, nawłoć, dziurawiec i mięta. Wkłada się także do bukietów gałązki z owocami: jabłoni, kaliny oraz leszczyny. Na końcu zdobi się je zbożami, głównie pszenicą, jęczmieniem, żytem i owsem oraz kwiatami (są to astry, dalie czy aksamitki). Piękny zwyczaj święcenia ziół, kwiatów i owoców przetrwał. Od nas zależy, czy przekażemy go dalszym pokoleniom, by nie zanikł całkowicie.

Opracowano na podstawie:

Łuczaj Ł 2009. Bukiety święcone w dniu Matki Boskiej Zielnej w Beskidzie Niskim i Dołach Jasielsko-Sanockich. – Płaj 36: 56-65

Łuczaj Ł.- etnobiologia.com

Ł Fitkowski – Etnobiologia Polska, 2011

B. Ogrodowska, Polskie tradycje i obyczaje rodzinne, Warszawa 2007, s. 25, 33; Małopolska – czas ludzi, red. K. Bik, Kraków 2009, s. 99 – 101;

H. Szymanderska, Polskie tradycje świąteczne, Warszawa 2003, s. 298 – 303;

J. Smosarski, Oblicza świąt, Warszawa 2005, s. 199 – 205; M. Petro, Wýznam rastlin a ich produktov v litugickom roku v Greckokatolickej cirkvi na Slovensku, [w:] Ogród Pana , red. J. Brusiło, Kraków 2010, s. 48

 

Wakacyjny krem kojący na oparzenia słoneczne…

 OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Krem kojący na oparzenia słoneczne:

Rp.

1% Solutio Acidi borici 5g (1% roztwór kwasu bornego w ilości 5g)

Oleum Lavandulae  gtt. 2,0 (olejek lawendowy w ilości 2 kropli)

Oleum Menthae piperitae gtt. 2,0 (olejek miętowy w ilości 2 kropli)

Vit. E gtt. 2,0 (witamina E w płynie w ilości 2 kropli)

Crem.  Allantoini 20g. (najlepiej krem zawierający alantoinę lub czysta euceryna)

M.f. Cremor.

Wykonanie:

Do podłoża (krem z alantoiną lub/ i dekspantenolem – ja użyłam kremu zawierającego  obydwa składniki) dodać małymi porcjami rozcieńczony trzykrotnie 3% gotowy roztwór kwasu bornego mieszając. Następnie wkroplić witaminę E, wymieszać, dodać olejek miętowy i lawendowy wymieszać. Przełożyć do pudełeczka.

Przechowywać w lodówce. Krem przyjemnie chłodzi, zaś dodatek olejków eterycznych wpływa relaksująco. Alantoina posiada właściwości gojące, dekspantenol kojące. Witamina E natłuszcza przesuszoną skórę. Roztwór kwasu bornego wspomaga leczenie oparzeń i powierzchniowych uszkodzeń naskórka.

Przed użyciem sprawdzić, czy nie jesteśmy uczuleni na składniki kremu. W tym celu niewielką jego ilość nanieść na nadgarstek i odczekać jakiś czas, następnie sprawdzić, czy nie wystąpiło zaczerwienienie lub wysypka w miejscu podania.

Można także nieco zmodyfikować proporcje i użyć tylko 1% roztworu kwasu bornego w proporcji 1:1 z euceryną uzyskując w ten sposób prosty cold cream, czyli tzw. krem/maść chłodzącą na skórę bez dodatku olejków.