Krem różany do rąk…

Photo credit: Nouhailler via Foter.com / CC BY-SA

Składniki:

olejek różany 3 krople

olej arganowy 5g

podłoże ad 50g

 

Wykonanie:

Do podłoża (lekobaza, hascobaza, euceryna, maść cholesterolowa, maść witaminowa, maść alantoinowa, krem bezzapachowy, emolientowy w zależności jaką konsystencję chcielibyśmy uzyskać) dodać małymi porcjami olej arganowy, wymieszać i utrzeć z podłożem. Następnie po kropli dodać olejek mieszając go wraz z podłożem. Przechowywać w lodówce.

Zastosowanie:

Krem powoduje odpowiednie nawilżenie skóry, łagodzi podrażnienia i wspomaga regenerację naskórka. Dodatkowo olej arganowy uelastycznia naskórek i odżywia skórę. Zmniejsza suchość skóry, jej łuszczenie oraz poprawia jej wygląd.

 

 

Słodki, majówkowy wpis o kakaowcu właściwym…

Kakaowiec właściwy – surowiec stanowią nasiona, które pozyskuje się z owoców poddanych fermentacji, suszeniu i prażeniu. W wyniku tłoczenia otrzymywane jest masło kakaowe, które wykorzystuje się w recepturze aptecznej i kosmetyce, zaś zmielona pozostałość to kakao (proszek kakaowy), które ma znaczenie kulinarne. Pod względem chemicznym masło kakaowe (Oleum Cacao, Butyrum Cacao wg FP) składa się w głównej mierze z nasyconych kwasów tłuszczowych i w mniejszej ilości z kwasów nienasyconych (kwas linolowy i oleinowy). Ziarno kakaowca bogate jest białko, tłuszcz i węglowodany, chrom, magnez i inne związki mineralne, witaminę C, polifenole (flawonoidy, kwasy fenolowe – kwas chlorogenowy) oraz alkaloidy: kofeinę i teobrominę. Kakao oprawia samopoczucie i wspomaga skupienie nad czynnościami. Zaliczane jest do „afrodyzjaków”.

Zastosowanie w lecznictwie: Oleum Cacao to przede wszystkim podłoże do wykonania czopków, pręcików i globulek w recepturze aptecznej. Jest on wytłaczany z nasion na ciepło oraz posiada lekko żółtawy kolor i stałą konsystencję. Topi się w temperaturze 30-35 stopni Celsjusza. Dzięki tej właściwości szybko uwalnia się substancja zawarta w podłożu z masłem kakaowym, na przykład z czopka.

Oleum Cacao posiada także cenne właściwości przeciwstarzeniowe i korzystny wpływ na kondycję skóry. Dzięki obecności polifenoli hamuje proces starzenia, wspomaga regenerację naskórka i zapewnia odpowiednie nawilżenie (kwasy tłuszczowe). Regularne stosowanie preparatów z masłem kakaowym uelastycznia naskórek i chroni przed występowaniem rozstępów. Można stosować je na przesuszone stopy, na pięty czy suche łokcie.

Olej kakaowy to jedna z najprostszych maści na oparzenia, powszechna już w medycynie Majów.

Kakao uważane jest za środek, który poprawia nastrój i podobnie jak kawa jest naturalnym psychostymulantem – zwiększa zdolność koncentracji (kofeina, anandamid, fenyloetyloamina – hormon „miłości”). Dzięki zawartości polifenoli chroni organizm przed miażdżycą (obniża też cholesterol ogółem – nie mówimy tu jednak o czekoladzie:( ) czy stanem zapalnym.

Nie zaobserwowano negatywnych skutków, charakterystycznych dla spożycia kawy, w przypadku kakao.

W Ameryce Środkowej uchodzi do dziś za środek warunkujący potencję, naturalny antydepresant oraz środek poprawiający nastrój podczas zespołu napięcia przedmiesiączkowego.

 

Zastosowanie w kuchni: Największe znaczenie kulinarne ma kakao, miazga kakaowa i masło kakaowe.  Wchodzą one w skład czekolad , czekoladek i wyrobów czekoladopodobnych, lodów, ciast, deserów… wymieniać można bez końca. Theobroma cacao w dosłownym tłumaczeniu oznacza „Pokarm bogów kakao”. Smak kakao niewątpliwie kojarzy nam się z czymś smakowitym i pozostawiającym nutę niezapomnianych wrażeń.

Masło kakaowe jest jadalne, ale niestety kaloryczne. Kakao w postaci proszku kakaowego coraz częściej występuje z obniżoną zawartością tłuszczu (wg dyrektywy to 10-12%).

 

Prosta polewa kakaowa: 3 łyżki mleka, tyle samo kakao, masła/margaryny i cukru. Na wolnym ogniu rozpuścić margarynę, dodać kolejno: mleko, cukier, kakao mieszając. Lekko ostudzić i polać nią ulubione ciasto.

Kisiel kakaowy (przepis z książki mojej babci): 2 szklanki mleka, 1 łyżka kakao, 2 łyżki mąki ziemniaczanej, 2 żółtka, 4 łyżki cukru pudru.

Zagotować większość mleka. Zimne mleko, które pozostało, wymieszać z mąką ziemniaczaną i kakao. Wlać do mleka i zagotować. Żółtka utrzeć z cukrem i wlewać powoli mieszając do przestudzonego mleka. Rozlać do salaterek i pozostawić do ostygnięcia.

Sernik Agi z musem czekoladowym:

Składniki na ciasto: 1 puszka mleka skondensowanego, 1 kg sera twarogowego, 4 białka, 3 łyżki mąki, sok wyciśnięty z połówki cytryny. Wszystkie składniki zmiksować i przełożyć masę do formy wyłożonej pergaminem. Piec 50 minut w temperaturze 180 stopni. Ostudzić.

Składniki na mus czekoladowy: 3 białka, 6 żółtek (wykorzystać te 3 które zostały z ciasta), 2 łyżki kakao, 10dkg cukru, 10dkg masła, 15dkg czekolady gorzkiej, 1 szklanka śmietany kremówki 30%. Ubić w kąpieli wodnej żółtka z połową porcji cukru, śmietaną oraz kakao aż do zmiany konsystencji na bardziej gęstą. Dodać masło i rozdrobnioną czekoladę, mieszać po zdjęciu z ognia. Ubić białka z pozostałą ilością cukru. Dodać je stopniowo do musu i wymieszać.

Na ostudzone i upieczone ciasto wyłożyć mus czekoladowy i wstawić na 4 godziny do lodówki. Można obsypać je wiórkami gorzkiej czekolady;).

Po 1h wygląda tak:

Niebiański smak…

Zastosowanie w kosmetyce: Olej kakaowy  wchodzi w skład kosmetyków do pielęgnacji skóry twarzy i ciała (balsamy, pomadki, kremy, masła, mydła, żele, emulsje, spraye, maseczki. Pielęgnuje suchą, rogowaciejącą skórę, chroni przed niekorzystnym wpływem słońca, opóźnia proces starzenia i wspomaga regenerację skóry. Nadaje skórze zdrowy i piękny wygląd. Olej kakaowy można dodawać także do samodzielnie wykonanych kosmetyków.

Kakao… słodycz na smutek, lekarstwo na zły nastrój czy kosmetyk na piękno…? Każdy może znaleźć coś dla siebie…

 

„To było zwyczajne kakao. Takie, które daje się ukochanej osobie, bo nie wiadomo, co jeszcze można zrobić i oboje jesteście w rozsypce. Takie, które mieszasz, czując jednocześnie ucisk w żołądku, masz suche usta i poważnie rozważasz możliwość rozpłakania się, ale jesteś zbyt męski, żeby tak się odkryć. Takie, w które wkładasz całą miłość, której nie zdołałeś wyrazić i możesz nie mieć już możliwości tego zrobić.” J.R.Ward, „Śmiertelna klątwa”.

 

 

Źródła:

Hooper L. i in.: Effects of chocolate, cocoa, and flavan-3-ols on cardiovascular health: a systematic review and meta-analysis of randomized trials, Am. J. of Clin. Nutr, 2012, 95: 740-751

Solís-Fuentesa and Durán-de-Bazúab, Characterization of eutectic mixtures in different natural fat blends by thermal analysis, Volume 105, Issue 12, 742–748

Asep E.K., Jinap S., Tan T.J., Russly A.R., Harcharan S. and Nazimah S.A., The effects of particle size, fermentation and roasting of cocoa nibs on supercritical fluid extraction of cocoa butter, Journal of Food Engineering 85: 450–458

http://osw.olsztyn.pl/pliki/2016/11/OSW_Szkice41_S.pdf#page=156

Przybyłowski P. (pod red.): Towaroznawstwo artykułów spożywczych cz.I, 123-136, 2008 Gdynia

Nieśmiertelny olejek, czyli o olejku cedrowym…

True Cedar

Photo credit: born1945 via Foter.com / CC BY

Cedr atlaski – pozyskuje się z jego drewna na drodze destylacji z parą wodną olejek eteryczny. Głównymi składnikami olejku eterycznego są związki z grupy seskwiterpenów (α-, β- i γ-himachalen, kadinen, cedren, cedrenol, cedrol, borneol, terpinen, pinen). Posiada właściwości antyseptyczne, rozkurczowe na drogi oddechowe oraz zwiększa wydzielanie śluzu. Pobudza wydzielanie soków trawiennych, pobudza apetyt, działa moczopędnie. W użyciu zewnętrznym przyspiesza gojenie zmian skórnych, wspomaga leczenie trądziku, egzemy, łupieżu i łojotoku. W przypadku nacierań rozgrzewa i przynosi ulgę w bólach reumatycznych i nerwobólach. Jest także repelentem – odstrasza owady.

Zastosowanie w lecznictwie: Oliwka na bóle reumatyczne:  3 łyżki oleju z czarnuszki, 5 kropli olejku cedrowego. Wymieszać. Wcierać w bolące miejsca (bóle stawów, mięśni, nerwobóle)

Maść lekko rozgrzewająca: 20g dowolnej maści natłuszczającej (z alantoiną lub z olejem lnianym), 5 kropli olejku cedrowego, 5 kropli olejku lawendowego. Olejki wkręcić w maść, stosować 2 razy dziennie.

Kominek aromaterapeutyczny: umieścić 1-2 krople olejku cedrowego, można połączyć go z olejkami takimi jak: cytrynowym czy jałowcowym. Wspomaga inhalację, oczyszcza drogi oddechowe podczas infekcji.

Nie zaleca się stosować w ciąży, u dzieci i w dużych stężeniach. Zwykle powinno się wykonać test skórny przed użyciem na większą powierzchnię skóry.

Zastosowanie w kuchni:  Grecy drzewo cedrowe stosują do wędzenia ryb. Przed użyciem cedrową deskę należy moczyć w wodzie przez godzinę a następnie rozgrzać na grillu do momentu, aż zacznie „strzelać”. Na tak przygotowanej desce można umieścić rybę i wędzić, by potem rozkoszować się aromatem jaki daje cedrowe drzewo.

Zastosowanie w kosmetyce: Olejek cedrowy to składnik perfum, kremów, past do zębów, mydeł, ale także detergentów oraz środków odstraszających owady.

Korzystny jest także w przypadku skóry tłustej i z problemami. Zmniejsza wydzielanie łoju, pomocny jest przy łupieżu oraz w przypadku wypadania włosów.

Peeling antycellulitowy: 2 łyżki świeżo zmielonej kawy, 2 łyżki oleju z awokado, 5 kropelek olejku cedrowego. Składniki wymieszać w miseczce. Nałożyć na zwilżoną skórę i wmasować. Pozostawić na 5-10 minut, po czym delikatnie spłukać. Powtarzać 1 raz w tygodniu. Peeling posiada właściwości drenujące.

Wcierka przeciw wypadaniu włosów: Zmieszać następujące olejki w ilości po 4-5 kropli: lawendowy, rozmarynowy oraz cedrowy. Dodać je do oleju jojoba. Masować skórę głowy przez około 15 minut. Stosować codziennie lub co 2-gi dzień.

Krem na trądzik: do kremu z alantoiną dodać 2 krople olejku cedrowego oraz 2 krople olejku z drzewa herbacianego. Stosować 1 raz dziennie na wypryski.

Cedr od wieków uznawany był za symbol nieśmiertelności i długowieczności… ja dodałabym w kontekście cellulitu i łysienia jeszcze jedno określenie – długo-piękności ;)

Źródła:

http://www.czytelniamedyczna.pl/3533,ocena-wrazliwosci-na-olejek-cedrowy-oleum-cedri-grzybow-drozdzopodobnych.html

Krauze-Baranowska M, Skwierawska J, Pobłocka L. Właściwości lecznicze cedrów – historia i współczesność. Post Fitoter 2003; 1:2-5

Walters C. Aromatherapy – An Ilustrated Guide. Element Books LTD, Dorset 1998. 6. Clevland DEH. Acne vulgaris. Cand Med Assoc J 1928; 18(3):261-6

Bazie kotki, czyli o właściwościach wierzby …

 

#22/100 Flowering Willow

Photo credit: Rum Bucolic Ape via Foter.com / CC BY-ND

Wierzba biała – surowiec zielarski stanowi kora. Bazie kotki to kwiatostany wierzby, które wykorzystuje się w tradycji Niedzieli Palmowej nazywanej też potocznie „Wierzbną” do ozdabiania palm wraz z barwinkiem czy kłosami zbóż. W składzie kory wierzby dominują związki z grupy glikozydów fenolowych (salicynę), kwasy fenolowe, flawonoidy, żywice oraz garbniki. Surowiec posiada właściwości przeciwzapalne, przeciwbólowe, przeciwgorączkowe i często nazywany jest „naturalną aspiryną”. Wykorzystywany jest w mieszankach na przeziębienie, na bóle reumatyczne oraz pomocniczo w gorączce.

Zastosowanie w lecznictwie: Odwar: 5g surowca zalać 1 szklanką gorącej wody, następnie gotować pod przykryciem, przecedzić i pić trzy razy dziennie po posiłku. Wskazany przy przeziębieniu, gorączce, infekcjach górnych dróg oddechowych, bólach głowy, mięśni, na reumatyzm i na stany zapalne (już od Starożytności).

Salicylany hamują zlepianie płytek krwi i stanowią środek ochronny i przeciwmiażdżycowy.

Przeciwwskazania: u dzieci, w ciąży i podczas karmienia piersią, w przypadku uczulenia na salicylany i niesteroidowe leki przeciwzapalne.

Ostrożnie w przypadku chorób takich jak: wrzody żołądka, choroby nerek, wątroby, choroby związane z zaburzeniem krzepliwości krwi (konieczna konsultacja z lekarzem) oraz z niektórymi lekami.

Medycyna tradycyjna zalecała połknięcie bazi po poświęceniu palmy, aby chroniło przed bólem gardła. Naparem z kory wierzby leczono gorączkę. Odwar służył jako płukanka na ból zębów. Przykładano także głowę do pnia drzewa podczas febry.

Zastosowanie w kuchni: Wierzba kojarzy się przede wszystkim ze Świętami Wielkanocnymi i Palmową Niedzielą. Jej gałązki służą jako ozdoba domu i składnik palem oraz koszyków (łoza). Pręty wierzbowe wykorzystywano do konstrukcji płotów. Wierzbowego drewna używano do wyrobu szufli do zboża i siedleczków, stołków, gwizdków, piszczałek, trąb (tzw”pierdzielów”). Gałązki drzewa to także uzupełnienie paszy zwierząt, a np. dla królików to materiał do ścierania zębów.

Muszę się przyznać, że jako dziecko zdarzało mi się spróbować liści wierzby, która rosła nieopodal domu mojej babci… miały cierpki i charakterystyczny smak…

Zastosowanie w kosmetyce: Kora wierzby to środek przeciwzapalny, ściągający, bakteriostatyczny i keratolityczny. W produktach kosmetycznych dodawany jest do preparatów na trądzik, matujących kremów pielęgnacyjnych  i na łuszczycę w postaci ekstraktów. Zawierają ją także niektóre szampony do włosów tłustych.

W dawniejszych recepturach wykonywano okłady z odwarów z kory mieszanych ze śmietaną na oparzenia słoneczne. Rozgrzaną gałązką przypalano brodawki. Wykonywano kąpiele z dodatkiem kory wierzby oraz okłady z liści na reumatyzm i bóle gośćcowe. Okadzano się dymem z próchna przy puchlinie.

Odwar wykonany jak wyżej można stosować do przemywania ran z ropą.

 

Symbolika wierzby to  odradzające się po zimie życie, słońce… ożywmy zatem nasze mieszkania pięknymi i zdrowymi baziami;)

 

Źródła:

M MARCINIAK – pogorzedynowskie.pl

Ożarowski A. Wierzba purpurowa jako roślina lecznicza. Herba Pol 1997; 43(2):184-6.

Komisja E. Salicis cortex (kora wierzby) Bundesanzeiger nr 228 z 05.12.1984, sprostowanie BAnz nr 164 z 01.09.1990. [W:] Rośliny lecznicze w fitoterapii. Kompendium roślin leczniczych uszeregowanych według zakresów stosowania na podstawie monografii opracowanych przez Komisję E Federalnego Urzędu Zdrowia RFN. IRiPZ. Poznań 2000.

J Baraniak, M Kania – Postępy Fitoterapii, 2011 – czytelniamedyczna.pl

A Dąbrowska, M Chernetskyy, R Sawicki, G Szymczak – KOSMETOLOGII – academia.edu

Medycyna Rodzinna 3-4/2003, s. 98-102
Krystyna Knypl
https://www.unipo.sk/public/media/1628/Znak,%20symbol%20a%20ritu%c3%a1l%20v%20trad%c3%adci%c3%a1ch%20a%20prejavoch%20%c4%beudovej%20zbo%c5%benosti%20-%202013.pdf#page=119

Boże liczko, czyli o podbiale pospolitym…

tussilago

Photo credit: Peyman Zehtab Fard via Foter.com / CC BY

Podbiał pospolity – surowiec zielarski stanowi najczęściej liść. Zawiera on śluz, flawonoidy, garbniki, olejek eteryczny, związki goryczowe oraz związki mineralne. Kwiaty, które są także wymieniane jako surowiec leczniczy, są bogate również w śluz, flawonoidy, kwasy fenolowe oraz karotenoidy. Stwierdzono w nich obecność alkaloidów pirolizydynowych. Najwięcej jednak tych związków jest  w korzeniu, co przekreśla jego zastosowanie lecznicze z uwagi na możliwe działanie hepatotoksyczne (senkirkiny). Podbiał jest surowcem stosowanym w kaszlu, wspomaga odkrztuszanie, jako środek łagodzący kaszel, pomocniczo przy stanach zapalnych górnych dróg oddechowych, podczas grypy, przy chrypce.

Zastosowanie w lecznictwie: Podbiał jest kojarzony z preparatami na kaszel. Wspomaga odkrztuszanie, łagodzi kaszel i chrypkę. W medycynie wschodniej leczy się nim stany zapalne oskrzeli oraz astmę. Wykazano, że działa przeciwbakteryjnie, przeciwutleniająco i przeciwzapalnie.

Z liści podbiału sporządza się napar oraz występuje w wielu pastylkach na kaszel.

Napój na chrypkę: 2 łyżki liści prawoślazu i 2 łyżki liści podbiału zaparzyć zalewając 2 szklankami gorącej wody. Zaparzać przez 15 minut. Odcedzić. Pić 2-3 razy dziennie przygotowany napar.

Przeciwwskazania: kobiety w ciąży, dzieci poniżej 12 roku życia, podawanie ponad 8 tygodni w roku. W chorobach przewlekłych winno używać się surowca pozbawionego alkaloidów pirolizydynowych.

Zastosowanie w kuchni:  Młode liście i pąki kwiatowe są jadalne. Można dodawać je do zup, sałatek lub herbat. Zawierają witaminę C. Liście można blanszować jak szpinak. Niektórzy miłośnicy kwiatów podbiału sporządzają z nich wino. Ciekawostką jest użycie podbiału jako namiastki tabaki oraz formy papierosów do walki z nikotynizmem (brak jednak uzasadnienia terapii).

Zastosowanie w kosmetyce: Tonik do cery tłustej: 2 łyżki suszonych kwiatów zalać szklanką wody i gotować 5-7 minut, odstawić na kwadrans, odcedzić i ostudzić. Namoczyć w wywarze płatek kosmetyczny i przemywać nim twarz 2 razy dziennie.

Okłady na stany zapalne skóry: wykonać jak tonik, stosować go w formie okładów na chorobowo zmienione miejsca.

Boże liczko wystawiło swe liczko nad zieleniącą się trawkę… rozejrzyjcie się wokół siebie, może je dostrzeżecie…

Dent. Med. Probl. 2007, 44, 4, 507–515
http://www.vitacost.com/science/hn/Concern/Cough.htm 18.09.2006
KOKOSKA L., POLESNY Z., RADA V., NEPOVIM A., VANEK T.: Screening of some Siberian medicinal plants for anti−microbial activity. J. Ethnopharmacol. 2002, 82, 51–53.

G Nowak, J Nawrot – Herba Polonica, 2009 – herbapolonica.pl
M Dreger, A Krajewska-Patan, M GÓRSKA-PAUKSZTA… – 2012 – depot.ceon.pl
P Piotrowska, M Wojcińska, I Matławska – Postępy …, 2015 – czytelniamedyczna.pl
Rumińska A, Ożarowski A. Leksykon roślin leczniczych. PWRiL, Warszawa 1990; 383.

Niedzielna toskańska sałatka…

Składniki:

1 mix sałat

ser żółty w kawałku

ser parmezan w kawałku

suszone pomidory z żurawiną

wędzony kurczak lub kilka plasterków szynki

oliwa z oliwek

zalewa z suszonych pomidorów.

 

Wykonanie:

Do miski włożyć mix sałat. Odsączyć suszone pomidory i pokroić na małe paseczki. Zetrzeć na dużych oczkach kawałek sera żółtego oraz podobnie parmezan w kawałku (proporcje stosownie do preferencji smakowych). Pokroić kurczaka na drobne kawałki/ analogicznie chudą szynkę – w zależności czym dysponujemy. Dodać i wymieszać składniki. Wlać kilka łyżek zalewy z pomidorów (jednak nie za dużo, by sałatka nie była za tłusta) i odrobinę oliwy z oliwek dla zwilżenia sałatki. Nie trzeba doprawiać, chyba, że ktoś lubi bardziej przyprawioną.

Żywokost lekarski – roślina paradoksów…

Żywokost lekarski / Symphytum officinale

Photo credit: boguo via Foter.com / CC BY-NC-ND

Żywokost lekarski – surowiec zielarski stanowi korzeń. Jest on bogaty w śluz, polisacharydy, skrobię i fruktany. Zawiera alantoinę, związki mineralne, saponiny oraz garbniki. Odkryto w nim obecność alkaloidów pirolizydynowych: cynoglossyny, konsolicyny, symfytiny, echidyniny (hepatotoksycznych). Wskutek tego w celu zapewnienia bezpieczeństwa stosuje się go dziś głównie zewnętrznie, najczęściej w postaci maści, żelu, preparatów kosmetycznych, okładów i kataplazmów na zmienione miejsca w celu ich łatwiejszego gojenia oraz na stany zapalne. Niegdyś korzeń żywokostu używany był w schorzeniach układu oddechowego (na suchoty) oraz w stanach zapalnych przewodu pokarmowego (krwawienia, wrzody, ubytki błony śluzowej).

Zastosowanie w lecznictwie: Najczęstsze wskazanie do zastosowania korzenia żywokostu to drobne skręcenia i krwiaki, bóle mięśniowe oraz problemy dermatologiczne. Surowiec posiada właściwości powlekające (śluz), ułatwiające ziarninowanie naskórka oraz przeciwzapalne. Może być stosowany pomocniczo przy reumatyzmie, na oparzenia, odmrożenia, na małe ubytki skórne oraz jako środek gojący przy owrzodzeniach. Obok propolisu czy ekstraktu z nagietka lekarskiego wspomaga gojenie ubytków martwiczych naskórka.

Do dziś pamiętam spotkanie w Janowcu z pewną starszą osobą, która na swoim poletku uprawiała żywokost. Zbierała ona korzenie, po odkorowywaniu i zmiażdżeniu przykładała na bolące miejsca. Mówiła, że to pomaga jest przetrwać wieloletnie zmagania z reumatyzmem.

Postaci leku z wykorzystaniem korzenia żywokostu:

„Rp. Szwajcarska mikstura na stłuczenia, rany, obrzęki, krwiaki, do okładów

Nalewka na świeżym korzeniu żywokostu 20 ml
Nalewka arnikowa na suchym lub świeżym surowcu (kwiat) 10 ml
Nalewka na świeżym zielu kwitnącym dziurawca 10 ml

Nalewki wymieszać. Starczy alkohol 40%. Do okładów 3 razy dziennie na chore miejsce.” (http://rozanski.li/769/symphytum-zywokost/).

Medycyna tradycyjna polecała wykonanie nalewki żywokostowej i nacieranie nią bolących miejsc. Mieszano smalec gęsi z utłuczonym korzeniem i przykładano na złamane miejsca.

Żywokost miał też niegdyś zastosowanie do wewnątrz na schorzenia układu oddechowego i pokarmowego (stany zapalne, owrzodzenia, biegunki, kaszel, stany zapalne jamy ustnej i gardła . Obecne badania potwierdziły występowanie alkaloidów pirolizydynowych oraz ich toksyczne działanie. Opisano kilka przypadków ostrego uszkodzenia wątroby, w tym działania uszkadzającego wątrobę u dziecka, którego matka zażywała w ciąży herbatkę prawdopodobnie zawierającą żywokost o znacznej zawartości alkaloidów.

Dyskusja nad wykorzystaniem żywokostu w celach leczniczych jest nadal sporem zawieszonym pomiędzy zwolennikami jego tradycyjnego użycia, a niskim profilem bezpieczeństwa tej rośliny. Farmakopea Amerykańska podaje, że użycie preparatów zawierających wyciąg z korzenia żywokostu na uszkodzoną skórę zwiększa ryzyko wchłaniania toksycznych alkaloidów. Niemiecka Komisja E oceniła pozytywny efekt  w leczeniu tępych urazów. Kraje takie jak Francja, Niemcy czy Węgry posiadają suplementy diety zawierające żywokost. W Polsce dostępne są wyłącznie postaci do użytku zewnętrznego.

Zastosowanie w kosmetyce: Najczęstszą formą jest żel o właściwościach pielęgnacyjnych dla suchej skóry. Alantoina zawarta w korzeniu żywokostu łagodzi podrażnienia, wspomaga regenerację naskórka. Śluz działa zmiękczająco i powlekająco.

Na koniec nasuwa mi się  jeden wniosek – na pewno preparaty z żywokostu wymagają odpowiedniej standaryzacji i określenia zawartości alkaloidów, zaś sam żywokost jako kontrowersyjna roślina wciąż jeszcze stanowi nie do końca poznany przedmiot badań naukowych.

Źródła:

Rasenak R., Muller C., Kleischmmidt M., Rasenak J., Wiedenfeld H.: Veno-oclusive disease in afoetus caused by pyrrolizidine alkaloids of food origin.
Fetal Diagn. Ther. 2003, 18, 1321-1327.


https://www.researchgate.net/publication/292398245_Pyrrolizidine_alkaloids_as_a_threat_to_human_and_animal_health

http://www.ema.europa.eu/docs/en_GB/document_library/Herbal_-_Community_herbal_monograph/2011/08/WC500110650.pdf

http://www.czytelniamedyczna.pl/2502,praktyczne-zastosowanie-lekow-ziolowych-w-dermatologii.html

Phyrochemistry, Vol. 32, No.4, pp. 1003,1006, 1993
https://www.researchgate.net/publication/292398245_Pyrrolizidine_alkaloids_as_a_threat_to_human_and_animal_health
Stanisław Kohlmünzer: Farmakognozja: podręcznik dla studentów farmacji. Wyd. V unowocześnione. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2003.
T Mroczek, K Glowniak – Natural Products in the New Millennium: …, 2002 – Springer
https://www.pfm.pl/herbarium/zywokost-lekarski-lac-symphytum-officinale/69
http://www.aptekarzpolski.pl/2012/08/07-2012-ziola-na-rany-i-stluczenia/

Ziołowe sposoby na opryszczkę wargową…

lemon balm blossom

Photo credit: Jess Beemouse via Foter.com / CC BY

Opryszczka wargowa – choroba wywoływana przez wirusa Herpes simplex (HSV) w wyniku zakażenia drogą kropelkową. Choroba ma charakter nawracający. Pierwotne zakażenia występują najczęściej w dzieciństwie i mają charakter zapalny. Następnie wirus pozostaje w postaci utajonej do czasu replikacji i wystąpienia objawów opryszczki wargowej. Nawroty opryszczki objawiają się zmianami w pobliżu miejsca zakażenia i są wywołane rozmaitymi czynnikami.

Podstawowe objawy: mrowienie, swędzenie, uczucie napięcia w obrębie warg, pieczenie, wykwity w formie pęcherzyków na skórze i śluzówce utrzymujących się przez kilka dni, zasychających. Chorobie może towarzyszyć gorączka oraz dolegliwości bólowe.

Przyczyny: gorączka, stres, obniżona odporność, po infekcji, podczas miesiączki, uraz skóry, błony śluzowej, przesuszenie warg, promieniowanie słoneczne, alergie, pokarmy bogate w argininę.

Leczenie:

1. Preparaty zawierające acyklovir – substancję przeciwwirusową działającą wybiórczo na wirusa opryszczki.

2. Preparaty z tlenkiem cynku do użytku zewnętrznego (maść, pasta) – działanie ściągające i wysuszające.

3. Preparaty z grupy antyseptyków – w przypadku otwartych pęcherzyków, w celu uniknięcia infekcji bakteryjnej uszkodzonej skóry: jodopowidon, maści z neomycyną bez recepty.

4. Ekstrakt z liści melisy, olejek melisowy – nałożyć na swędzący pęcherzyk. Składniki olejku hamują namnażanie wirusa. Okłady z naparu z liści melisy – ewentualnie.

5. Okłady z naparu z czarnej herbaty – działanie ściągające, wysuszające.

6. Świeży liść aloesu – rozciąć i przyłożyć jego wnętrze do pęcherzyka, wspomaga gojenie.

7. Sok z cebuli – wycisnąć świeży sok i przykładać w miejscu, gdzie występują objawy zakażenia – działa gojąco i odkażająco.

8. Plasterek cytryny – przykładać kilka razy dziennie, wysuszająco.

9. Miód propolisowy, propolis, maść propolisowa, okłady z miodu, – działanie gojące i odkażające, zapobieganie rozprzestrzenianiu się wirusa.

10. Kuracje podnoszące odporność – wyciąg z jeżówki, sok z aloesu, wyciąg z pelargonii afrykańskiej, ekstrakt z bzu czarnego, witamina C (w dawce 1g przyspiesza gojenie).

11. „Babcine sposoby” – rozpuszczona w niewielkiej ilości wody tabletka z kwasem acetylosalicylowym w formie okładów, okłady z octu, spirytusu, sody czy pasty do zębów – dla tych, co nie boją się bólu przy przypadkowym zerwaniu pęcherzyka i ewentualnym nadkażeniu…

12. Olejek z drzewa herbacianego – stosować miejscowo na pęcherzyk w celu odkażenia lub w formie mieszanki:

1 kroplę olejku herbacianego wymieszać z 1 kroplą olejku melisowego oraz pół łyżeczki gliceryny. Nakładać na chorobowo zmienione miejsce.

13. Pasta z ząbka czosnku – rozgnieść ząbek czosnku na papkę i przykładać na chorobowo zmienione miejsce.

14. Okłady z kapusty – schłodzić liść kapusty, rozbić tłuczkiem i przykładać w celu zmniejszenia dolegliwości bólowych.

15. Maseczka na spierzchnięte usta: 1 łyżeczkę miodu np. lipowego wymieszać z 1 łyżeczką oliwy. Nałożyć na usta na 15 minut. Nadmiar usunąć.

16. Smarowanie ust olejem z czarnuszki – pielęgnacja, natłuszczanie i działanie odkażające.

17. Olejek cytrynowy – kroplę olejku nanieść na usta.

Pielęgnacja i zachowania zdrowotne:

1. Dbałość o właściwe natłuszczenie skóry i warg.

2. Stosowanie balsamów, pomadek, preparatów z filtrem w przypadku ekspozycji na słońce i wysokie lub niskie temperatury.

3. Dbałość o system odpornościowy, zróżnicowana dieta uboga w argininę (bez kawy, kakao, czekolady), bogata w lizynę (obecną w wołowinie, nabiale, jajkach), higiena osobista, unikanie stresu ;)

4. Unikanie czynników wywołujących opryszczkę oraz kontaktu z osobami z opryszczką wargową.

5. Szybka reakcja na pierwsze objawy opryszczki.

6. Uzupełnienie witamin i związków mineralnych w okresie zwiększonej podatności na infekcje.

Źródła:

Lennecke K. Hagel K., Przondzono K., Samoleczenie, 2006.

VADEMECUM CHORÓB, LEKÓW I PREPARATÓW BEZ RECEPTY, 2008, t.1.

http://www.czytelniamedyczna.pl/2407,leczenie-propolisem-chorob-skory-wywolanych-przez-drobnoustroje.html

http://ptnaids.com/attachments/article/20/Zalecenia_PTNAIDS_2016.pdf#page=169

Mrozińska M, Zakażenia wirusem Herpes manifestujące się zmianami skórnymi (http://www.mariamrozinska.pl/publikacje/Zakazeniawirusamiherpes.pdf).

Wolbling RH, Leonhardt K., Local therapy of herpes simple with dried extract from Melissa officinalis, Phytomed 1994; 1: 25-31.

Walentynkowe zapachy… czyli o olejku wetiwerowym…

Afrodyzjak – substancja lub zapach, która uważana jest za środek zwiększający popęd seksualny oraz potencję. Do tej grupy zalicza się niektóre pokarmy, substancje zapachowe, w tym olejki eteryczne, takie jak:

- olejek różany

- olejek neroli

- olejek ylang-ylang

- olejek sandałowy

- olejek paczuli

- olejek kardamonowy

- olejek cedrowy

- olejek geraniowy

- olejek jaśminowy

- olejek lawendowy i wiele innych.

W ostatnim czasie bardzo popularnym olejkiem uznawanym za „afrodyzjak” stał się olejek wetiwerowy („wetiweriowy”). Pochodzi on z korzeni trawy wetiwerowej (Vetiveria zizanioides), nazywanej w Afryce Khas Khas grass, w Europie Vetiver, zaś Khus Khus w Indiach. Ma słodki, ziemisto-drzewny zapach, dla niektórych uważany za mocny i czasem nieprzyjemny. Jest stosowany głównie w przemyśle perfumeryjnym jako utrwalacz zapachu, jako komponent  męskich perfum, w aromaterapii i jako składnik produktów kosmetycznych. W niektórych krajach bywa wykorzystywany jako aromat napojów i produktów w puszkach. W swoim składzie zawiera wiele związków o budowie terpenowej (głównie seskwiterpenów), Wśród substancji chemicznych wymienia się khusimol, khusimon, khusinol, alfa-vetivon, beta-vetivon, vetiselinenon, izovalencenol, kwas zizanowy, węglowodory i alkohole oraz wiele innych związków.

Zastosowanie w lecznictwie:

Na Karaibach w tradycyjnej medycynie do dziś leczy się tą rośliną schorzenia nerek i kamicę żółciowej. W Indiach natomiast używano go w przeszłości w celu regulacji ciśnienia tętniczego, jako środka oczyszczającego, tonizującego oraz pobudzającego i chłodzącego w medycynie ajurwedyjskiej. Literatura podaje także, że był stosowany jako środek dermatologiczny, przeciwbólowy (ból zębów, głowy – pasta z liści), przeciwreumatyczny, napotny, przeciwrobaczy na ukąszenia węży oraz na grzybicę.

W aromaterapii poleca się go w celu: wyciszenia, relaksacji, na katar, jako środka odkażającego.

Mimo tak powszechnego zastosowania ludowego, nie ma jednak zbyt wielu badań dotyczących jego właściwości farmakologicznych. Zbadano bez wątpienia  właściwości odkażające niektórych jego składników oraz antyoksydacyjne olejku eterycznego.

Zastosowanie w kosmetyce: Olejek wetiwerowy to przede wszystkim składnik używany do produkcji perfum. Marki, w skład których wchodzi można znaleźć na stronie ciekawego bloga: http://www.nezdeluxe.pl/2010/10/wetiwer-w-perfumach-czyli-jak-trawa.html.

Olejek także wykorzystywany jest w kremach do cery tłustej i z problemami.

Inne zastosowanie:

Przykładowe „afrodyzjaki” z użyciem olejku wetiwerowego:

„Cud Kleopatry
100 ml podstawowego oleju roślinnego,
10 kropli olejku ylangowego,
5 kropli olejku jaśminowego,
5 kropli olejku sandałowego,
5 kropli olejku wetiwerowego,
3 krople olejku paczulowego,
2 krople olejku waniliowego.

 

Owocowy czar miłosny – olejek do masażu:
80 ml podstawowego oleju roślinnego,
1 kropla olejku wetiwerowego,
20 kropli olejku limby,
20 kropli limetkowego,
5 kropli olejku grejpfrutowego”.
Jeśli jednak olejek wetiwerowy wyda nam się zbyt drogą inwestycją, zawsze możemy sięgnąć po inny olejek do masażu:
„Kuszący olejek do masażu:

100 ml podstawowego oleju roślinnego,
15 kropli olejku lawendowego,
15 kropli olejku drzewa różanego,
5 kropli olejku geraniowego,
5 kropli olejku kanangowego” albo spożyć coś bardzo zmysłowego…
Cóż, Walentynki przed nami, kominek, śnieg za oknem… i wetiwera;)

 

Źródła:

A Klimczak, M Możdżan, K Malinowska – jhsm.san.edu.pl

CA Lans – Journal of ethnobiology and …, 2006 – ethnobiomed.biomedcentral.com

J Martinez, PTV Rosa, C Menut, A Leydet… – … and food chemistry, 2004 – ACP Publications

Alagesaboopathi Afr. J. Trad. CAM(2009) 6 (3): 222 – 227
Neumayer J. Roślinne afrodyzjaki. Warszawa, 2002.

O jagodach camu – camu… – moda czy fakty…

Camu-camu – (Myrciaria dubia) – surowiec zielarski stanowią owoce. Są one bogate w witaminę C (wysoka zawartość – wyższa niż w aceroli) oraz antocyjany, proantocyjanidyny, pochodne kwasu elagowego i galusowego, flawonoidy (w ok. 30 różnych związków o budowie fenolowej), aminokwasy, związki mineralne, karotenoidy (ponad połowa to luteina) i kwas cytrynowy. Uważa się, że podnoszą odporność dzięki dawce witaminy C, mogą być stosowane pomocniczo przy przeziębieniu. Spowalniają proces starzenia, obniżają ryzyko wystąpienia chorób  układu krwionośnego oraz zwyrodnienia plamki żółtej. Mogą być pomocne w prewencji takich chorób jak: jaskra, zmiany nowotworowe, demencja czy choroba Alzheimera.

Zastosowanie w lecznictwie: Największe bogactwo substancji czynnych występuje w miąższu owoców. Sporządza się z nich soki i produkty spożywcze. Regularne ich spożycie powoduje uzupełnienie niedoborów witaminy C i dostarczenie organizmowi przeciwutleniaczy. Według badań naukowych camu-camu mogą wspomagać leczenie:

- infekcji układu oddechowego (przeziębienia),

- chorób dziąseł,

- astmy,

- choroby zwyrodnieniowej stawów,

- zapalenia wątroby,

- zaburzeń widzenia związanych ze zwyrodnieniem plamki żółtej.

Według doniesień ich spożycie może mieć znaczący wpływ na ochronę organizmu przed wystąpieniem chorób takich jak:

- schorzenia układu krążenia,

- demencja,

- jaskra,

- stany zapalne,

- choroba Alzheimera,

- zmiany nowotworowe.

Zastosowanie w kuchni: Camu-camu to przede wszystkim surowiec dietetyczny. Proszek lub pulpa dodawany jest do jogurtów, lodów, batoników oraz płynów izotonicznych. Produkuje się z nich soki, dżemy i nektary do picia. Uważane są za cenny dodatek do żywności. Dzięki zawartości błonnika i niskiemu indeksowi glikemicznemu mogą być spożywane przez osoby na diecie odchudzającej oraz przez cukrzyków.

Dostępne formy, z jakimi spotkałam się do tej pory to sok oraz proszek, który miesza się z wodą i pije lub dodaje do potraw (jogurtu, soku, musli, lodów, ciast, deserów lub innych). Mają kwaśno-słodki smak.

Zastosowanie w kosmetyce: Camu-camu dzięki obecności witamin młodości korzystnie oddziałuje na naszą cerę. Zawiera liczne związki przeciwutleniające, dzięki czemu opóźnia efekty starzenia. Witamina C zawarta w owocach wpływa także na syntezę kolagenu. Spożycie camu – camu wspomaga gojenie ran.

Ekstrakty z jagód wchodzą w skład kosmetyków o właściwościach przeciwzmarszczkowych i regenerujących (serum, kremy na dzień i na noc) oraz szamponów do włosów.

To co modne, czasem także bywa dla nas dobre…

Źródła:

De Souza Schmidt Gonçalves AE, Lajolo FM, Genovese MI. „Chemical composition and antioxidant/antidiabetic potential of Brazilian native fruits and commercial frozen pulps.” J Agric Food Chem. 2010 Apr 28;58(8):4666-74

Silva MA, Sobral PJA, Kieckbusch TG. Phase transitions of frozen camu-camu(Myrciaria dubia (H.B.K.) McVaugh) pulp: Effect of cryostabilizer addition. Food Biophys 2008; 3:312-7.
Chirino R, Galarza J, Betalleluz-Pallardel I i wsp. Antioxidant compounds and antioxidant capacity of Peruvian camu-camu (Myrciaria dubia (H.B.K.) McVaugh) fruit at different maturity stages. Food Chem 2010; 120:1019-24.
Reynertson KA, Yang H, Jiang B i wsp. Quantitative analysis of antiradical phenolic constituents from fourteen edible Myrtaceae fruits. Food Chem 2008; 109:883-90.
http://www.postepyfitoterapii.pl/wp-content/uploads/2014/11/pf_2012_093-100.pdf
D Fracassetti, C Costa, L Moulay, FA Tomás-Barberán – Food chemistry, 2013 – Elsevier
Inoue T, Komoda H, Uchida T, Node K. „Tropical fruit camu-camu (Myrciaria dubia) has anti-oxidative and anti-inflammatory properties.” J Cardiol. 2008 Oct;52(2):127-32.
http://online.liebertpub.com/doi/full/10.1089/acm.2014.0130.
JCS Azevêdo, KC Borges, MI Genovese… – Food Research …, 2015 – Elsevier.

Zajady – problem kosmetyczny czy nieprzyjemna dolegliwość?

Zajady – to pewien rodzaj nadżerek umiejscowionych w kącikach ust, na wskutek pęknięcia błony śluzowej i utworzenia się niewielkich owrzodzeń, szczególnie bolesnych w wyniku nadkażenia mikroorganizmami(np. drożdżakami).
Odczuwalne są objawy w kolejności: zaczerwienienie – pieczenie – mrowienie – pękanie – ból.

Przyczyny powstawania zmian:
- niedobory witamin z grupy B (głównie B2),
- niedopasowane protezy zębowe,
- alergia na materiały kompozycyjne protez,
- obniżona odporność,
- antybiotykoterapia,
- niewłaściwa dieta,
- nadmiernie przesuszone usta,
- niektóre leki (np. w kuracji trądzikowej, sterydowej),
- zbyt częste opalanie się bez użycia pomadek z filtrem UV,
- ekspozycja na zbyt niskie temperatury bez odpowiedniej ochrony ust.

Uważa się też, że znacznie częściej zajady tworzą się u osób starszych (skóra mniej elastyczna, zaleganie śliny, opadanie policzków), dzieci (używające smoczków), u kobiet w ciąży, u chorych na cukrzycę (sucha skóra), anemię.

Leczenie:
- podawanie witamin z grupy B lub preparatów zawierających drożdże z witaminami,
- higiena jamy ustnej,
- ochrona i odpowiednia pielęgnacja natłuszczająca (pomadki, balsamy z dodatkiem masła kakaowego, olej kokosowy najlepiej z dodatkiem porcji witaminy E w kroplach),
- wcierka z oliwy z oliwek, oleju lnianego lub oleju z awokado (niewielką ilość oleju nanieść na kąciki ust, delikatnie wmasować kilka razy dziennie, najlepiej po posiłku) – uelastycznia i ułatwia gojenie,
- gotowa lub robiona maść z witaminą A (regeneruje naskórek i ułatwia jego odbudowę),
- okłady z miodu na zajady,
- okłady z naparu z kwiatu nagietka lub maść nagietkowa (można ją samodzielnie przyrządzić) – działają przeciwzapalnie, odkażająco i gojąco,
- wzmocnienie odporności poprzez kurację jeżówką, aloesem lub pelargonią afrykańską,
- podawanie witaminy C w celu podniesienia odporności,
- zmiana diety na bogatą w czosnek (naturalny antybiotyk), warzywa strączkowe bogate w witaminy z grupy B, kapustę i sałatę,
- obniżenie ilości cukru w diecie,
- okłady z miąższu liści aloesu (regenerujące i gojące),
- przemywanie skóry twarzy naparem z szałwii (wykonać napar z 1 łyżki liści szałwii, odcedzić, nasączyć płatek kosmetyczny i przecierać delikatnie twarz) – szałwia działa ściągająco i odkażająco,
- maść z ekstraktem z kłącza pięciornika (na stany zapalne i ropne zakażenia), preparaty z żyworódki (odkażające) lub oczaru (gojące).

Niegdyś stosowano niekonwencjonalne metody takie jak: okłady z moczu, gorącego mleka czy masła:)

W przypadku braku skuteczności powyższych metod lub nawracających zajadach należy ustalić przyczynę ich występowania oraz zastosować leczenie z użyciem substancji odkażających, maści z dodatkiem cynku lub innych form.

Piśmiennictwo:
Szepietowski J. Grzybice skóry i paznokci, Medycyna Praktyczna, Kraków 2001,
Adamska A., Regeneracja skóry po wakacjach, APTEKARZ POLSKI NR 24/2, sierpień 2008,
VADEMECUM CHORÓB, LEKÓW I PREPARATÓW BEZ RECEPTY, 2008, t.1.,
M Lesińska-Sawicka, M Waśkow – Med. Rodz, 2012 – medrodzinna.pl,
Korzeniowska K., Jabłecka A., FARMACJA WSPÓŁCZESNA, 2009; 2: 36-41.

Z Nowym Rokiem Nowym krokiem…

Moi drodzy Czytelnicy bloga: Zioła od kuchni i nie tylko…

Początek Nowego Roku zwykle niesie ze sobą nowe nadzieje, plany i postanowienia. Ważne, aby nie rezygnować z marzeń, podążać za głosem serca, być otwartym na innowacje i zmiany. Tylko wtedy mogą się one dokonać:).

W Wasze ręce oddaję nowe oblicze Ziół od kuchni przygotowane dzięki pomysłom i ciężkiej pracy Alicji Otto, której bardzo dziękuję za pomoc i polecam jej osobę. Mam nadzieję, że nowa grafika i treści, które w tym roku się tam znajdą, przykują Waszą uwagę oraz pozwolą znaleźć coś dla siebie. Wielu czytelników prosiło o opis fitoterapii w wybranych jednostkach chorobowych. Postaram się, by raz w miesiącu taki wpis się ukazał. Strona ze starszymi wpisami będzie oczywiście dostępna. Już niedługo pierwszy wpis z zakresu fitoterapii:).

Zapraszam na nową stronę:
http://ziolaodkuchni.pl/

Pozdrawiam Was bardzo serdecznie,

Autorka

Chrzan – domowe koło ratunkowe na trawienie…

Gardening - Horseradish

Photo credit: Edsel L via Foter.com / CC BY-SA

Chrzan pospolity - to roślina zielna z rodziny Krzyżowych. Surowiec o właściwościach leczniczych stanowi korzeń. Ma on silny, ostry i drażniący smak i zapach. W swoim składzie zawiera znaczne ilości witaminy C, B i A oraz związki wapnia, magnezu i potasu. Ponadto występuje w nim olejek eteryczny, glikozydy, enzymy, cukry i fitoncydy. Posiada właściwości odkażające (antybakteryjne i przeciwgrzybicze) oraz przeciwutleniające.

Chrzan używany jest jednak głównie jako przyprawa do ciężkich potraw. W medycynie tradycyjnej stosowany był jako środek ochronny przed szkorbutem, na kaszel i katar, jako środek moczopędny, poprawiający apetyt, regulujący trawienie (zwiększający wydzielanie soku żołądkowego), podnoszący odporność i przeciwreumatyczny. W tym celu pito sok z ćwikły, wyciąg z korzeni chrzanu oraz stosowano okłady z liści chrzanu na bolące miejsca.

Zastosowanie w lecznictwie: Korzeń chrzanu posiada właściwości żółciopędne i pobudzające łaknienie. Działa także odkażająco i miejscowo rozgrzewająco oraz lekko moczopędnie. Dodawany do ciężkich potraw, mięs czy do kiełbas powoduje lepsze ich trawienie oraz zapobiega wzdęciom.

Dawny przepis na mleczko chrzanowe - 1/2 łyżeczki utartego na świeżo chrzanu zalać 1 szklanką gorącego mleka, pić 1 raz dziennie. Pomaga niektórym na wzdęcia i zaparcia.

Sok chrzanowy na zaburzenia czynności wątroby - 50g świeżo utartego chrzanu zalać 1/4 szklanki wody. Pozostawić na 30 minut. Odcedzić i osłodzić cukrem lub miodem. Pić 3 razy dziennie 1 łyżkę stołową soku. (przepis z książki: ” Zielnik dla każdego”).

Miód z chrzanem - wymieszać 1 łyżkę miodu z 1/2 łyżeczki utartego chrzanu. Stosować przy przeziębieniu.

Okłady z chrzanu – tarty chrzan wymieszać z ostudzoną wodą na konsystencję papki. Następnie umieścić ją w lnianej ściereczce i przykładać na bolące miejsca, np. na stawy, w bólach reumatycznych.

 

Zastosowanie w kuchni: W kuchni wykorzystuje się głównie korzeń chrzanu, ale także i jego liście. Są one naturalnym konserwantem, środkiem smakowym i pleśniobójczym. Dodaje się je do marynat, pomidorów, ogórków oraz przetworów grzybowych.

Korzeń chrzanu można suszyć lub spożywać świeżo utarty z dodatkiem soku z cytryny (nie ciemnieje). Ma on ostry smak. Stanowi dodatek do potraw mięsnych, sosów (sos chrzanowy), do jajek, wędlin. Wchodzi w skład ćwikły. Łączy się go także z jabłkiem lub śmietaną.

Młode liście chrzanu stanowią źródło witaminy C. Można dodawać je do sałatek, wypiekać na nich chleb oraz do przyprawiania potraw z warzywami.

Potrawy z dodatkiem chrzanu:

1. Chrzan z jabłkami:

0.5 kg jabłek obrać, oczyścić z nasion i zetrzeć na tarce na drobno. Podobnie utrzeć obrany chrzan (50g) i wymieszać z 25g cukru i sokiem z 1 cytryny. Wymieszać i włożyć do słoiczka. Podawać z kurczakiem, wędliną, mięsem.

2. Roladki szynkowe:

250g bitej śmietany wymieszać z 3 łyżkami tartego chrzanu. Doprawić solą i odrobiną cukru. Napełnić plastry szynkowe zwinięte w roladkę. Podawać na zimno jako przekąskę.

3. Pasta kanapkowa:

Utrzeć na drobnej tarce 1 marchew, 1 mały seler i chrzan (3 łyżki utartego chrzanu). Dodaj niepełną szklankę majonezu, 1 łyżkę soku cytrynowego oraz przyprawić. Podawać z pieczywem jasnym jako pastę.

Zastosowanie w kosmetyce:  W tradycji ludowej stosowano tarty chrzan zmieszany ze śmietaną jako środek rozjaśniający plamy na skórze i piegi.

Tonik chrzanowy: utrzeć 2 korzenie chrzanu na małych oczkach, wycisnąć sok i wymieszać go z 2/3 szklanki wody przegotowanej i ostudzonej. Przemywać twarz wacikiem nasączonym tonikiem przy problemach skórnych i trądzikowych.

Należy jednak uważać  z przesadnym stosowaniem świeżego chrzanu na skórę, gdyż może wywołać podrażnienie miejscowe i przekrwienie.

Jak mówi polskie przysłowie – dobry chrzan, ale nie sam…

 

Źródła:

Teresa Wielgosz: Wielka księga ziół polskich. Poznań: Publicat S.A., 2008.

Postępy Fitoterapii 1/2004, s. 14-18

Hanna Szymanderska, Z łąki na talerz, 2014

Lanska Dagmar, Polne rośliny w kuchni, 1990

Życzenia świąteczne…

Moi Drodzy Czytelnicy bloga „Zioła od kuchni i nie tylko” – chciałam Wam złożyć najserdeczniejsze życzenia z okazji Świąt Bożego Narodzenia:
- Radości z przebywania z Waszymi Najbliższymi
- Pokoju, który pozwoli Wam znaleźć wyciszenie trosk
- Nadziei, z którą będziecie mogli patrzeć w przyszłość
oraz Miłości, która wypełni po brzegi Wasze serca.

Swieta

Jujube… czyli o głożynie pospolitej…

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Głożyna pospolita - nazywana inaczej daktylami chińskimi. Surowiec stanowią owoce(kulinarny i leczniczy) i nasiona (leczniczy). Zawierają w swoim składzie znaczną ilość antyoksydantów – polifenoli (szczególnie skórka owoców). W ich składzie stwierdzono obecność fenoli, flawonoidów, terpenów, alkaloidów (najbardziej przebadane z kory głożyny – alkaloidy peptydowe „sativaniny”, z nasion- cykliczne alkaloidy peptydowe, z liści – koklauryna, izoboldyna, norizoboldyna i inne) kwasu cytrynowego, saponin, oleju (nasiona) oraz cukrów (fruktoza). Występują w nich także witaminy A i B (B1 i B2), związki wapnia i fosforan żelaza, witamina C. Wyglądem przypominają duże daktyle. Smakują jednak jak słodkie jabłko. Ich pestka przypomina wyglądem spławik:).

Zastosowanie w lecznictwie: Daktyle chińskie, jak wskazuje ich nazwa, znalazły zastosowanie w Medycynie Chińskiej jako środek ogólnie wzmacniający (witaminy), ochronny na wątrobę (polifenole), przeciwutleniający(uważany za chroniący przed nowotworami) oraz przeciwkaszlowy. Koryguje także smak niektórych  leków.

Nasiona są używane jako środek na bezsenność i uspokojenie (alkaloidy). Zmniejszają także stany lękowe. Znane  są ze swoich właściwości już od ponad 2500 lat.

Triterpeny wyizolowane z owoców w badaniach na liniach komórek nowotworowych działały cytotoksycznie (lupan).

Wykazują ponadto działanie przeciwzapalne, odkażające i obniżające poziom cukru (liście). Podaje się je także jako środek moczopędny, odtruwający i oczyszczający krew, przeciwbiegunkowy.

W badaniach podkreśla się także aktywność składników zawartych w liściach jako: immunostymulujące, przeciwzapalne, przeciwalergiczne i przeciw otyłości.

Zastosowanie w kuchni: W III w. p.n.e. służyły do wyrobu wina. Pasta z owoców wykorzystywana była jako nadzienie do ciast. Suszone owoce to przede wszystkim surowiec do spożycia oraz do celów leczniczych.

Spożywa się je suszone bez potrzeby dodatkowej obróbki jako słodka przekąska, która nie tuczy:)

Zastosowanie w kosmetyce: Ekstrakt z drzewa owocowego wchodzi w skład niektórych kosmetyków pielęgnacyjnych do twarzy o działaniu przeciwzmarszczkowym (wygładzającym i wypełniającym).

Chińskie daktyle – bardzo mnie zaciekawiły swoimi właściwościami, a Was?

Źródła:

http://imsear.li.mahidol.ac.th/bitstream/123456789/150419/1/ijrdlp2014v3n3p959.pdf

http://www.naturalsleepresearch.info/Ziziphusstudy.pdf

H. Li et al./Food Chemistry 114 (2009) 547–552

Acta Sci. Pol., Hortorum Cultus 13(2) 2014, 187-195

Nie taka zwykła trawa… cytrynowa…

LEMON GRASS

Photo credit: whologwhy via Foter.com / CC BY

Trawa cytrynowa = palczatka cytrynowa. Surowiec zielarski stanowi ziele, z którego pozyskuje się olejek eteryczny – olejek lemongrasowy – (w nim składniki to m.in. cytral, geraniol, mircen czy nerol). Trawa cytrynowa zawiera znaczną ilość żelaza, folianów, potasu oraz manganu oraz polifenoli. Posiada aktywność przeciwgrzybiczą i wspomaga właściwe funkcjonowanie przewodu pokarmowego (łagodzi wzdęcia, skurcze jelit, zaparcia, stany zapalne i inne). Odstrasza także owady (komary, kleszcze).

Zastosowanie w lecznictwie: Trawa cytrynowa to przede wszystkim przyprawa, która wspomaga funkcje trawienne – łagodzi wzdęcia, biegunki, zgagę, wymioty i inne dolegliwości. Wykorzystuje się ją poprzez dodanie jej do potrawy.

Wykazano, że posiada właściwości moczopędne, antyoksydacyjne i pobudzające. Prowadzone są badania nad związkiem zawartym w olejku – cytralem i potencjalnym jego wykorzystaniem jego aktywności przeciwnowotworowej.

Można wykonywać z niego inhalacje pomocne w trakcie przeziębienia z towarzyszącym kaszlem. Skuteczne są inhalacje podczas zapalenia zatok.

Na Bliskim Wschodzie trawa cytrynowa jest uznawana za roślinę o właściwościach przeciwzapalnych, przeciwbólowych i odkażających (bakterie, grzyby, drożdżaki, pleśniaki), przeciwgorączkowych, na kaszel, żylaki i odstraszającą owady.

Olejek z trawy cytrynowej poprawia nastrój, energetyzuje oraz odświeża (można dodawać go do kominka aromaterapeutycznego lub wmasować lekko rozcieńczony olejem bazowym w skronie i w nadgarstki).

Należy jednak pamiętać, że  może wywoływać alergię skórną. Powinno się stosować go w formie rozcieńczonej (oleje roślinne np. oliwa z oliwek, olej słonecznikowy czy olej kokosowy). Dobrze komponuje się z innymi olejkami, np. z olejkiem z drzewa herbacianego, olejkiem eukaliptusowym czy lawendowym.

Zastosowanie w kuchni: Trawa cytrynowa wchodzi w skład herbatek do picia, głównie jako składnik nadający cytrusowy smak, np. do yerba mate. W południowo-wschodniej Azji wykorzystuje się ją jako dodatek do zup i napojów. W polskiej kuchni dodaje się ją do potraw ze względu na pikantny i kwaśmy smak. W daniach komponuje się doskonale z mięsem, drobiem, warzywnym curry oraz owocami morza. Jako przyprawy używa się jej liści (świeżych oraz suszonych) i bulw.

Zupa Pho z trawy cytrynowej:
Składniki:
- 1 łyżka oleju kokosowego
- sok z jednej limonki
- pół łyżeczki posiekanej kolendry
- odrobina czerwonego pieprzu
- 1 łyżeczka świeżo startego imbiru
- 700 ml bulionu warzywnego
- 1 trawa cytrynowa
- 2 cukinie do zrobienia makaronu
- ewentualnie 1 papryczka chilli
Na patelni rozgrzać olej. Podsmażyć na nim cukinię pokrojoną w makaron i posiekaną trawę cytrynową. Dodać przyprawy, sok z limonki, ewentualnie chilli. Chwilę smażyć a następnie zalać wszystko bulionem. Dodać siekanej kolendry i jeść gorące:).

Wołowina z trawą cytrynową i orzechami makadamia:
Składniki:
- 500g cienko pokrojonej ligawy wołowej
- dwie palczatki cytrynowe
- dwa ząbki czosnku
- 1 czerwona cebula posiekana w paski
- czterocentymetrowy kawałek świeżego imbiru
- łyżeczka przyprawy chińskiej 5 smaków (mieszanka utartych ze sobą w moździerzu anyżu gwiaździstego, goździków, cynamonu, nasion kopru włoskiego lub kozieradki oraz pieprzu syczuańskiego)
- 4 łyżki oleju z orzechów makadamia
- 1 łyżeczka oleju sezamowogo
- 1 łyżka sosu ostrygowego
- 1 średni brokuł rozdzielony na różyczki
- filiżanka orzechów makadamia
- garść siekanej świeżej bazylii.
Na mocno rozgrzanym oleju zasmażyć wołowinę wymieszaną z posiekaną trawą cytrynową, cebulą, czosnkiem, imbirem i przyprawami. Dodać olej sezamowy, sos ostrygowy i różyczki brokuła. Smażyć przez dwie minuty. Zdjąć z ognia dodać posiekane orzechy makadamia i bazylię. Całość wymieszać i podawać z ryżem jaśminowym. (przepis zapożyczony z yummly.com)

Zastosowanie w kosmetyce: Trawa cytrynowa posiada szerokie zastosowanie w przemyśle perfumeryjnym i kosmetycznym, głównie za sprawą olejku eterycznego. Wchodzi w skład preparatów do pielęgnacji skóry trądzikowej oraz z problemami. Wspomaga leczenie grzybic i łupieżu.

 Masaż przeciwbólowy: 2 łyżki stołowe oleju z awokado lub oliwy z oliwek wymieszać z 4 kroplami olejku eterycznego. Masować bolące miejsce. Uprzednio wykonać test skórny.

Masaż rozgrzewający: 2 łyżki oleju z czarnuszki wymieszać z 2 kroplami olejku z trawy cytrynowej oraz 2 kroplami olejku lawendowego. Masować energicznie bolące miejsce.

Olejek na grzybicę paznokci: do 1 łyżeczki oleju rycynowego dodać 4 krople olejku eterycznego. Wmasować w paznokcie.

Domowy preparat na potliwość stóp: wymieszać 20g oleju kokosowego z 5 kroplami olejku eterycznego. Wmasować w stopy. Zmniejszy on potliwość stóp oraz zneutralizuje nieprzyjemny zapach.

Trawa.. cytrynowa… nie taka zwykła trawa… Do dziś pamiętam jej piękny energetyzujący zapach, który mimo suszenia, roznosił się po całej Katedrze Farmakognozji podczas jej rozdrabniania…

Źródła:

Pattnaik S, et al. “Antibacterial and antifungal activity of ten essential oils in vitro.” Microbios. 1996;86(349):237-46

J Newerli-Guz, M Śmiechowska… – … Akademii Morskiej w …, 2009 – zeszyty.am.gdynia.pl

Lorenzetti BB, et al. “Myrcene mimics the peripheral analgesic activity of lemongrass tea.” J Ethnopharmacol. 1991;34(1):43-8

D KMIECIK, J KOBUS-CISOWSKA… – … ŻYWNOŚCI I ŻYWIENIU …, 2016 – pttzm.org